Ang lahat ng papuri ay ukol kay Allah, at nawa'y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasa Sugo ni Allah.
Ang pananalitang ito ay hindi angkop kapag pinag-uusapan si Allah, ang Kataas-taasan at Dakila. Hindi dapat ilarawan ng isang Muslim si Allah sa ganitong paraan, kahit ang layunin niya ay itanggi ang anumang kakulangan. Ito ay sapagkat ang pagpapahayag na si Allah ay malaya sa lahat ng kakulangan ay dapat gawin sa pamamagitan ng magalang at angkop na mga pananalita. Karaniwang inilalahad nang detalyado ng Sunnah ang mga katangian ng kasakdalan ni Allah, samantalang pangkalahatan nitong itinatanggi ang mga kakulangan.
Detalyadong pinagtitibay ng mga kapahayagang teksto ang mga katangian ng kasakdalan ni Allah, gaya ng kaalaman, kapangyarihan, pandinig, paningin, awa, at karunungan. Kasabay nito, karaniwan Niyang ipinahahayag na Siya ay malaya sa mga kakulangan sa pamamagitan ng mga pananalitang may malawak at pangkalahatang kahulugan.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
“Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Ganap na Nakaririnig, ang Ganap na Nakakikita.” [Ash-Shura 42:11]
Sinabi rin Niya:
“May nalalaman ka bang sinumang maihahambing sa Kanya?” [Maryam 19:65]
At sinabi Niya:
“Hindi Siya nagkaanak at hindi Siya ipinanganak, at walang sinumang maihahambing sa Kanya.” [Al-Ikhlas 112:3–4]
Ito ay isa sa mga pinakaganap na paraan ng pagdakila kay Allah: ang detalyadong pagpapatibay sa Kanyang kasakdalan at ang pagpapahayag na Siya ay malaya sa mga kakulangan sa pamamagitan ng pangkalahatang mga pananalita.
Hindi ito nangangahulugang ipinagbabawal ang bawat pagtanggi sa isang kakulangan tungkol kay Allah. May mga bagay na tahasang itinatanggi ng Qur’an tungkol kay Allah, gaya ng sinabi Niya:
“At walang pagkapagod na dumapo sa Amin.” [Qaf 50:38]
At sinabi rin Niya:
“Ang iyong Panginoon ay hindi kailanman di-makatarungan sa Kanyang mga alipin.” [Fussilat 41:46]
Gayunman, ang mga pagtangging matatagpuan sa mga kapahayagang teksto ay may karunungan at nagpapahiwatig ng pagpapatibay sa kabaligtarang katangian ng kasakdalan. Ang pagtanggi sa kawalang-katarungan ay nagpapahiwatig ng ganap na katarungan, samantalang ang pagtanggi sa kawalan ng kakayahan ay nagpapahiwatig ng ganap na kapangyarihan.
Sa kabilang banda, ang pagsisimula sa pagbanggit ng mga pangit o mapanlait na paglalarawan at pagkatapos ay pagsasabi na “Hindi si Allah ganito o ganoon” ay hindi angkop na paraan ng pagdakila sa Kanya. Maaari itong maging pagpapakita ng kawalan ng paggalang.
Ang salitang “bobo” ay hindi angkop kapag pinag-uusapan si Allah, kahit na ang layunin ng nagsasalita ay itanggi ang kamangmangan at anumang kakulangan.
Kung ang ibig sabihin ay hindi mangmang si Allah at ang Kanyang kaalaman ay ganap at sumasaklaw sa lahat ng bagay, tama ang kahulugang iyon. Gayunman, hindi angkop na gamitin ang salitang “bobo” sapagkat ito ay isang salitang nakasasakit at hindi naaayon sa kadakilaan ng Panginoon.
Sa halip, mas mainam na sabihin ng isang Muslim ang mga sumusunod:
“Alam ni Allah ang lahat ng bagay.”
“Luwalhati kay Allah; Siya ay mataas sa lahat ng kakulangan.”
“Tunay na si Allah ay Ganap na Marunong at Ganap na Nakaaalam; walang anumang bagay ang nalilingid sa Kanya.”
Pinagtitibay ng mga pananalitang ito ang kasakdalan ni Allah at ipinahahayag na Siya ay malaya sa mga kakulangan sa isang magalang na paraan.
Ang katotohanang nasabi ang pananalitang ito habang nagagalit o nakikipagtalo nang matindi ay hindi nangangahulugang nagiging angkop ito.
Bahagi ng pagdakila kay Allah ang pagbabantay sa sariling pananalita at ang hindi paggawa sa Kanyang mga pangalan at katangian bilang paksa ng pagtatalo, galit, panunuya, o labis na pananalita.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
“Ano ang nangyayari sa inyo at hindi ninyo kinikilala ang kadakilaan ni Allah ayon sa nararapat sa Kanya?” [Nuh 71:13]
Ibig sabihin, bakit hindi ninyo dinadakila si Allah ayon sa nararapat sa Kanya?
Ang pagdakila kay Allah ay hindi lamang tungkol sa paniniwala ng puso; dapat din itong makita sa mga salita at gawa ng isang tao.
Kung nasabi ng isang tao ang pananalitang ito nang walang layuning tuyain si Allah o maliitin ang Kanyang kadakilaan, kundi upang itanggi lamang ang kamangmangan, dapat siyang humingi ng kapatawaran kay Allah, magsisi, mag-ingat sa kanyang pananalita sa hinaharap, at iwasang ulitin ang mga ganitong salita.
Hindi dapat magpadala ang isang Muslim sa labis at paulit-ulit na pag-aalinlangan. Sa halip, dapat siyang magsisi at palitan ang mga hindi angkop na pananalita ng mabuti at magagalang na mga salita.
Subalit kung ang layunin ng sinabi ay tuyain si Allah, kutyain Siya, o maliitin ang Kanyang kadakilaan, ibang usapin ito at napakaseryoso, kaya hindi ito dapat balewalain.
Ang pagsasabing “Hindi bobo si Allah” ay hindi angkop kapag pinag-uusapan si Allah at hindi ito dapat gamitin, kahit na ang layunin ay itanggi ang anumang kakulangan. Dapat ipahayag na si Allah ay malaya sa mga kakulangan sa pamamagitan ng mabuti at magagalang na pananalitang naaayon sa Kanyang kadakilaan.
Ang tamang sabihin ay:
“Alam ni Allah ang lahat ng bagay, Siya ay Ganap na Marunong, walang anumang bagay ang nalilingid sa Kanya, at Siya ay malaya sa lahat ng kakulangan.”
Ang sinumang nakapagsabi ng ganitong pananalita habang nagagalit o walang layuning maliitin si Allah ay dapat humingi ng kapatawaran sa Kanya, matutong magpakita ng paggalang sa pamamagitan ng kanyang mga salita, at umiwas na gawing bahagi ng mga pagtatalo at alitan ang pagsasalita tungkol kay Allah.
At si Allah ang higit na nakaaalam.