Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at nawa’y ang kapayapaan at pagpapala ay mapasa Sugo ng Allah. Pagkatapos:
Si Iblis ay hindi kabilang sa mga anghel. Gayunman, ang utos ng Allah na magpatirapa kay Adan ay nakatuon din sa kanya, at malinaw itong pinatutunayan ng Qur’an. Binanggit ng ilang iskolar na si Iblis ay kasama ng mga anghel at panlabas na nakikibahagi sa kanilang pagsamba at mga gawain, kaya nasaklaw siya ng utos na ibinigay sa kanila. Tungkol naman sa eksaktong paraan at buong dahilan kung bakit siya isinama sa utos na ito, ang Allah ang higit na nakaaalam. Ang tiyak ay inutusan siya ng Allah na magpatirapa, ngunit tumanggi siya at nagmalaki.
Malinaw na ipinaliwanag ng Qur’an ang pinagmulan ni Iblis. Sinabi ng Allah:
“At nang sabihin Namin sa mga anghel: ‘Magpatirapa kayo kay Adan,’ sila ay nagpatirapa maliban kay Iblis. Siya ay kabilang sa mga jinn at sinuway niya ang utos ng kanyang Panginoon.”
[Al-Kahf 18:50]
Malinaw na sinasabi ng talata na si Iblis ay kabilang sa mga jinn, at hindi kabilang sa uri ng mga anghel.
Kaya ang pagbubukod kay Iblis matapos banggitin ang mga anghel ay hindi nangangahulugang isa siya sa kanila.
Oo, at ito ay malinaw na pinatutunayan ng teksto ng Qur’an.
Sinabi ng Allah:
“Sinabi Niya: ‘Ano ang pumigil sa iyo na magpatirapa nang utusan kita?’”
[Al-A‘raf 7:12]
Ang sinabi ng Allah na “nang utusan kita” ay malinaw na nagpapasya sa usapin: si Iblis ay talagang inutusang magpatirapa. Kaya nararapat sa kanya ang pagsaway at kaparusahan nang tumanggi siyang sundin ang utos ng Allah.
Kaya hindi tamang sabihin na hindi nakatuon sa kanya ang utos ngunit pinarusahan siya sa isang bagay na hindi naman iniutos sa kanya.
Binanggit ng ilang mufassir o tagapagpaliwanag ng Qur’an na si Iblis ay naroroon kasama ng mga anghel at panlabas na nakikibahagi sa kanilang mga gawain ng pagsamba. Kaya nasaklaw siya ng utos nang inutusan sila ng Allah na magpatirapa kay Adan.
Sinabi ni Ibn Kathir (kaawaan nawa siya ng Allah):
“Nang utusan ang mga anghel na magpatirapa kay Adan, si Iblis ay nasama sa utos na nakatuon sa kanila. Sapagkat bagaman hindi siya kabilang sa kanilang uri, tinularan niya sila at ginaya ang kanilang mga gawain. Kaya dahil dito, nasaklaw siya ng utos na ibinigay sa kanila.”
Ibig sabihin, ang pagiging kasama ni Iblis sa kanila at ang kanyang panlabas na pakikibahagi sa kanilang mga gawain ang dahilan kung bakit nasaklaw siya ng utos, hindi dahil kabilang siya sa uri ng mga anghel.
Maaaring ang isang utos ay ibigay sa isang grupo at maisama rito ang isang taong hindi kabilang sa kanilang uri dahil naroroon siya sa kanila o nakikibahagi sa kalagayang tinutukoy ng utos.
Kaya ang sinabi ng Allah:
“At nang sabihin Namin sa mga anghel: ‘Magpatirapa kayo kay Adan.’”
ay hindi sumasalungat sa Kanyang sinabi:
“Siya ay kabilang sa mga jinn.”
Ang unang talata ay tumutukoy sa utos na magpatirapa at kung sino ang nasaklaw nito, samantalang ang ikalawa ay nagpapaliwanag sa tunay na pinagmulan at uri ni Iblis.
Sinabi ni Shaykh Ibn ‘Uthaymin (kaawaan nawa siya ng Allah) tungkol kay Iblis:
“Panlabas na nakikibahagi siya sa kanilang mga gawain, kaya ayon sa panlabas na kalagayan, nasaklaw din siya ng utos.”
Binanggit din ng ilang mufassir ang katulad na kahulugan.
Gayunman, walang tekstong ipinahayag na detalyadong nagpapaliwanag sa lahat ng bagay tungkol sa dahilan ng presensya ni Iblis kasama nila at kung paano siya eksaktong nasaklaw ng utos. Kaya hindi dapat magbigay ng tiyak na pahayag tungkol sa mga bagay na hindi napatunayan.
Ang problema ni Iblis ay hindi dahil hindi niya naunawaan na kasama siya sa utos. Sa halip, malinaw na ipinapakita ng Qur’an na tinanggihan niya ang utos dahil sa pagmamataas at pagtutol.
Sinabi ng Allah:
“Sinabi niya: ‘Ako ay higit na mabuti kaysa sa kanya. Nilikha Mo ako mula sa apoy at nilikha Mo siya mula sa luwad.’”
[Al-A‘raf 7:12]
Alam ni Iblis ang utos, ngunit hinarap niya ang utos ng Allah nang may pagmamataas at ginamit niyang dahilan ang kanyang pinagmulan sa paglikha. Kaya ang kanyang pagsuway ay sinadya.
Si Iblis ay kabilang sa mga jinn at hindi sa mga anghel, gaya ng malinaw na sinabi ng Qur’an. Gayunman, kasama siya sa mga inutusan na magpatirapa kay Adan kasama ng mga anghel, gaya ng pinatutunayan ng sinabi ng Allah sa kanya: “nang utusan kita.”
Binanggit ng mga iskolar na si Iblis ay kasama ng mga anghel at panlabas na nakikibahagi sa kanilang pagsamba at mga gawain, kaya nasaklaw siya ng utos na ibinigay sa kanila.
Tungkol naman sa mga detalye kung bakit eksaktong isinama siya sa utos na hindi ipinaliwanag ng kapahayagan, mas mainam na huwag magbigay ng mga haka-haka tungkol dito. Ang tiyak ay inutusan ng Allah si Iblis na magpatirapa, ngunit tumanggi siya at nagmalaki, kaya nararapat sa kanya ang kaparusahan dahil sa pagsuway niya sa utos ng Allah.
At ang Allah ang higit na nakaaalam.