Mga Hadith
Sinabi ng Sugo ng Allah (sumakanya nawa ang kapayapaan at pagpapala): "Kapag namatay ang isang tao, napuputol ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: isang patuloy na kawanggawa, kapaki-pakina
Ang Batas at Jurisprudensiyang Islamiko Mga Malalaking Kasalanan, mga Kasalanan, at mga Ga 1586 2026-08-20

Hatol sa Pagputol ng Ugnayan sa Ama at mga Kamag-anak at Pagtigil sa Pagdarasal Dahil sa Pakiramdam ng Pagkukulang at Masamang Palagay kay Allah

Tanong
Ano ang hatol sa isang taong hindi nakikipag-usap sa kanyang ama dahil sa masamang pakikitungo nito, mga ipinagbabawal na relasyon, at pagpapabaya sa kanyang pamilya? Hindi rin niya binibisita ang kanyang mga tiyahin sa panig ng ama dahil sa masamang pakikitungo nila sa kanyang ina, bagama’t binabati niya sila kapag nagkikita sila. Hindi rin siya nakikipag-usap sa ilang katrabaho dahil sa mga nakaraang hindi pagkakaunawaan at problema. Hindi siya nagdarasal dahil iniisip niyang hindi tatanggapin ni Allah ang kanyang mga pagdarasal. Sinasabi niyang marami siyang pagkukulang at pinutol niya ang ugnayan sa mga kamag-anak. Ayaw din niyang patawarin ang mga taong nakasakit sa kanya. Ano ang dapat niyang gawin?
Sagot

Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasa Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:

Una: Ano ang dapat gawin kapag dumarami ang mga alalahanin at problema?

Kapag nahihirapan ang isang tao sa buhay at dumarami ang kanyang mga problema sa ibang tao, dapat niyang suriin ang kanyang sarili, magsisi kay Allah, at kilalanin ang kanyang mga pagkakamali at pagkukulang.

Dapat din siyang bumaling kay Allah sa pamamagitan ng panalangin at paghingi ng kapatawaran at magsikap na pagbutihin ang kanyang sarili at mga gawa, sapagkat ang kaginhawahan ay nasa kamay lamang ni Allah.

Ikalawa: Hindi pinahihintulutang putulin ang ugnayan sa ama dahil sa kanyang mga kasalanan

Napakahalaga ng karapatan ng ama sa Islam, at hindi ito nawawala dahil lamang sa kanyang mga kasalanan o pagkukulang.

Dapat pakitunguhan ng anak ang kanyang ama nang may kabutihan at sa wastong paraan, kahit na nagkakamali o nagkukulang ang ama.

Sinabi ni Allah:

“Ngunit kung pagsikapan nilang gawin kang magtambal sa Akin ng anumang wala kang kaalaman tungkol dito, huwag mo silang sundin; ngunit pakitunguhan mo sila nang mabuti sa mundong ito.” [Luqman 31:15]

Kung iniutos ni Allah ang mabuting pakikitungo sa mga magulang kahit na hinihikayat nila ang kanilang anak sa shirk, higit na nararapat ang mabuting pakikitungo sa kanila kapag ang usapin ay tungkol sa ibang mga kasalanan at pagkukulang.

Ikatlo: Kailangang panatilihin ang ugnayan sa mga kamag-anak kahit may naganap na masamang pakikitungo

Ang mga problema sa pamilya ay hindi sapat na dahilan upang ganap na putulin ang ugnayan sa mga kamag-anak.

Dapat panatilihin ng isang Muslim ang ugnayan sa kanyang pamilya, pakitunguhan sila nang mabuti, at sikaping patawarin ang kanilang mga pagkakamali hangga’t kaya niya.

Sinabi ng Propeta ﷺ sa isang lalaking nagreklamo tungkol sa masamang pakikitungo ng kanyang mga kamag-anak:

“Kung totoo ang iyong sinabi, para bang pinapakain mo sila ng mainit na abo, at patuloy kang magkakaroon ng isang tagasuporta mula kay Allah laban sa kanila hangga’t nagpapatuloy ka sa ganyang gawain.”

Isinalaysay ni Muslim.

Ikaapat: Pakikitungo sa mga katrabaho

Bihirang magkaroon ng lugar ng trabaho na ganap na walang hindi pagkakaunawaan o problema sa pagitan ng mga tao.

Ang isang Muslim ay hinihikayat na maging matiyaga, palampasin ang ilang pagkakamali, at magpatawad kapag naaangkop. Nakakatulong ito sa kapanatagan ng isip at kabilang ito sa mabuting asal.

Ang ganap na paglayo sa mga tao dahil sa bawat hindi pagkakaunawaan o pagkakasala ay maaaring magdulot ng higit na pagkabalisa at gawing mas mahirap ang pang-araw-araw na buhay.

Ikalima: Ang pagtigil sa pagdarasal dahil iniisip na hindi ito tatanggapin ni Allah ay isang malaking pagkakamali

Isa sa pinakamalalaking pagkakamali ay ang pagtigil sa pagdarasal dahil iniisip ng isang tao na hindi ito tatanggapin ni Allah.

Iniutos ni Allah ang pagdarasal at hindi Niya iniutos sa sinuman na iwan ito dahil sa kanyang mga kasalanan o pagkukulang.

Sa halip, habang dumarami ang kasalanan ng isang tao, lalo niyang kailangan ang pagdarasal, pagsisisi, at paghingi ng kapatawaran kay Allah.

Ang pag-iwan sa pagdarasal ay kabilang sa pinakamalalaking kasalanan, at may mga iskolar na nagsasabing ang ganap na pagtalikod dito ay maaaring umabot sa kawalan ng pananampalataya.

Ikaanim: Ang pagkakaroon ng masamang palagay kay Allah ay mapanganib

Ang pagsasabi ng “Hindi ako tatanggapin ni Allah” o “Walang kabuluhan ang aking pagdarasal” ay isang maling palagay tungkol kay Allah. Hindi dapat mawalan ng pag-asa ang isang tao sa Kanyang awa.

Ang mananampalataya ay inuutusang magkaroon ng mabuting palagay sa kanyang Panginoon, umasa sa Kanyang awa, at bumalik sa Kanya gaano man karami ang kanyang mga kasalanan.

Sinabi ni Allah:

“Sabihin: ‘O Aking mga alipin na lumabis laban sa kanilang mga sarili! Huwag kayong mawalan ng pag-asa sa awa ni Allah.’” [Az-Zumar 39:53]

Ikapito: Ano ang dapat gawin ng taong ito?

Dapat siyang taimtim na magsisi kay Allah at simulan ang pagwawasto sa anumang kaya niyang itama.

Dapat niyang panatilihin ang limang pang-araw-araw na pagdarasal, magkaroon ng mabuting palagay kay Allah, igalang ang kanyang ama, at pakitunguhan ito nang mabuti.

Dapat din niyang panatilihin ang ugnayan sa mga kamag-anak, sikaping magpatawad, pagbutihin ang kanyang pakikitungo sa ibang tao hangga’t maaari, at dagdagan ang kanyang panalangin at paghingi ng kapatawaran.

Ang sinumang nagsisikap na ayusin ang kanyang ugnayan kay Allah ay tutulungan ni Allah na ayusin ang kanyang ugnayan sa mga tao.

Buod

Hindi pinahihintulutang putulin ang ugnayan sa ama dahil sa kanyang mga kasalanan, at ang mga alitan sa pamilya ay hindi sapat na dahilan upang ganap na putulin ang ugnayan sa mga kamag-anak.

Ang pagtigil sa pagdarasal dahil iniisip na hindi ito tatanggapin ay isang malaking pagkakamali, at hindi dapat mawalan ng pag-asa ang isang Muslim sa awa ni Allah o magkaroon ng masamang palagay sa Kanya.

Ang tamang landas ay taimtim na pagsisisi, pagpapanatili ng mga pagdarasal, mabuting pakikitungo sa mga magulang, pagpapanatili ng ugnayan sa mga kamag-anak, pagsisikap na ayusin ang mga relasyon, at pagkakaroon ng mabuting palagay kay Allah habang umaasa sa Kanyang awa.

At si Allah ang higit na nakaaalam.