Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanyang Sugo. Pagkatapos nito:
Pinagtitibay ng mga teksto ng Kapahayagan na makikita ng mga mananampalataya ang kanilang Panginoon sa Araw ng Muling Pagkabuhay. Nabanggit din na si Allah ay unang darating sa kanila sa isang anyo na hindi nila Siya makikilala, bilang pagsubok sa kanila, at pagkatapos ay magpapakita Siya sa kanila sa anyo na makikilala nila.
Ito ay kabilang sa mga bagay na hindi nakikita na pinaniniwalaan natin ayon sa kung paano ito ipinahayag, nang hindi nagtatanong kung paano at nang hindi inihahalintulad sa mga nilalang. Hindi tama na sabihing si Allah ay “nagkakaroon ng isang hugis” tulad ng mga nilalang. Gayundin, si Allah ay hindi apoy o puno nang kausapin Niya si Musa, sumakanya ang kapayapaan, sapagkat sinabi ni Allah:
﴿لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ﴾
“Walang anumang katulad Niya.”
Sa hadith ni Abu Sa‘id al-Khudri, kalugdan siya ni Allah, na nasa Sahih Muslim, binanggit na si Allah, ang Kataas-taasan, ay darating sa mga mananampalataya sa Araw ng Muling Pagkabuhay. Nasa hadith:
“Ang Panginoon ng mga daigdig, Kaluwalhatian at Kataas-taasan sa Kanya, ay darating sa kanila sa isang anyo na mas malapit sa anyong nakita nila sa Kanya.”
Pagkatapos ay sasabihin Niya sa kanila:
“Ako ang inyong Panginoon.”
Sila ay susubukin, pagkatapos ay ilalantad ang Shin, at ang mga mananampalataya ay magpapatirapa, samantalang ang mga nagpapatirapa sa mundong ito dahil sa pagpapakitang-tao at pagkukunwari ay hindi makapagpapatirapa.
Sa isang salaysay ni al-Bukhari:
“Pagkatapos ay darating sa kanila ang Makapangyarihan sa isang anyo na iba sa anyong una nilang nakita.”
Pagkatapos ay darating Siya sa kanila, Kaluwalhatian sa Kanya, sa anyong makikilala nila, at sasabihin nila:
“Ikaw ang aming Panginoon.”
Mas nararapat na manatili sa mga salitang ginamit sa mga teksto ng Kapahayagan at huwag itong ipahayag gamit ang mga salitang tulad ng “nagkakaroon Siya ng isang hugis” o ihambing ito sa pagbabago ng mga nilalang, sapagkat ipinaalam sa atin ng hadith ang tungkol sa anyo ngunit hindi nito ipinaalam kung paano ito.
Ang anyo kung saan darating si Allah sa Kanyang mga alipin ay kabilang sa mga bagay na hindi nakikita na hindi natin alam kung paano. Hindi tayo pinahihintulutang isipin ito o ihambing sa mga anyong alam natin sa mga nilalang.
Sinabi ni Allah:
﴿لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ﴾
“Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakakarinig, ang Lubos na Nakakakita.”
[Ash-Shura: 11]
Kaya ang tamang paninindigan ay pagtibayin ang ipinaalam ng Propeta ﷺ, habang itinatanggi ang anumang pagkakatulad at hindi tinatalakay kung paano ito.
Ayon sa ipinahihiwatig ng mga hadith, ito ay magaganap bilang isang pagsubok at upang makilala ang pagkakaiba.
Kapag sinabi Niya sa kanila:
“Ako ang inyong Panginoon,”
hindi nila Siya susundin dahil lamang sa pahayag na ito. Sa halip, hihingi sila ng kanlungan kay Allah hanggang sa dumating sa kanila ang kanilang Panginoon na may palatandaang makikilala nila. Sa oras na iyon, makikilala Siya ng mga mananampalataya at magpapatirapa sila sa Kanya.
Makikita rin sa pangyayaring ito ang pagkakaiba ng taong taimtim na nagpapatirapa kay Allah sa mundong ito at ng taong nagpapatirapa upang magpakitang-tao at mapuri. Ang mananampalataya ay makapagpapatirapa, samantalang ang mapagkunwari ay hindi makagagawa nito.
Oo. Ang pagkakita kay Allah, ang Kataas-taasan, sa Araw ng Muling Pagkabuhay ay matibay na pinagtitibay ng mga teksto ng Kapahayagan. Binabanggit din ng fatwa na may pagkakita bago ang pangyayaring inilarawan sa hadith.
Kabilang sa mga patunay ang hadith tungkol sa pamamagitan, kung saan sinabi ng Propeta ﷺ:
“Pagkatapos ay hihingi ako ng pahintulot na makapasok sa aking Panginoon, at bibigyan ako ng pahintulot. Kapag nakita ko Siya, ako ay mapapatirapa.”
Isinalaysay nina al-Bukhari at Muslim.
Ngunit ang paraan ng pagkakitang ito at ang paraan ng mga pangyayaring magaganap sa Araw na iyon ay kabilang sa mga bagay na hindi nakikita na hindi lubos na mauunawaan ng ating mga isip sa tunay nitong kalagayan.
Hindi tama na sabihing si Allah, ang Kataas-taasan, ay nagkaroon ng anyo ng apoy o puno.
Sinabi ni Allah tungkol sa kuwento ni Musa, sumakanya ang kapayapaan:
﴿فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يَا مُوسَى إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ﴾
“Nang marating niya ito, siya ay tinawag mula sa kanang bahagi ng lambak, sa pinagpalang lugar, mula sa puno: ‘O Musa! Katotohanang Ako si Allah, ang Panginoon ng mga daigdig.’”
[Al-Qasas: 30]
Ayon sa fatwa, tunay na kinausap ni Allah si Musa, at may liwanag sa tabi ng puno, ngunit hindi nito ibig sabihin na si Allah ay naninirahan sa puno o naging apoy.
Ipinaliliwanag ng fatwa na ang pagiging malapit ni Allah kay Musa at ang pakikipag-usap Niya sa kanya ay hindi sumasalungat sa Kanyang pagiging mataas sa ibabaw ng Kanyang mga nilalang, at ang paraan ng pagiging malapit at pakikipag-usap na ito ay hindi dapat ihambing sa kalagayan ng mga nilalang.
Hindi nakita ni Musa, sumakanya ang kapayapaan, ang kanyang Panginoon sa pangyayaring iyon.
Pagkatapos nito, hiniling ni Musa na makita si Allah at sinabi:
﴿رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ قَالَ لَنْ تَرَانِي وَلَكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهُ فَسَوْفَ تَرَانِي﴾
“Panginoon ko, ipakita Mo ang Iyong Sarili sa akin upang makita Kita.” Sinabi Niya: “Hindi mo Ako makikita, ngunit tumingin ka sa bundok; kung mananatili ito sa kanyang kinalalagyan, makikita mo Ako.”
[Al-A‘raf: 143]
Kaya ang pakikipag-usap ni Allah kay Musa ay hindi nangangahulugang nakita Siya ni Musa, at hindi rin ito nangangahulugang si Allah ay nagkaroon ng anyo ng apoy o tao.
Ang hadith na “sa isang anyo na iba sa anyong una nilang nakita” ay kabilang sa mga usapin ng hindi nakikita. Pinagtitibay natin ang nakasaad dito nang hindi iniisip kung paano ang anyo at nang hindi ito inihahalintulad sa mga anyo ng mga nilalang.
Hindi rin natin ito ipinapahayag sa pagsasabing si Allah ay nagbabago sa iba’t ibang “hugis,” sapagkat ang ganitong pananalita ay maaaring magpahiwatig ng kahulugang hindi binanggit sa mga teksto ng Kapahayagan.
Gayundin, tunay na kinausap ni Allah si Musa, sumakanya ang kapayapaan, ngunit hindi ito nangangahulugang Siya ay apoy, puno, o nagkaroon ng anyo ng tao.
Ang pangkalahatang tuntunin sa usaping ito ay ang sinabi ni Allah:
﴿لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَهُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ﴾
“Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakakarinig, ang Lubos na Nakakakita.”
[Ash-Shura: 11]
At si Allah ang higit na nakaaalam.