Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at pagpapala ay mapasa Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Ayon sa pinagtitibay ng fatwa na ito, si Allah, ang Kataas-taasan, ay ang Pinakamataas, nasa ibabaw ng lahat ng Kanyang mga nilikha, nakaluklok sa ibabaw ng Kanyang Trono, at hiwalay at naiiba sa Kanyang mga nilikha. Walang nilikhang lugar ang naglalaman sa Kanya, at hindi Siya napaliligiran ng panahon o ng anumang bagay mula sa Kanyang nilikha.
Tungkol naman sa salitang “hangganan,” hindi ito nabanggit sa Qur’an o Sunnah bilang paglalarawan kay Allah. Kaya nagkaroon ng pagkakaiba ang Ahl al-Sunnah tungkol sa paggamit nito. Ang mga gumamit nito ay nagnanais ipahayag na si Allah ay naiiba sa Kanyang mga nilikha at hindi nananahan sa loob ng mga ito. Ang mga umiwas sa paggamit nito ay ginawa iyon sapagkat ito ay isang malabong termino na hindi nabanggit sa kapahayagan.
Kaya mas mainam na gamitin ang malinaw na mga pananalitang nasa kapahayagan at iwasan ang mga malalabong salita maliban kung kailangan upang ipaliwanag ang nilalayong kahulugan.
Ang mga teksto ng Qur’an ay nagpapahiwatig ng kataasan ni Allah. Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
“Luwalhatiin mo ang pangalan ng iyong Panginoon, ang Kataas-taasan.”
[Al-A‘lā: 1]
At sinabi Niya:
“At Siya ang Kataas-taasan, ang Dakila.”
[Al-Baqarah: 255]
Ayon sa fatwa, kabilang sa kataasan ni Allah ang pagiging nasa ibabaw Niya ng Kanyang mga nilikha at ng Kanyang Trono, naiiba sa Kanyang mga nilikha, hindi nananahan sa mga ito at hindi nahahalo sa mga ito.
Ngunit hindi ito nangangahulugan na si Allah ay nasa loob ng isang nilikhang lugar na naglalaman sa Kanya, gaya ng bahay na naglalaman sa isang tao o sisidlan na naglalaman sa nasa loob nito. Si Allah ang Lumikha ng mga lugar, at walang anumang mula sa Kanyang nilikha ang naglalaman sa Kanya.
Kapag sinasabi nating si Allah ay nasa itaas ng sanlibutan, hindi nito ibig sabihin na may isa pang nilikhang lugar sa labas ng uniberso na naglalaman sa Kanya.
Pinag-iiba ng fatwa ang kataasan at ang isang nilikhang lugar na pumapalibot sa isang bagay.
Ang nasa labas ng nilikhang mundo ay hindi kailangang maging isa pang materyal na mundo o isang sisidlang naglalaman ng kung ano ang nasa loob nito. Kaya hindi dapat isipin ang kataasan ni Allah sa paraang tulad ng ugnayang pang-espasyo ng mga pisikal na katawan sa isa’t isa.
Hindi nangangailangan si Allah, ang Kataas-taasan, ng lugar na magdadala o maglalaman sa Kanya. Siya ay ganap na hindi nangangailangan ng alinman sa Kanyang mga nilikha.
Ang pananalitang ito ay hindi nabanggit sa ganitong anyo sa mga teksto ng kapahayagan, at hindi rin ito ang kilalang pananalita sa teksto ng al-‘Aqidah al-Tahawiyyah.
Sinabi ni Imam al-Tahawi:
“Siya ay napakataas kaysa sa mga hangganan, wakas, suporta, bahagi ng katawan, at mga kasangkapan. Ang anim na direksyon ay hindi naglalaman sa Kanya gaya ng paglalaman nito sa mga nilikhang bagay.”
Ang wastong kahulugang maaaring ipahayag ay ang panahon at lugar ay nilikha ni Allah, at walang anumang mula sa Kanyang nilikha ang nakapapaligid sa Kanya.
Ngunit ang mga malalabong pahayag tulad ng “lampas sa panahon at lugar” ay maaaring maunawaan sa higit sa isang paraan. Kaya mas mainam ang malinaw na mga pananalitang nasa kapahayagan.
Ayon sa paliwanag ng fatwa, ang ibig sabihin nito ay hindi napaliligiran o nilalaman si Allah ng mga nilikhang direksyon.
Kung sasabihin ng isang tao: “Si Allah ay wala sa isang direksyon,” at ang ibig niyang sabihin ay hindi Siya nasa loob ng isang nilikhang direksyon na pumapalibot at naglalaman sa Kanya, tama ang kahulugang ito.
Ngunit kung ang ibig niyang sabihin ay itanggi ang kataasan ni Allah at ang pagiging nasa ibabaw Niya ng Kanyang mga nilikha, salungat ito sa pinagtitibay ng fatwa tungkol sa Kanyang kataasan.
Dahil dito, ang salitang “direksyon” mismo ay isang malabong termino na kailangang alamin muna ang ibig sabihin ng nagsasalita bago ito ganap na pagtibayin o itanggi.
Ang salitang “hangganan” ay isa sa mga salitang higit na nangangailangan ng paglilinaw sapagkat hindi ito nabanggit sa Qur’an o Sunnah bilang pangalan o katangian ni Allah.
Ginamit ito ng ilang iskolar mula sa mga unang salinlahi sa isang tiyak na kahulugan: ang pagiging naiiba ni Allah sa Kanyang mga nilikha at ang pagiging hiwalay Niya sa mga ito, at hindi sa kahulugang may isang nilikhang bagay na pumapalibot kay Allah o nagtatakda ng hangganan para sa Kanya.
Iniulat na tinanong si ‘Abdullah ibn al-Mubarak:
“Paano natin nakikilala ang ating Panginoon?”
Sumagot siya:
“Sa pamamagitan ng pagiging nasa ibabaw Niya ng Trono, hiwalay sa Kanyang mga nilikha.”
Tinanong siya:
“May hangganan ba?”
Sumagot siya:
“May hangganan.”
Ayon sa paliwanag ni Ibn Taymiyyah sa paggamit na ito, ang layunin ay sagutin ang mga tumatangging ang Lumikha ay naiiba sa mga nilikha.
Hindi.
Binibigyang-diin ng fatwa na ang mga iskolar na gumamit ng salitang ito ay hindi nagnanais sabihing may bagay sa labas ni Allah na pumapalibot o naglilimita sa Kanya. Hindi rin nila ibig sabihin na kayang isipin ng tao kung paano ang Kalikasan ni Allah o matukoy ang isang sukat para sa Kanya.
Iniulat mula kay ‘Uthman al-Darimi na sinabi niya:
“Si Allah, ang Kataas-taasan, ay may hangganang walang sinumang nakaaalam maliban sa Kanya, at hindi pinahihintulutan sa sinuman na isipin sa kanyang sarili ang isang wakas ng Kanyang hangganan.”
Kaya para sa mga gumagamit ng pananalitang ito, ang layunin ay pagtibayin ang pagiging hiwalay at naiiba ni Allah sa mga nilikha nang hindi pinag-uusapan kung paano ito.
Dahil ang mismong salita ay hindi nabanggit sa Qur’an o Sunnah at maaaring maunawaan sa maling paraan.
Maaaring marinig ng isang tao ang salitang “hangganan” at isipin ang isang nilikhang katawan na may mga sukat na maaaring masukat o may wakas na maaaring isipin. Hindi ito ang nilalayong kahulugan.
Kaya umiwas ang ilang Ahl al-Sunnah sa paggamit ng salitang ito habang pinagtitibay pa rin na si Allah ay hiwalay sa Kanyang mga nilikha, hindi nananahan sa mga ito at hindi nahahalo sa mga ito.
Sa ganitong kalagayan, ang bahagi ng pagkakaiba ay tungkol sa salita at paraan ng pagpapahayag, hindi sa pangunahing prinsipyo na ang Lumikha ay naiiba sa nilikha.
Mas mainam na gamitin ang malinaw na mga pananalitang dumating sa kapahayagan. Sinasabi natin:
Si Allah ang Kataas-taasan, nakaluklok sa ibabaw ng Kanyang Trono, nasa ibabaw ng Kanyang mga nilikha, walang anumang katulad Niya, at walang anumang mula sa Kanyang nilikha ang nakapapaligid sa Kanya.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
“Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakaririnig, ang Lubos na Nakakakita.”
[Ash-Shūrā: 11]
Tungkol naman sa mga salitang tulad ng “direksyon,” “hangganan,” at “lugar,” ang mga ito ay malalabong pananalita na hindi nabanggit sa kapahayagan sa ganitong anyo. Kaya hindi dapat itayo ang paniniwala sa mga ito bago malaman ang nilalayong kahulugan.
Tinatanggap ang tamang kahulugan, samantalang tinatanggihan ang anumang kahulugang naghahambing kay Allah sa mga nilikha o nagsasabing may anumang mula sa Kanyang nilikha na pumapalibot sa Kanya.
Ang pagsasabing si Allah ay “nasa itaas ng sanlibutan” ay hindi nangangahulugang nasa loob Siya ng isa pang lugar sa labas ng uniberso na naglalaman sa Kanya. Sa halip, ayon sa fatwa, nangangahulugan ito ng pagpapatibay sa kataasan ni Allah sa lahat ng Kanyang mga nilikha at sa pagiging naiiba Niya sa mga ito, habang itinatanggi na may nilikhang lugar o direksyon na nakapapaligid sa Kanya.
Tungkol naman sa salitang “hangganan,” hindi ito kabilang sa mga pananalitang nabanggit sa Qur’an at Sunnah. Ginamit ito ng ilang iskolar upang ipahayag ang pagiging naiiba at hiwalay ni Allah sa Kanyang mga nilikha, samantalang umiwas ang iba sa paggamit nito dahil hindi ito nabanggit sa kapahayagan at maaaring magkaroon ng maling kahulugan.
Kaya mas mainam na huwag gawing pundasyon ng paniniwala ang malalabong salitang tulad ng “hangganan” at “direksyon.” Sa halip, dapat manatili sa kung ano ang dumating sa mga teksto tungkol sa kataasan ni Allah at sa Kanyang ganap na pagkakaiba sa mga nilikha, nang hindi tinatalakay ang “paano” ng Kanyang Kalikasan at mga katangian.
At si Allah ang higit na nakaaalam.