Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at pagpapala ay mapasa Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Pinagtitibay ng fatwa na makikita ng mga mananampalataya si Allah, ang Kataas-taasan, sa Araw ng Muling Pagkabuhay, tulad ng pagkakita nila sa Kanya sa Paraiso. Ang pagkakita kay Allah sa Paraiso ay magiging mas ganap, mas dakila, at mas kasiya-siya sapagkat ito ay pagkakitang may karangalan at walang hanggang kaligayahan. Samantala, ang pagkakita sa lugar ng paghuhukom ay magaganap sa kalagayan ng paghuhukom, matinding pagkamangha, at pagsubok.
Walang pagsasalungatan sa pagitan ng dalawa, sapagkat maaaring magkaiba ang pagkakita ayon sa kalagayan at sitwasyon, habang pinaniniwalaan natin ito nang hindi tinatalakay kung paano ito mangyayari.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
“Sa Araw na iyon, may mga mukhang nagniningning, nakatingin sa kanilang Panginoon.”
[Al-Qiyāmah: 22–23]
Tunay na naiulat na sinabi ng Propeta ﷺ:
“Kapag pumasok na sa Paraiso ang mga tao ng Paraiso... aalisin Niya ang tabing, at wala silang matatanggap na anumang higit nilang mamahalin kaysa sa pagtingin sa kanilang Panginoon, ang Makapangyarihan at Dakila.”
Isinalaysay ni Muslim.
Kaya ang pagtingin kay Allah sa Paraiso ay kabilang sa pinakadakilang biyayang ibibigay sa mga naninirahan dito. Sa katunayan, ito ang pinakamataas at pinakaganap nilang kaligayahan.
Binabanggit ng fatwa na ipinapahiwatig din ng mga tunay na hadith na magkakaroon ng pagkakita kay Allah, ang Kataas-taasan, sa lugar ng pagtitipon sa Araw ng Muling Pagkabuhay.
Sa hadith ni Abu Sa‘id al-Khudri — kalugdan nawa siya ni Allah — tinanong ng mga Kasamahan ang Propeta ﷺ:
“O Sugo ni Allah! Makikita ba namin ang aming Panginoon sa Araw ng Muling Pagkabuhay?”
Sumagot siya:
“Nahihirapan ba kayong makita ang araw at buwan kapag malinaw ang kalangitan?”
Sinabi nila: Hindi.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Gayundin, hindi kayo mahihirapang makita ang inyong Panginoon sa Araw na iyon...”
Isinalaysay nina al-Bukhari at Muslim.
Pagkatapos ay binabanggit ng hadith ang mga mangyayari sa Araw ng Muling Pagkabuhay, kabilang ang pagdating ni Allah sa Kanyang mga alipin, ang pagkilala sa Kanya ng mga mananampalataya, at ang mangyayari tungkol sa pagpapatirapa.
Ang pagkakaroon ng pagkakita sa lugar ng paghuhukom ay hindi nangangahulugang magiging magkapareho ito sa lahat ng aspeto sa pagkakita sa Paraiso.
Pinag-iiba ng fatwa ang dalawang kalagayan:
Sa lugar ng paghuhukom, ang kalagayan ay puno ng pagkamangha, paghihintay, paghuhukom, at pagsubok. Hindi ito kalagayan ng permanenteng kapanatagan at kaligayahan.
Sa Paraiso naman, ang pagkakita ay magaganap sa tahanan ng karangalan at kaligayahan. Tapos na ang takot at paghuhukom, at ang mga tao ng Paraiso ay nasa pinakaganap na kalagayan ng kaligayahan at katiwasayan.
Dahil dito, binanggit ng fatwa mula kay Ibn Taymiyyah na maaaring magkaroon ng napakalaking pagkakaiba ang iba’t ibang uri ng pagkakita, at ang mangyayari sa lugar ng paghuhukom ay hindi kailangang maging kapareho ng natatangi at ganap na pagkakita na magiging biyaya sa mga mananampalataya sa Paraiso.
Hindi.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
“Hindi Siya kayang saklawin ng mga paningin, samantalang saklaw Niya ang lahat ng paningin. At Siya ang Pinakamaselan, ang Lubos na Nakaaalam.”
[Al-An‘ām: 103]
Ang pagtanggi na kayang saklawin Siya ng paningin ay hindi nangangahulugang itinatanggi ang mismong pagkakita sa Kanya.
Maaaring makita ng isang tao ang isang bagay nang hindi niya ito ganap na nasasaklaw sa kaalaman o paningin mula sa lahat ng aspeto.
Kaya ayon sa pinagtitibay ng fatwa, tunay na makikita ng mga mananampalataya si Allah, ngunit hindi nila Siya ganap na masasaklaw. Si Allah ay higit na Dakila at Maringal upang Siya ay ganap na masaklaw ng paningin.
Sa hadith ni Abu Sa‘id — kalugdan nawa siya ni Allah — sinabi ng mga mananampalataya na may isang tanda sa pagitan nila at ng kanilang Panginoon na sa pamamagitan nito ay makikilala nila Siya. Pagkatapos ay sinabi ng Propeta ﷺ:
“Pagkatapos ay ilalantad Niya ang Kanyang Shin, at magpapatirapa sa Kanya ang bawat mananampalataya...”
Isinalaysay nina al-Bukhari at Muslim.
Ayon sa fatwa, pinaniniwalaan ang nabanggit sa hadith ayon sa pagkakasalaysay nito, nang walang paghahambing kay Allah sa Kanyang mga nilikha, nang hindi nagtatanong kung paano, at nang hindi sinusubukang isipin ang paraan ng katangian.
Hindi layunin nito na talakayin ang mga detalye ng anyo o paraan, sapagkat kabilang ito sa mga bagay ng hindi nakikita na hindi ipinaalam ni Allah sa mga tao.
Ang ganitong pananalita ay pumapasok sa mga tanong tungkol sa paraan at pagtatakda, na siyang binabalaan ng fatwa.
Ang napatunayan ay makikita si Allah, ang Kataas-taasan, at sapat na ito sa usapin ng pananampalataya.
Tungkol naman sa tanong kung makikita ba ng tao ang “buong Essence,” ano ang magiging hangganan ng pagkakita, o gaano karami sa Essence ni Allah ang makikita, ang mga ito ay mga detalyeng walang tekstong ipinahayag tungkol sa mga ito. Ang pagpasok sa mga ganitong tanong ay hindi kinakailangang pagpapalalim sa isang bagay na kabilang sa hindi nakikita.
Kaya dapat tayong huminto kung saan huminto ang kapahayagan at huwag subukang gawing katulad ng paningin sa mundong ito ang pagkakita sa Kabilang-Buhay.
Ang mga bagay na hindi nakikita ay nalalaman sa pamamagitan ng tunay na kapahayagan, hindi lamang sa paghahambing sa mga bagay na alam natin sa mundong ito.
Binanggit ng fatwa mula kay Ibn Rajab na kabilang sa ipinagbabawal na labis na pagpapalalim ang pagsasaliksik kung paano ang mga bagay na hindi nakikita na iniutos sa atin na paniwalaan ngunit hindi ipinaliwanag sa atin ang kanilang paraan.
Ang hinihingi sa atin ay pagtibayin ang napatunayan at manahimik tungkol sa mga bagay na hindi ipinaalam sa atin ni Allah.
Ayon sa ipinapahiwatig ng mga hadith, makikita ng mga mananampalataya si Allah, ang Kataas-taasan, sa Araw ng Muling Pagkabuhay at pagkatapos ay makikita nila Siya sa Paraiso sa isang mas ganap, mas dakila, at mas kasiya-siyang pagkakita. Ito ay kabilang sa pinakamataas na kaligayahan ng mga tao ng Paraiso.
Walang pagsasalungatan sa dalawang pagkakita. Ang pagkakita sa lugar ng paghuhukom ay magaganap sa kalagayan ng pagkamangha at pagsubok, samantalang ang pagkakita sa Paraiso ay isang pagkakita ng karangalan at walang hanggang kaligayahan.
Ang pagkakita kay Allah ay hindi rin nangangahulugang ganap Siyang masasaklaw. Hindi dapat labis na magtanong tungkol sa kung paano magaganap ang pagkakita o kung gaano karami sa Essence ni Allah ang makikita ng tao. Sa halip, tungkulin nating maniwala sa kung ano ang dumating sa mga tekstong ipinahayag, habang pinapawalang-katulad si Allah sa Kanyang mga nilikha.
At si Allah ang higit na nakaaalam.