Mga Hadith
Sinabi ng Sugo ng Allah (sumakanya nawa ang kapayapaan at pagpapala): "Kapag namatay ang isang tao, napuputol ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: isang patuloy na kawanggawa, kapaki-pakina
Pananampalataya Ang Banal na Pagtatakda at ang Tadhana 1507 2026-10-15

Ang Hatol sa Paggamit ng Banal na Tadhana Bilang Dahilan sa mga Kasalanan o Pag-iwan sa mga Obligasyon

Tanong
Nararapat ba para sa isang makasalanan na bigyang-katwiran ang kanyang pagkakasala o pag-iwan sa mga obligadong gawain sa pagsasabing ito ay isang bagay na itinakda ni Allah para sa kanya?
Sagot

 

Ang papuri ay kay Allah, at ang pagpapala at kapayapaan ay mapasakanya nawa ang Sugo ni Allah. Pagkatapos:

Hindi ipinahihintulot sa isang lingkod na gamitin ang banal na tadhana bilang dahilan sa paggawa ng mga kasalanan o pag-iwan sa mga obligadong gawain; sapagkat ang paggamit sa tadhana bilang katwiran sa ganitong paraan ay walang-bisa ayon sa Islamikong Batas at ayon din sa tamang pangangatuwiran. Kung magiging tama ang ganitong katwiran, maaaring gawin ng bawat tao ang anumang kasalanan at kawalang-katarungan na kanyang nais, at pagkatapos ay sabihin: “Ito ay itinakda ni Allah.”

Ginamit ng mga mushrik ang tadhana bilang dahilan upang bigyang-katwiran ang kanilang shirk, ngunit pinabulaanan sila ni Allah sa Kanyang sinabi:

﴿Sasabihin ng mga nagtambal kay Allah: “Kung ninais ni Allah, hindi sana kami nagtambal, at gayundin ang aming mga ninuno...”﴾ [Al-An'am: 148].

Si Allah, ang Kataas-taasan, ay nagsugo rin ng mga sugo, nagpahayag ng mga Kasulatan, nag-utos sa Kanyang mga lingkod at nagbawal sa kanila, at pinagkalooban sila ng kakayahan, kalooban, at pagpili. Sinabi Niya:

﴿Hindi nagpapataw si Allah sa isang kaluluwa maliban sa abot ng kanyang kakayahan.﴾ [Al-Baqarah: 286].

Hindi alam ng lingkod kung ano ang isinulat para sa kanya bago mangyari ang isang gawa. Ang alam niya ay ang kanyang sariling pagpili at kalooban kapag siya ay nagpasyang gumawa ng pagsunod o gumawa ng kasalanan. Kaya hindi tama na gamitin niya ang tadhana bilang dahilan upang iwan ang ipinag-utos ni Allah o gawin ang Kanyang ipinagbawal.

Dapat nating pag-ibahin ang mga bagay na itinakda para sa atin at mga bagay na hinihingi sa atin. Ang anumang itinakda ni Allah para sa atin na wala tayong pagpipilian ay kabilang sa mga bagay na itinakda para sa atin. Samantala, ang anumang iniutos Niya sa atin at anumang ipinagbawal Niya ay kabilang sa mga bagay na hinihingi sa atin, at tayo ay inutusang tuparin ang mga iyon.

Kailan Maaaring Gamitin ang Tadhana Bilang Dahilan?

Maaaring gamitin ang tadhana bilang dahilan sa mga kasawiang dumarating nang walang pagpili ng lingkod, tulad ng kahirapan, karamdaman, pagkawala ng isang mahal sa buhay, pagkasira o pagkawala ng ari-arian, at iba pang katulad nito. Sa ganitong mga pagkakataon, maaaring sabihin ng isang Muslim: “Ito ay itinakda ni Allah, at ginagawa Niya ang Kanyang nais,” habang nagtitiis at tinatanggap ang itinakda ni Allah.

Tungkol naman sa kasalanan, ito ay gawa ng lingkod at bunga ng kanyang sariling pagpili. Kaya hindi niya maaaring gamitin ang tadhana bilang dahilan para rito. Sa halip, kapag siya ay nagkasala, dapat siyang humingi ng kapatawaran, magsisi, makaramdam ng pagsisisi, at ituwid ang anumang pinsalang kanyang nagawa.

Isa sa pinakamalinaw na halimbawa ay ang isang taong nagmaneho ng kanyang sasakyan nang napakabilis at nagpabaya sa mga hakbang sa kaligtasan, kaya nagdulot siya ng isang aksidente. Hindi tama para sa kanya na gamitin ang tadhana bilang dahilan sa kanyang kapabayaan, sapagkat siya mismo ang pumili sa paraang naging sanhi nito. Ngunit kung ang kanyang sasakyan ay nasira habang ito ay nakaparada at wala siyang ginawang kapabayaan, maaari niyang sabihin: “Ito ay itinakda ni Allah.”

Dahil dito, sinabi ng mga iskolar: “Ang maligaya ay humihingi ng kapatawaran para sa kanyang mga pagkukulang, at nagtitiis sa mga kasawiang dumating sa kanya.”

Ang Nagsisisi at ang Paggamit ng Tadhana Bilang Dahilan

Binanggit ng ilang iskolar na kung ang isang tao ay nagsisi na sa isang kasalanan at may ibang taong nanunumbat sa kanya tungkol sa kasalanang iyon, maaari niyang gamitin ang tadhana bilang argumento sa kahulugang ang kasalanan ay naging para sa kanya isang kasawiang nangyari na at natapos na, at hindi sa kahulugang binibigyang-katwiran niya ang kasalanan o inaalis ang kanyang pananagutan dito. Sapagkat kinilala na niya ang kanyang kasalanan, nagsisi, at humingi ng kapatawaran; at ang nagsisisi mula sa kasalanan ay tulad ng taong walang kasalanan.

Nililinaw ito ng kuwento ng pag-uusap nina Adam at Musa, sumakanila nawa ang kapayapaan. Ginamit ni Adam ang tadhana kaugnay ng kasawiang bunga ng kasalanan matapos itong mangyari, at hindi upang bigyang-katwiran ang kasalanan o ipagpatuloy ito.

Samakatuwid, ang buod ay: Hindi dapat gamitin ang tadhana bilang dahilan para sa mga kasalanan o pag-iwan sa mga obligadong gawain. Maaari lamang itong gamitin sa mga kasawiang walang pagpipilian ang lingkod. At ang taong nagsisi mula sa kanyang kasalanan ay hindi dapat sisihin dahil sa kasalanang pinagsisihan na niya. Ang paniniwala sa tadhana ay hindi nangangahulugang dapat iwan ang mga wastong paraan o alisin ang pananagutan. Sa halip, pinagsasama ng mananampalataya ang pagkilos, pagsunod, at pagsisisi, kasama ang pagtanggap sa itinakda ni Allah matapos itong mangyari.

At si Allah, ang Kataas-taasan, ang higit na nakaaalam.