Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang mga pagpapala at kapayapaan ay mapasakaniya na Sugo ni Allah. Bilang pagpapatuloy:
Ang tuntunin ng pagpapatibay sa mga katangian ay naaangkop sa anumang napatunayang katangian ni Allah, hindi sa lahat ng iniuugnay sa Kaniya. Pinagtitibay ang Kaniyang pagiging kasama ng mga nilikha, at inuunawa ito ayon sa konteksto at sa liwanag ng iba pang mga teksto. Hindi ito nangangahulugan ng pananahan sa mga nilikha o pakikihalo sa kanila. Ang espiritung iniuugnay kay Allah ay nilikha, at ang pag-uugnay nito sa Kaniya ay bilang pagpaparangal. Tungkol naman sa pag-ihip sa pangyayari kay Maria, ang anghel ang tuwirang nagsagawa nito sa utos ni Allah. Sa pangyayari kay Adan, ang pagtukoy kung sino ang tuwirang nagsagawa nito ay nangangailangan ng patunay, gaya ng ipinaliwanag ni Ibn al-Qayyim.
Ang pagpapatibay na si Allah ay kasama ng Kaniyang mga nilikha at ang pag-unawa rito ayon sa konteksto
Ang pamamaraan ng Ahl al-Sunnah, ayon sa inilalahad ng fatwa, ay pagtibayin ang mga katangiang pinagtibay ni Allah para sa Kaniyang sarili o pinagtibay para sa Kaniya ng Kaniyang Sugo, nawa’y sumakaniya ang mga pagpapala at kapayapaan. Kabilang dito ang Kaniyang pagiging kasama ng mga nilikha, na may dalawang uri:
Ang natatanging pagiging kasama ng ilang lingkod, gaya ng sinabi Niya kina Moises at Aaron, nawa’y sumakanila ang kapayapaan:
“Sinabi Niya: Huwag kayong matakot. Tunay na Ako ay kasama ninyong dalawa; Ako ay nakaririnig at nakakakita.” [Ṭā Hā: 46]
At ang pangkalahatang pagiging kasama ng lahat ng nilikha, gaya ng sinabi Niya:
“Siya ay kasama ninyo saanman kayo naroroon, at nakikita ni Allah ang anumang inyong ginagawa.” [Al-Ḥadīd: 4]
Sa wikang Arabe, ang pagiging “kasama” ay nagpapahiwatig ng pagsama, ngunit hindi nito likas na kinakailangan ang paghahalo o pagsasanib. Halimbawa, sinasabi natin: “Naglakbay kami at kasama namin ang buwan,” nang hindi nangangahulugang nakahalo sa atin ang buwan.
Ipinaliwanag ng mga unang salinlahi ang pangkalahatang pagiging kasama ni Allah bilang Kaniyang kaalaman at ganap na pagkabatid. Ipinahihiwatig ito ng konteksto: binabanggit sa talata ng Al-Ḥadīd ang kaalaman ni Allah bago ang Kaniyang pagiging kasama ng mga nilikha. Nagsisimula naman ang talata ng Al-Mujādilah sa:
“Hindi mo ba nakikita na nalalaman ni Allah ang anumang nasa mga langit at anumang nasa lupa?”
Nakapaloob dito ang:
“Siya ay kasama nila saanman sila naroroon.”
At nagtatapos ito sa:
“Tunay na nalalaman ni Allah ang lahat ng bagay.” [Al-Mujādilah: 7]
Iniulat ni Ibn ʿAbd al-Barr na ipinaliwanag ito ng mga iskolar mula sa mga Kasamahan ng Propeta at sa kanilang mga Tagasunod sa pagsasabing si Allah ay nasa ibabaw ng Trono, at ang Kaniyang kaalaman ay nasa lahat ng lugar. Tingnan ang Al-Tamhīd (7/138).
Ayon sa fatwa, ito ay pagpapaliwanag batay sa malinaw na kahulugan ng konteksto, hindi paglihis sa kahulugan ng teksto. Kahit tawagin itong taʾwīl, nakabatay ito sa patunay at sa isang naipasa na pagkakaisa ng pananaw ng mga iskolar. Ngunit ang pagpapakahulugan sa pagiging kasama ni Allah bilang pananahan sa mga nilikha ay sumasalungat sa itinatatag ng mga teksto tungkol sa Kaniyang kataasan at pagiging malaya sa pakikihalo sa Kaniyang mga nilikha.
Hindi lahat ng iniuugnay kay Allah ay katangian Niya
Ang pag-uugnay ng isang bagay kay Allah ay hindi palaging nangangahulugang katangian Niya ang bagay na iyon. Sinabi Niya:
“Ang babaeng kamelyo ni Allah at ang karapatan nitong uminom!” [Al-Shams: 13]
Ang kamelyo ay isang nilikha, hindi katangian ni Allah.
Nililinaw ng fatwa ang pagkakaiba ng dalawang uri ng pag-uugnay:
Ipinaliwanag ni Ibn Taymiyyah na ang pag-uugnay lamang ay hindi sapat upang patunayang katangian ni Allah ang isang bagay, at ang “espiritu ni Allah” ay halimbawa ng pag-uugnay ng nilikha sa Lumikha nito. Tingnan ang Al-Jawāb al-Ṣaḥīḥ (4/414).
Ang kahulugan ng “Aking espiritu” at “isang espiritu mula sa Kaniya”
Ang espiritung tinutukoy rito ay isang nilikha na may sariling pag-iral. Hindi ito katangian ni Allah o bahagi Niya. Kabilang sa mga patunay na mayroon itong sariling pag-iral ang sinabi ng Propeta, nawa’y sumakaniya ang mga pagpapala at kapayapaan:
“Kapag kinuha ang kaluluwa, sinusundan ito ng paningin.”
Iniulat ni Muslim (920).
Inilalarawan sa hadith ni Al-Barāʾ ibn ʿĀzib ang paglabas ng kaluluwa ng mananampalataya, ang pagkuha rito ng mga anghel, at ang kanilang pag-akyat na dala ito. Iniulat ni Aḥmad (18534), at pinatunayang tunay ni Shuʿayb al-Arnaʾūṭ.
Sinabi ni Allah tungkol kay Hesus, nawa’y sumakaniya ang kapayapaan:
“Ang Mesiyas, si Hesus na anak ni Maria, ay Sugo lamang ni Allah, at Kaniyang salita na ipinaabot Niya kay Maria, at isang espiritu mula sa Kaniya.” [Al-Nisāʾ: 171]
Ang min (“mula sa”) rito ay nagpapahiwatig ng pinagmulan: isang espiritung mula kay Allah, na Kaniyang nilikha at binigyan ng pag-iral. Hindi nito ipinahihiwatig na ang espiritu ay bahagi Niya. Katulad nito ang sinabi Niya:
“Ipinailalim Niya para sa inyo ang anumang nasa mga langit at anumang nasa lupa, na lahat ay mula sa Kaniya.” [Al-Jāthiyah: 13]
Ang mga nilikha ay mula sa Kaniya, ngunit hindi sila mga bahagi Niya.
Pinili ni Ibn Kathīr ang pagpapakahulugang ito at ipinaliwanag na ang pag-uugnay ng espiritu kay Allah ay bilang pagpaparangal. Tingnan ang Tafsīr Ibn Kathīr (2/478). Pinagtibay rin ni Ibn Ḥajar na ito ay pag-uugnay ng natatanging pagtatangi at pagpaparangal, hindi pag-uugnay ng isang katangian sa nagtataglay nito. Tingnan ang Fatḥ al-Bārī (13/444).
Paano natin uunawain ang pag-uugnay ng pag-ihip kay Allah?
Sinabi ni Allah tungkol kay Maria:
“At yaong nangalaga sa kaniyang kalinisan, kaya inihip Namin sa kaniya ang mula sa Aming espiritu.” [Al-Anbiyāʾ: 91]
Nilinaw din ng mga teksto ang pagpapadala ng anghel sa kaniya:
“Ipinadala Namin sa kaniya ang Aming Espiritu, at nagpakita ito sa kaniya sa anyo ng isang taong ganap ang pangangatawan.” [Maryam: 17]
At sinabi nito sa kaniya:
“Ako ay sugo lamang ng iyong Panginoon upang pagkalooban ka ng isang dalisay na anak na lalaki.” [Maryam: 19]
Sa pagkakataong ito, ang anghel ang tuwirang nagsagawa ng pag-ihip. Iniugnay ito kay Allah sapagkat nangyari ito sa Kaniyang utos at pahintulot.
Tungkol naman kay Adan, sinabi ni Allah:
“Kapag nahubog Ko na siya at naihip Ko na sa kaniya ang mula sa Aking espiritu, magpatirapa kayo sa kaniya.” [Al-Ḥijr: 29]
Ang malinaw na pananalita ng teksto ay nag-uugnay ng pag-ihip kay Allah. Gayunman, ipinaliwanag ni Ibn al-Qayyim na ang pagtukoy kung ito ay isang gawaing tuwirang isinagawa Niya o nangyari sa Kaniyang utos sa pamamagitan ng isang tagapamagitan ay nangangailangan ng patunay. Sa alinman sa dalawang posibilidad, ang espiritu ay nilikha. Tingnan ang Al-Rūḥ (p. 154).
Buod
Walang pagsasalungatan sa pagitan ng pagpapatibay sa mga katangian ni Allah at ng mga paliwanag na ito. Kailangang alamin muna ang uri ng pag-uugnay, pagkatapos ay unawain ang teksto ayon sa konteksto nito at sa iba pang mga patunay. Pinagtitibay na si Allah ay kasama ng Kaniyang mga nilikha nang hindi nananahan sa kanila. Ang espiritu ay nilikha at iniugnay kay Allah bilang pagpaparangal. Ang pag-ihip ay inuunawa ayon sa mga detalyeng itinatag ng mga teksto, nang walang tiyak na pagpapasya sa mga bagay na nangangailangan ng patunay.
At si Allah ang higit na nakaaalam.