Mga Hadith
Sinabi ng Sugo ng Allah (sumakanya nawa ang kapayapaan at pagpapala): "Kapag namatay ang isang tao, napuputol ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: isang patuloy na kawanggawa, kapaki-pakina
Pananampalataya Paniniwala sa Araw ng Paghuhukom 1174 2026-10-24

Nakikita ba ng taong naghihingalo ang kanyang mga kamag-anak na namatay na bago siya sa oras ng kanyang kamatayan?

Tanong
Napatunayan ba na ang taong naghihingalo ay nakikita ang kanyang mga kamag-anak na namatay na bago siya? May ilang taong naghihingalo na tumatawag sa kanilang mga ina, ama, o iba pang kamag-anak. Nangangahulugan ba ito na talagang nakita nila ang mga ito? At ano ang maaaring makita ng isang tao sa kanyang mga huling sandali?
Sagot

 

Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at pagpapala ay mapasakanya ang Sugo ni Allah. Pagkatapos:

Walang napatunayang katibayan sa Qur’an o sa mapagkakatiwalaang Sunnah na nagpapatunay na nakikita ng taong naghihingalo ang kanyang mga kamag-anak na namatay na. Kaya hindi tama na tiyakin at igiit ito, sapagkat ang mga bagay na kabilang sa hindi nakikita ay hindi maaaring patunayan maliban sa pamamagitan ng kapahayagan.

May isang salaysay mula kay Yazid ibn Shajarah رضي الله عنه na nagsasaad na sa oras ng kanyang kamatayan, maaaring ipakita sa namatay ang kanyang mga kasamahan ayon sa kung ano ang kanyang kinagawian, maging ito man ay kabutihan o paglilibang. Ngunit hindi ito nagpapatunay na ang kanyang mga kamag-anak na namatay na ay tunay na naroroon. Gayundin, ang mga salitang binibigkas ng ilang naghihingalo tungkol sa kanilang mga ama, ina, o mga kamag-anak ay maaaring bunga ng tindi ng paghihingalo o ng imahinasyon, at hindi nangangahulugang tunay silang nakipagkita sa kanilang mga kaluluwa.

Napatunayan din sa pangkalahatan na ang taong naghihingalo ay maaaring makakita ng ilang bagay na kabilang sa mundo ng hindi nakikita, kabilang dito ang pagkakita sa mga anghel. Sinabi ng Allah تعالى:

﴿Tunay na ang mga nagsabi, “Ang aming Panginoon ay si Allah,” at pagkatapos ay nanatiling matatag, ay binababa sa kanila ang mga anghel na nagsasabing: “Huwag kayong matakot at huwag kayong malungkot, bagkus tanggapin ninyo ang magandang balita tungkol sa Paraiso”﴾ [Fussilat: 30].

Binanggit ng mga iskolar na ang mga anghel ay bumababa sa mananampalataya sa oras ng kanyang kamatayan at nagbibigay sa kanya ng magandang balita. Maaaring lumitaw sa kanya ang ilang palatandaan na nagpapahiwatig na nakikita niya ang mga ito, ngunit hindi dapat tiyakin ang mga detalye na walang napatunayang teksto tungkol sa mga ito.

Samakatuwid, ang pagtawag ng taong naghihingalo sa isa sa kanyang mga kamag-anak na namatay na ay hindi sapat upang patunayan na nakikita niya ito, at hindi rin ito, sa sarili lamang nito, nagpapahiwatig ng mabuti o masamang wakas ng kanyang buhay.

Ang tungkulin ay manatili sa kung ano ang napatunayan sa relihiyon, maniwala sa mga ipinabatid sa atin ng Allah at ng Kanyang Sugo ﷺ tungkol sa mga kalagayan ng paghihingalo, at iwasang pag-usapan nang detalyado ang mga bagay na kabilang sa hindi nakikita na walang katibayang dumating tungkol sa mga ito.

At si Allah تعالى ang higit na nakaaalam.