Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at sumakanya nawa ang kapayapaan at mga pagpapala ng Allah sa Sugo ng Allah. Pagkatapos nito:
Ang tunay na napatunayan mula sa Propeta ﷺ ay na ang mga anghel ay nilikha mula sa liwanag, nang hindi tinutukoy kung ano ang likas o katangian ng liwanag na iyon. Tungkol naman sa ulat mula kay Abdullah ibn Amr (kalugdan nawa siya ng Allah at ang kanyang ama) na ang mga anghel ay nilikha “mula sa liwanag ng mga braso at dibdib,” ito ay isang mawquf na ulat, ibig sabihin, nagtatapos ito kay Abdullah ibn Amr at hindi niya ito iniugnay sa Propeta ﷺ. Itinuring ng ilang mga iskolar na posibleng nakuha niya ito mula sa mga salaysay ng mga Tao ng Kasulatan. Kaya hindi wastong sandigan ito upang patunayan ang partikular na paraang ito ng paglikha sa mga anghel.
Isinalaysay ni Muslim mula kay Aishah (kalugdan nawa siya ng Allah) na sinabi ng Sugo ng Allah ﷺ:
“Ang mga anghel ay nilikha mula sa liwanag, ang mga jinn ay nilikha mula sa naglalagablab na apoy na walang usok, at si Adan ay nilikha mula sa kung ano ang nailarawan sa inyo.”
[Isinalaysay ni Muslim]
Ito ay isang sahih at malinaw na hadith na nagpapatunay na ang mga anghel ay nilikha mula sa liwanag.
Gayunman, hindi tinukoy ng Propeta ﷺ sa hadith na ito ang uri ng liwanag na iyon o ang pinagmulan nito. Kaya nananatili tayo sa kung ano lamang ang tunay na napatunayan:
Ang mga anghel ay nilikha mula sa liwanag.
Naiulat mula kay Abdullah ibn Amr (kalugdan nawa siya ng Allah at ang kanyang ama) na sinabi niya:
“Nilikha ng Allah, ang Makapangyarihan at Dakila, ang mga anghel mula sa liwanag ng mga braso at dibdib.”
Isinalaysay ito ni Abdullah, anak ni Imam Ahmad, sa As-Sunnah, at ng iba pa.
Ang mga tagapagsalaysay sa sanad nito hanggang kay Abdullah ibn Amr ay mapagkakatiwalaan. Gayunman, hindi ito ang pangunahing suliranin. Ang suliranin ay ang ulat na ito ay mawquf kay Abdullah ibn Amr, ibig sabihin, ito ay sarili niyang pananalita at hindi niya sinabi: “Sinabi ng Sugo ng Allah ﷺ.”
Dito lumilitaw ang tanong: Maaari ba itong ituring na may katayuan ng isang marfu‘ na hadith—isang ulat na iniuugnay sa Propeta ﷺ—dahil tumatalakay ito sa isang bagay na kabilang sa di-nakikitang daigdig?
Binanggit ng mga iskolar ng hadith at usul na kapag ang isang Sahabi ay nag-ulat ng isang bagay tungkol sa di-nakikita na walang puwang para sa sariling opinyon o personal na paghuhusga, maaaring bigyan ang kanyang sinabi ng katayuang marfu‘, sapagkat sa karaniwan ay hindi niya malalaman ang gayong bagay sa sarili lamang niya.
Ngunit may mga kondisyon ito. Isa sa pinakamahalaga ay na ang Sahabi ay hindi kilala sa pagbabasa o pagsasalaysay mula sa mga ulat ng mga Tao ng Kasulatan.
Ibinuod ni Sheikh Muhammad al-Amin al-Shinqiti (kaawaan nawa siya ng Allah) ang tuntuning ito sa pagsasabing ang sinabi ng isang Sahabi tungkol sa bagay na walang puwang para sa personal na opinyon ay maaaring ituring na marfu‘ kung ang Sahabi ay hindi kilala sa pagkuha mula sa mga Isra’iliyyat.
Ang puntong ito ay mahalaga sa usapin ng ulat mula kay Abdullah ibn Amr (kalugdan nawa siya ng Allah at ang kanyang ama).
Si Abdullah ibn Amr (kalugdan nawa siya ng Allah at ang kanyang ama) ay kilala bilang isa sa mga nagkaroon ng kaalaman sa ilang ulat ng mga Tao ng Kasulatan at nagsalaysay din ng ilan sa mga ito.
Binanggit ni al-Dhahabi (kaawaan nawa siya ng Allah) na siya ay nagsasalaysay mula sa ilang Sahabi at mula rin sa mga Tao ng Kasulatan, at na siya ay “palagiang tumitingin sa kanilang mga aklat at lubos na binibigyang-pansin ang mga iyon.”
Dahil dito, hindi maaaring tiyakin na bawat ulat tungkol sa di-nakikita na mawquf sa kanya ay tiyak na nakuha niya mula sa Propeta ﷺ, sapagkat posibleng ang ilan sa mga ito ay mula sa kanyang nabasa sa mga aklat ng mga Tao ng Kasulatan.
Lalong mahalaga ang posibilidad na ito sa mga ulat na may kaugnayan sa simula ng paglikha at mga detalye nito.
Pinahintulutan ng Propeta ﷺ ang pagsasalaysay mula sa mga Anak ni Israel, ngunit hindi nito ibig sabihin na dapat paniwalaan ang lahat ng isinasalaysay mula sa kanila.
Sinabi ng Propeta ﷺ:
“Huwag ninyong paniwalaan ang mga Tao ng Kasulatan, at huwag din ninyo silang pasinungalingan.”
[Isinalaysay ni al-Bukhari]
Dahil dito, hinati ng mga iskolar ang mga ulat ng mga Anak ni Israel sa tatlong uri:
Samakatuwid, ang simpleng pagkakaroon ng isang salaysay sa ilang aklat ng mga Tao ng Kasulatan ay hindi nangangahulugang bahagi na ito ng paniniwalang Islamiko.
Tinukoy ni al-Bayhaqi (kaawaan nawa siya ng Allah) ang posibilidad na ito sa kanyang puna sa ulat. Ipinaliwanag niya na si Abdullah ibn Amr ay tumitingin sa mga aklat ng mga naunang tao, kaya ang anumang isinalaysay niya na hindi niya iniugnay sa Propeta ﷺ ay posibleng kabilang sa mga bagay na natagpuan niya sa mga aklat na iyon.
Mas malinaw pa ang naging pananaw ni Sheikh al-Albani (kaawaan nawa siya ng Allah), sapagkat itinuring niya ang ulat na:
“Nilikha ng Allah ang mga anghel mula sa liwanag ng mga braso at dibdib”
bilang isa sa mga Isra’iliyyat na hindi maaaring sandigan sa usaping ito, sapagkat hindi ito napatunayang tunay mula sa Propeta ﷺ.
Tinanggihan din ni Sheikh Abd al-Rahman al-Barrak ang ulat na ito.
Pinagtitibay natin ang nasa sahih na hadith:
“Ang mga anghel ay nilikha mula sa liwanag.”
Tungkol naman sa mga tanong: Ano mismo ang liwanag na iyon? Mula sa anong liwanag nilikha ang mga anghel? Ano ang katangian nito?
Hindi tayo lumalampas sa tunay na napatunayang teksto.
Ang daigdig ng mga anghel ay kabilang sa di-nakikita, kaya ang mga detalye nito ay hindi maaaring patunayan sa pamamagitan lamang ng mga posibilidad o ng mga ulat na hindi tunay na napatunayan mula sa Propeta ﷺ.
Tunay na napatunayan sa Sahih Muslim na ang mga anghel ay nilikha mula sa liwanag, at ito ang bagay na matitiyak natin.
Tungkol naman sa sinabi ni Abdullah ibn Amr (kalugdan nawa siya ng Allah at ang kanyang ama):
“Nilikha ng Allah ang mga anghel mula sa liwanag ng mga braso at dibdib,”
ito ay isang mawquf na ulat na iniuugnay sa kanya at hindi napatunayang marfu‘ hanggang sa Propeta ﷺ.
Dahil kilala si Abdullah ibn Amr sa pagbabasa ng ilan sa mga ulat ng mga Tao ng Kasulatan, itinuring ng ilang mga iskolar na maaaring kabilang ang ulat na ito sa mga Isra’iliyyat. Kaya hindi wastong sandigan ito upang patunayan ang paraan o pinagmulan ng liwanag na pinanggalingan ng paglikha sa mga anghel.
At ang Allah ang higit na nakaaalam.