Mga Hadith
Sinabi ng Sugo ng Allah (sumakanya nawa ang kapayapaan at pagpapala): "Kapag namatay ang isang tao, napuputol ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: isang patuloy na kawanggawa, kapaki-pakina
Pananampalataya Ang Banal na Pagtatakda at ang Tadhana 1846 2026-08-02

Ang Banal na Pagtatakda at ang Tadhana sa Islam

Tanong
Ano ang pagkakaiba ng Banal na Pagtatakda at ng Tadhana? Alin ang nauuna: ang Banal na Pagtatakda o ang Tadhana?
Sagot

Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa'y sumakanya ang kapayapaan at mga pagpapala ng Allah sa Kanyang Sugo.

Nagkaroon ng pagkakaiba ng pananaw ang mga iskolar tungkol sa pagkakaiba ng Qada' (Banal na Pasya) at Qadar (Banal na Pagtatakda) sa usapin ng kanilang kahulugan, ngunit hindi tungkol sa obligasyong maniwala sa mga ito. Ang paniniwala sa Qada' at Qadar ay isa sa mga haligi ng pananampalataya, at tungkulin ng bawat Muslim na maniwala na ang lahat ng nangyayari sa sansinukob ay nagaganap ayon sa kaalaman ni Allah, sa Kanyang isinulat, sa Kanyang kalooban, at sa Kanyang paglikha.

May ilang iskolar na nagsabi na ang Qada' at Qadar ay may iisang kahulugan. Ayon sa pananaw na ito, ang lahat ng ipinasiya at itinalaga ni Allah mula pa sa walang hanggan ay maaaring tawaging parehong Qada' at Qadar. Ito ang pananaw na pinili ng ilang kilalang iskolar.

May iba namang iskolar na nagbigay ng pagkakaiba sa dalawa. Ayon sa kanila, ang Qada' ay ang pangkalahatan at walang hanggang pasya ni Allah, samantalang ang Qadar ay ang pagsasakatuparan ng mga detalye ng pasyang iyon sa tunay na pangyayari, ayon sa naunang kaalaman ni Allah.

May isa pang pangkat ng mga iskolar na nagsabi ng kabaligtaran. Ayon sa kanila, ang Qadar ay ang paunang pagtatakda ni Allah, samantalang ang Qada' ay ang aktuwal na paglitaw, paglikha, at pagsasakatuparan ng Kanyang itinakda. Ito ang isa sa mga pinakakilalang pananaw at pinili rin ng ilang nangungunang iskolar. Mula rito nagmula ang kilalang prinsipyo: "Kapag binanggit nang magkasama ang Qada' at Qadar, magkaiba ang kanilang kahulugan; ngunit kapag binanggit nang magkahiwalay, bawat isa ay sumasaklaw sa kahulugan ng isa pa."

Ayon sa pananaw na ito, ang Qadar ang nauuna sa Qada', sapagkat ang Qadar ay ang paunang pagtatakda ni Allah mula pa sa walang hanggan, samantalang ang Qada' ay ang pagsasakatuparan ng itinakda sa pamamagitan ng paglikha, pag-aalis, o pagbabago.

Gayunman, mahalagang malaman na ang pagkakaibang ito sa pagpapakahulugan ng dalawang termino ay isang maliit na usapin lamang sa mga iskolar at wala itong malaking epekto sa pananampalataya o sa pagsasabuhay ng Islam. Nagkakaisa silang lahat na ang lahat ng bagay ay nangyayari ayon sa pagtatakda at pagpapasya ni Allah, at na anumang naisin ni Allah ay mangyayari, at anumang hindi Niya naisin ay hindi kailanman mangyayari.

Sa buod: Ang Qada' at Qadar ay maaaring gamitin bilang magkaparehong kahulugan, bagaman may ilang iskolar na nagbibigay ng pagkakaiba sa dalawa. Ayon sa pananaw na itinuturing ng marami na mas matibay, ang Qadar ay ang paunang pagtatakda ni Allah, samantalang ang Qada' ay ang aktuwal na pagsasakatuparan ng Kanyang itinakda. Ang pinakamahalaga ay ang ganap na paniniwala na ang lahat ng bagay ay nangyayari ayon sa kaalaman, kalooban, at ganap na karunungan ni Allah.

At si Allah ang Higit na Nakaaalam.