Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa'y sumakanya ang kapayapaan at pagpapala ng Sugo ni Allah.
Maaaring hikayatin ng budhi ang isang tao na mahalin ang mabuti at kamuhian ang masama, ngunit hindi ito sapat sa sarili nito upang maging ganap na gabay o tagapagbantay ng tao. Maaari itong maimpluwensiyahan ng kapaligiran, kaugalian, at mga pagnanasa hanggang sa humina o malihis, at ang mali ay magmukhang tama at ang tama ay magmukhang mali.
Sa Islam, ang tunay na tagapagbantay ay ang pananampalataya kay Allah, ang kamalayan na Siya ay laging nagmamasid, ang likas na kalikasan (fitrah) na ipinagkaloob ni Allah sa tao, at ang gabay na dala ng Kanyang kapahayagan.
Hindi.
Ang budhi ay hindi isang hindi nagkakamaling batayan ng moralidad. Kaya nagkakaiba ang pamantayan ng tama at mali sa iba't ibang tao at lipunan. Ang Muslim ay bumabalik sa Qur'an at Sunnah, sapagkat ang mga ito ang tunay na pamantayan ng katotohanan at kamalian.
Dahil dito, maaaring makaramdam ng pagsisisi ang isang tao sa isang bagay habang ang iba naman ay itinuturing itong normal. Ipinakikita nito na naaapektuhan ang budhi ng pagpapalaki at kapaligiran.
Ang pinakamalaking hadlang sa kasalanan ay ang matibay na paniniwala na nakikita, naririnig, at pananagutin siya ni Allah. Sinabi ni Allah:
"Hindi ba niya nalalaman na si Allah ay nakakakita?"
(Qur'an 96:14)
Habang tumitibay ang pananampalataya, lalo ring lumalalim ang kamalayan sa pagmamasid ni Allah, kaya mas umiiwas ang tao sa kasalanan kahit walang ibang nakakakita.
Nilikha ni Allah ang tao na may likas na kalikasan (fitrah) na nag-uudyok na mahalin ang katotohanan at kamuhian ang kasinungalingan. Tinutulungan nito ang tao na makilala ang kabutihan sa pangkalahatan, habang ipinaliliwanag ng Kapahayagan ang mga detalye ng halal at haram.
Sa gayon, nagsasama ang liwanag ng fitrah at ang liwanag ng pananampalataya, gaya ng sinabi ni Allah:
"Liwanag na nasa ibabaw ng liwanag. Ginagabayan ni Allah sa Kanyang liwanag ang sinumang Kanyang naisin."
(Qur'an 24:35)
Maaaring paalalahanan ng budhi ang tao tungkol sa kabutihan, ngunit hindi ito ang ganap na tagapagbantay o ang huling batayan ng moralidad. Ang tunay na tagapagbantay ay ang pananampalataya kay Allah, ang kamalayan sa Kanyang pagmamasid, ang pagsunod sa Qur'an at Sunnah, at ang pagpapanatili ng fitrah na ipinagkaloob ni Allah sa sangkatauhan.
At si Allah ang Higit na Nakaaalam.