Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanyang Sugo. Pagkatapos nito:
Wala kaming nalalamang tunay at mapagkakatiwalaang batayan para sa kuwentong ito sa Qur’an, Sunnah, o sa mapagkakatiwalaang mga ulat mula sa mga naunang salinlahi. Kaya hindi wastong sabihin na nagreklamo ang Anghel ng Kamatayan sa Allah tungkol sa tungkuling pagkuha ng mga kaluluwa, o na nilikha ng Allah ang mga sanhi ng kamatayan dahil sa reklamong iyon. Ang napatunayan ay inatasan ng Allah ang Anghel ng Kamatayan na kumuha ng mga kaluluwa, na may iba pang mga anghel na kasama niya na gumaganap ng ipinag-uutos ng Allah sa kanila, at na ang paraan ng pagkuha ng kaluluwa ay naiiba sa mananampalataya at sa hindi mananampalataya.
Sinabi ng Allah, ang Kataas-taasan:
“Sabihin: ‘Kukunin kayo sa kamatayan ng Anghel ng Kamatayan na inatasan sa inyo. Pagkatapos ay ibabalik kayo sa inyong Panginoon.’”
[As-Sajdah: 11]
Pinatutunayan ng talatang ito ang pagkakaroon ng Anghel ng Kamatayan at na inatasan siya ng Allah sa tungkuling ito.
Gayunpaman, ipinapakita rin ng mga tekstong ipinahayag na may iba pang mga anghel na may bahagi sa pagkuha ng mga kaluluwa.
Sinabi ng Allah:
“Hanggang sa dumating ang kamatayan sa isa sa inyo, kinukuha siya ng Aming mga sugo, at hindi sila nagpapabaya sa kanilang tungkulin.”
[Al-An‘am: 61]
Dahil dito, binanggit ng mga iskolar na ang Anghel ng Kamatayan ang pangunahing inatasan sa gawaing ito, at may iba pang mga anghel na kasama niya na tumutupad sa mga tungkuling ipinagkaloob sa kanila ng Allah.
Ang lahat ng kamatayan ay nangyayari ayon sa itinakda at utos ng Allah, at isinasagawa lamang ng Anghel ng Kamatayan ang ipinag-uutos ng Allah sa kanya.
Itinakda ng Allah, ang Kataas-taasan, ang haba ng buhay ng bawat tao, at kapag natapos ang takdang panahon, isinasagawa ng mga anghel ang ipinagkatiwala sa kanila.
Kaya walang pagkakasalungatan sa pag-uugnay ng pagkuha ng kaluluwa sa Allah, sa Anghel ng Kamatayan, o sa mga anghel. Ang Allah ang nag-uutos at nagtatakda, habang isinasagawa ng mga anghel ang Kanyang utos.
Ipinapakita ng mga talata ng Qur’an ang tindi ng kalagayan ng mga hindi mananampalataya at mga mapaggawa ng kamalian sa oras ng kamatayan.
Sinabi ng Allah:
“Kung makikita mo lamang kapag ang mga mapaggawa ng kamalian ay nasa paghihirap ng kamatayan, habang inuunat ng mga anghel ang kanilang mga kamay, na nagsasabing: ‘Ilabas ninyo ang inyong mga kaluluwa! Ngayon ay gagantihan kayo ng kaparusahan ng kahihiyan.’”
[Al-An‘am: 93]
At sinabi Niya:
“Kung makikita mo lamang kapag kinukuha ng mga anghel ang mga kaluluwa ng mga hindi naniwala, habang hinahampas ang kanilang mga mukha at likuran, at sinasabi: ‘Lasapin ninyo ang kaparusahan ng Naglalagablab na Apoy.’”
[Al-Anfal: 50]
Ipinakikita ng mga tekstong ito ang tindi ng nararanasan ng hindi mananampalataya sa oras ng kamatayan.
Tungkol naman sa mananampalatayang matatag sa pagsunod sa Allah, ipinabatid ng Qur’an na binibigyan siya ng mga anghel ng magandang balita at kapanatagan.
Sinabi ng Allah:
“Katotohanan, yaong mga nagsasabi: ‘Ang aming Panginoon ay ang Allah,’ at pagkatapos ay nananatiling matatag, bumababa sa kanila ang mga anghel, na nagsasabing: ‘Huwag kayong matakot at huwag kayong malungkot, bagkus ay magalak kayo sa Paraisong ipinangako sa inyo.’”
[Fussilat: 30]
Kaya ang kalagayan ng mananampalataya sa oras ng kamatayan ay naiiba sa kalagayan ng hindi mananampalataya, at ginagawa ng mga anghel sa bawat kalagayan ang ipinag-uutos sa kanila ng Allah, ang Kataas-taasan.
Hindi, hindi ito mapagkakatiwalaang napatunayan.
Ang kuwentong nagsasabing natakot ang Anghel ng Kamatayan na kamuhian siya ng mga tao dahil siya ang kumukuha ng kanilang mga kaluluwa, kaya nagreklamo siya sa Allah, at pagkatapos ay lumikha ang Allah ng mga sakit, aksidente, at iba pang sanhi ng kamatayan upang sa mga sanhi na iyon ituon ng mga tao ang kanilang pansin sa halip na sa kanya, ay walang kilalang mapagkakatiwalaang batayan sa Sunnah o sa mga sinabi ng mga naunang salinlahi, ayon sa fatwa.
Samakatuwid, hindi ito dapat ikuwento bilang isang katotohanang panrelihiyon.
Ang mga bagay tungkol sa mga anghel ay kabilang sa hindi nakikitang mundo. Hindi natin maaaring malaman ang kanilang mga damdamin, sinabi, o ang mga nangyari sa pagitan nila at ng Allah maliban sa pamamagitan ng patunay mula sa kapahayagan.
Ang mundo ng mga anghel ay isa sa mga paksang maraming di-napatunayang kuwento at salaysay ang kumakalat.
Sinabi ng Propeta ﷺ:
“Sapat nang kasinungalingan para sa isang tao na ikuwento niya ang lahat ng kanyang naririnig.”
[Iniulat ni Muslim sa panimula ng kanyang Sahih]
Ipinaliwanag ni Imam An-Nawawi, kaawaan siya ng Allah, na ang tao ay nakakarinig ng kapwa katotohanan at kasinungalingan. Kung ipapasa niya ang lahat ng kanyang naririnig nang walang pagsusuri, maaari siyang magpasa ng mga bagay na hindi naman talaga nangyari.
Kaya lalo na sa mga usapin ng hindi nakikita, hindi natin dapat iugnay sa Allah o sa mga anghel ang anumang kuwento o pahayag nang hindi muna tinitiyak ang pagiging tunay ng pinagmulan nito.
Pinatutunayan natin ang mga bagay na naitatag sa mga tekstong ipinahayag, kabilang sa pinakamahalaga ang mga sumusunod:
Tungkol naman sa mga detalye at kuwentong walang mapagkakatiwalaang patunay, ang pangunahing prinsipyo ay huwag itong pagtibayin.
Hindi tunay ang kuwentong nagsasabing nagreklamo ang Anghel ng Kamatayan sa Allah tungkol sa tungkuling pagkuha ng mga kaluluwa at na dahil sa kanyang reklamo ay lumikha ang Allah ng mga sakit, aksidente, at iba pang sanhi ng kamatayan. Walang kilalang matibay na batayan para sa kuwentong ito sa Qur’an, Sunnah, o sa mga sinabi ng mga naunang salinlahi.
Ang napatunayan ay ang Allah, ang Kataas-taasan, ay nagtalaga sa Anghel ng Kamatayan na kumuha ng mga kaluluwa, at may iba pang mga anghel na kasama niya na gumaganap sa ipinag-uutos ng Allah sa kanila. Silang lahat ay nagsasagawa ng utos ng Allah at hindi kumikilos ayon lamang sa kanilang sariling kagustuhan.
Sa mga usapin ng hindi nakikita, lalo na sa mga bagay na may kaugnayan sa mga anghel, nararapat na manatili lamang sa mga bagay na tunay na napatunayan sa Qur’an at sa mapagkakatiwalaang Sunnah, at huwag magpalaganap ng mga kuwentong walang kilalang tunay na batayan.
At ang Allah ang higit na nakaaalam.