Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasa Sugo ng Allah. Pagkatapos nito:
Ang galit at pagganti ay pinagtibay para sa Allah, ang Kataas-taasan, sa mga tekstong ipinahayag. Ang mga ito ay mga katangian ng kasakdalan kapag nagaganap sa nararapat na kalagayan nang may katarungan at karunungan. Ang galit at pagganti ng Allah ay hindi katulad ng galit at paghihiganti ng mga nilikha. Tungkol naman sa pagtatanim ng galit o sama ng loob, hindi ito pinagtibay sa Qur’an o Sunnah, at ang kahulugan nito ay naglalaman ng kakulangan at kahinaan; kaya ang Allah ay lubos na malayo rito. Gayundin, hindi maaaring tiyakin na ang bawat sakunang dumarating sa isang tao ay tanda ng galit o pagganti ng Allah, sapagkat maaaring ito ay pagsubok, paraan ng pagtataas ng antas, o pagbura ng mga kasalanan.
Ang pangunahing tuntunin tungkol sa mga Pangalan at Katangian ng Allah ay pagtibayin para sa Kanya ang anumang pinagtibay Niya para sa Kanyang Sarili o pinagtibay ng Kanyang Sugo ﷺ para sa Kanya, nang walang pagbaluktot o pagtanggi, at nang hindi tinatanong kung paano o inihahalintulad sa mga nilikha.
Sinabi ng Allah:
﴿لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ﴾
“Walang anumang katulad Niya.”
[Ash-Shura: 11]
Kaya hindi natin dapat gawing pamantayan ang ating mga damdamin o pananaw bilang tao upang tanggapin o tanggihan ang isang katangian ng Allah.
Maaaring magkapareho ang tawag sa isang katangian ng Tagapaglikha at ng nilikha, ngunit ang tunay na kalikasan at paraan ng katangian ng Allah ay naaayon sa Kanyang Kadakilaan at hindi katulad ng mga katangian ng tao.
Kaya ang pagbanggit ng galit o pagganti sa mga tekstong ipinahayag ay hindi nangangahulugang ang galit ng Allah ay katulad ng galit ng tao, o ang Kanyang pagganti ay katulad ng paghihiganti ng tao na maaaring dulot ng kawalang-katarungan, kahinaan, o personal na pagnanasa.
Hindi.
Ang pagtatanim ng galit o sama ng loob ay hindi kabilang sa mga katangian ng Allah, at hindi Siya inilarawan ng Qur’an o Sunnah sa ganitong paraan.
Sa pangunahing kahulugan nito, ang pagtatanim ng galit ay nangangahulugan ng pag-iingat ng poot sa puso at paghihintay ng pagkakataong makapinsala o makapaghiganti.
Ang ganitong kahulugan ay angkop sa kahinaan ng isang nilikha na maaaring walang kakayahang harapin ang taong gumawa sa kanya ng masama, kaya itinatago niya ang poot at naghihintay ng pagkakataon.
Ngunit ang Allah ay Makapangyarihan sa lahat. Walang anumang makapagpapahina sa Kanya at walang sinumang makapipigil sa Kanya sa pagsasagawa ng anumang Kanyang nais.
Kaya ang pagtatanim ng galit ay may kahulugang may kakulangan at kapintasan, at ang Allah ay lubos na malayo rito.
Kaya hindi tamang sabihin na ang Allah ay “nagtatanim ng galit” laban sa sinuman.
Oo.
Ang galit ng Allah ay pinagtibay sa maraming bahagi ng Qur’an.
Sinabi ng Allah:
﴿وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ﴾
“At sila ay nagkamit ng galit mula sa Allah.”
[Al-Baqarah: 61]
At sinabi Niya:
﴿وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ﴾
“At sa kanila ay galit, at para sa kanila ay isang matinding kaparusahan.”
[Ash-Shura: 16]
At tungkol sa mga pumili ng kawalan ng pananampalataya matapos manampalataya, sinabi Niya:
﴿فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ﴾
“Sa kanila ay galit mula sa Allah, at para sa kanila ay isang napakalaking kaparusahan.”
[An-Nahl: 106]
Kaya pinagtitibay natin para sa Allah ang katangian ng galit ayon sa pagkakahayag nito sa mga teksto, sa paraang naaayon sa Kanyang Kadakilaan, nang hindi ito inihahalintulad sa galit ng mga nilikha.
Oo. Iniuugnay ng Qur’an ang pagganti sa Allah.
Sinabi ng Allah:
﴿فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ بِأَنَّهُمْ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا﴾
“Kaya ginantihan Namin sila at nilunod sila sa dagat dahil itinanggi nila ang Aming mga tanda.”
[Al-A‘raf: 136]
At sinabi Niya:
﴿فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ﴾
“Kaya ginantihan Namin sila.”
[Al-Hijr: 79]
At sinabi ng Allah:
﴿فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِينَ أَجْرَمُوا وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ﴾
“Kaya ginantihan Namin ang mga gumawa ng krimen, at tungkulin Namin na tulungan ang mga mananampalataya.”
[Ar-Rum: 47]
Ang pagganti rito ay isang makatarungang kaparusahan sa mga karapat-dapat parusahan dahil sa kawalan ng pananampalataya, kawalang-katarungan, o paggawa ng kasamaan.
Ang pagganti ng Allah ay hindi nagmumula sa kahinaan, padalus-dalos na damdamin, o kawalang-katarungan. Sa halip, ito ay kaparusahan na isinasagawa nang may katarungan at karunungan.
Ang kasakdalan ay hindi lamang awa na walang katarungan, at hindi rin kasiyahan na walang galit laban sa mga karapat-dapat sa galit.
Bahagi ng kasakdalan ng Allah na kaawaan Niya ang mga masunurin, gantimpalaan ang mga gumagawa ng kabutihan, mahalin ang mga nagsisisi, at parusahan ang mga mapang-api, mga tumatanggi sa katotohanan, at mga matigas ang ulo kapag karapat-dapat silang parusahan.
Kung hindi Siya magagalit sa kawalang-katarungan, kawalan ng pananampalataya, at katiwalian, at hindi Niya parurusahan ang mga karapat-dapat parusahan, hindi ito magiging kasakdalan.
Kaya ipinaliwanag ng mga iskolar na ang pagsasama ng awa at katarungan, pagmamahal at pagkamuhi, kasiyahan at galit, pagbibigay at pagpigil — bawat isa sa nararapat nitong lugar ayon sa karunungan — ay higit na ganap kaysa sa pagkakaroon lamang ng isang panig.
Kaya ang galit at pagganti ng Allah ay hindi kakulangan, sapagkat nagaganap ang mga ito nang may ganap na katarungan at lubos na karunungan, at ang Allah ay hindi gumagawa ng kawalang-katarungan sa sinuman.
Maaaring magalit ang tao at ang Allah ay inilalarawan din na may galit, ngunit ang paggamit ng parehong salitang “galit” ay hindi nangangahulugang magkapareho ang tunay na kalikasan nito.
Ang galit ng tao ay maaaring bunga ng pagbabago sa damdamin, kahinaan, o kawalan ng kakayahan, samantalang ang mga katangian ng Allah ay hindi maaaring sukatin ayon sa kalagayan ng mga nilikha.
Ang tuntunin ay pagtibayin natin para sa Allah ang anumang Kanyang ipinahayag tungkol sa Kanyang Sarili sa paraang naaayon sa Kanyang Kadakilaan, habang naniniwala sa Kanyang sinabi:
﴿لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ﴾
“Walang anumang katulad Niya.”
[Ash-Shura: 11]
Ito ang pagsasama ng pagpapatibay at pagkilala sa Kanyang pagiging walang katulad: pinagtitibay natin ang katangian nang hindi ito inihahalintulad sa mga katangian ng tao.
Hindi.
Isa sa mga karaniwang pagkakamali ay kapag nakita ang isang taong tinamaan ng sakit, aksidente, o iba pang sakuna at sinabing: “Galit sa kanya ang Allah” o “Ginagantihan siya ng Allah.”
Hindi maaaring tiyakin ito nang walang katibayan.
Ang mga sakuna ay maaaring maging kaparusahan sa ilang pagkakataon, ngunit maaari rin itong maging:
Ang mga propeta, bagama’t sila ang pinakamabuti sa mga nilikha, ay kabilang sa mga taong pinakamatinding sinubok.
Nasa hadith:
“Kabilang sa mga taong pinakamatinding sinusubok ay ang mga propeta, pagkatapos ay yaong mga pinakamalapit sa kanila, at pagkatapos ay yaong mga pinakamalapit sa mga iyon.”
Sinabi rin ng Propeta ﷺ tungkol sa sakit at kapinsalaang dumarating sa isang Muslim:
“Walang Muslim na tinatamaan ng anumang pinsala, kahit tusok lamang ng tinik o higit pa rito, maliban na binubura ng Allah sa pamamagitan nito ang ilan sa kanyang mga kasalanan.”
[Isinalaysay ni Al-Bukhari]
Kaya ang pagkakasakit, kapansanan, o aksidente ay hindi sa sarili nito patunay na ang taong apektado ay nasa ilalim ng galit ng Allah.
Sinabi ng Allah:
﴿وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ﴾
“At katiyakang susubukin Namin kayo ng kaunting takot, gutom, pagkawala ng mga ari-arian, buhay at mga bunga. At magbigay ng magandang balita sa mga matiisin—yaong kapag dumarating sa kanila ang isang sakuna ay nagsasabi: ‘Tunay na kami ay pag-aari ng Allah at sa Kanya kami babalik.’ Sila ang tatanggap ng mga pagpapala at awa mula sa kanilang Panginoon, at sila ang mga tunay na ginabayan.”
[Al-Baqarah: 155-157]
Ang mismong mga talata ay naglalarawan sa mga taong tinamaan ng sakuna bilang tumatanggap ng mga pagpapala at awa mula sa Allah kapag sila ay nagtitiis.
Kaya hindi tama na ituring ang bawat pagsubok bilang tanda ng galit o pagganti ng Allah.
Ang galit at pagganti ay pinagtibay para sa Allah sa Qur’an at Sunnah. Para sa Kanya, ang mga ito ay mga katangian at gawain ng kasakdalan sapagkat nagaganap ang mga ito nang may katarungan at karunungan laban sa mga karapat-dapat dito, at hindi katulad ng galit o paghihiganti ng mga nilikha.
Tungkol naman sa pagtatanim ng galit o sama ng loob, hindi inilalarawan ang Allah sa ganitong paraan sapagkat hindi ito pinagtibay sa mga tekstong ipinahayag at dahil ang kahulugan nito ay naglalaman ng kakulangan at kahinaan, na lubos na hindi nararapat sa Allah.
Gayundin, hindi natin dapat ipasiya dahil lamang sa isang sakuna na galit ang Allah sa isang tao o ginagantihan Niya ito. Maaaring ito ay isang pagsubok, pagbura ng mga kasalanan, o paraan ng pagtataas ng antas. Ang mga propeta at matutuwid ay kabilang sa mga taong pinakamatinding sinubok.
Kaya dapat nating kilalanin ang Allah ayon sa kung paano Niya ipinakilala ang Kanyang Sarili sa Kanyang Aklat at sa pamamagitan ng Kanyang Sugo ﷺ, na pinagtitibay para sa Kanya ang mga katangian ng kasakdalan at ipinapahayag na Siya ay malaya sa lahat ng kakulangan at anumang pagkakatulad sa mga nilikha.
At ang Allah ang higit na nakaaalam.