Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanyang Sugo. Pagkatapos nito:
Ang mga anghel ay mga nilikha at lingkod ng Allah, ang Kataas-taasan, at ang bawat nilikha ay nangangailangan ng awa at biyaya ng Allah, gaano man kataas ang antas ng kanyang pagsunod at katayuan. Ang katotohanang hindi sumusuway ang mga anghel sa Allah ay hindi nangangahulugang hindi na nila kailangan ang Kanyang awa. Sa halip, umaasa sila sa Kanyang awa, natatakot sa Kanyang kaparusahan, at sumasamba sa Kanya ayon sa Kanyang utos. Kaya walang anumang problema sa pananalangin ng kapayapaan at awa para sa kanila. Napatunayang si Aisha, kalugdan nawa siya ng Allah, ay tumugon sa pagbati ni Jibril, sumakanya nawa ang kapayapaan, at nanalangin para sa kanya ng awa at pagpapala.
Hindi.
Ang pagbati ng kapayapaan sa pagtatapos ng salah ay may higit sa isang kahulugan. Kabilang dito ang pagtatapos o paglabas sa salah, at nilalayon din ng nagdarasal na batiin ang mga nasa paligid niya.
Nilalayon ng imam na batiin ang mga nagdarasal sa likuran niya; nilalayon naman ng sumusunod sa imam na batiin ang imam at ang iba pang mga nagdarasal; at ang nagdarasal nang mag-isa ay nilalayong tapusin ang salah at batiin ang mga anghel na kasama niya.
Kaya hindi tamang unawain na ang pagbati ay eksklusibong nakatuon lamang sa anghel sa kanan o sa anghel sa kaliwa.
Hindi.
Ang karamihan sa mga iskolar ay naniniwalang ang itinakdang paraan ng pagbati ay ang sabihin ng nagdarasal sa kanan at sa kaliwa:
“Ang kapayapaan at awa ng Allah ay sumainyo.”
Ito ay napatunayan sa maraming hadith.
Tungkol naman sa pagdaragdag ng “at ang Kanyang mga pagpapala” (wa barakatuh), nagkakaiba ang pananaw ng mga iskolar tungkol sa pagiging tunay ng mga ulat na nagbanggit nito at kung saan ito dapat sabihin. Ang ilan ay itinuring na tunay ang mga ulat, ang iba ay hindi itinuring na matibay ang mga ito, at ang iba naman ay tinanggap ito sa ilang paraan ng pagbati.
Kaya walang kaugnayan ang pagdaragdag ng “wa barakatuh” sa anghel sa kanan, ni sa katotohanang ang anghel sa kaliwa ang nagtatala ng masasamang gawain.
Dahil sila ay mga nilikha, at ang bawat nilikha ay nangangailangan sa Allah, ang Kataas-taasan.
Ang pagiging masunurin at pagiging ligtas mula sa pagsuway ay hindi ginagawang malaya ang isang nilikha mula sa awa ng kanyang Tagapaglikha.
Napatunayang sinabi ng Propeta ﷺ kay Aisha, kalugdan nawa siya ng Allah:
“Ito si Jibril; ipinapaabot niya sa iyo ang pagbati ng kapayapaan.”
Sumagot siya:
“At sumakanya nawa ang kapayapaan, awa ng Allah, at Kanyang mga pagpapala.”
[Iniulat nina Al-Bukhari at Muslim]
Kaya nanalangin siya para kay Jibril, sumakanya nawa ang kapayapaan—isa sa pinakadakilang mga anghel—ng awa at pagpapala.
Ipinapakita nito na tama at walang problema ang pananalangin ng awa para sa mga anghel.
Oo. Ang mga anghel ay mga lingkod ng Allah, at ang pagsamba sa Allah ay nakabatay sa pagmamahal, takot, at pag-asa.
Sinabi ng Allah, ang Kataas-taasan:
“Yaong mga kanilang tinatawagan ay sila ring naghahanap ng paraan upang mapalapit sa kanilang Panginoon, kung sino sa kanila ang higit na malapit; umaasa sila sa Kanyang awa at natatakot sa Kanyang kaparusahan. Tunay na ang kaparusahan ng iyong Panginoon ay dapat katakutan.”
[Al-Isra 17:57]
Binanggit ng mga iskolar na kabilang sa talatang ito ang mga sinamba bukod sa Allah mula sa mga anghel, propeta, at matutuwid, gayong sila mismo ay mga lingkod ng Allah na nagsisikap lumapit sa Kanya, umaasa sa Kanyang awa, at natatakot sa Kanya.
Sinabi ng Allah tungkol sa mga anghel:
“Natatakot sila sa kanilang Panginoon na nasa itaas nila at ginagawa nila ang anumang ipinag-uutos sa kanila.”
[An-Nahl 16:50]
At sinabi Niya:
“At sila, dahil sa kanilang pagkatakot sa Kanya, ay mapagpakumbabang nangangamba.”
[Al-Anbiya 21:28]
Kaya ang katotohanang hindi sila sumusuway sa Allah ay hindi nangangahulugang wala silang takot, pag-asa, at pangangailangan sa Kanya.
Hindi tamang sabihin na wala silang anumang tungkulin o utos.
Ang mga anghel ay inuutusang sumamba at sumunod sa Allah, at ginagawa nila ang anumang ipinag-uutos Niya.
Sinabi ng Allah:
“Hindi nila sinusuway ang Allah sa anumang ipinag-uutos Niya sa kanila, at ginagawa nila ang anumang ipinag-uutos sa kanila.”
[At-Tahrim 66:6]
Kaya ang pagkakaiba nila sa mga tao ay hindi dahil wala silang pagsamba o mga utos na dapat sundin, kundi dahil nilikha sila sa pagsunod sa Allah at hindi nila Siya sinusuway sa anumang ipinag-uutos Niya.
Ang awa at biyaya ng Allah ang pangunahing dahilan ng kaligtasan at karangalan, habang ang mabubuting gawa ay paraan upang makamit ang awang ito at hindi isang hiwalay na kabayaran para rito.
Sinabi ng Propeta ﷺ:
“Walang sinuman ang maipapasok sa Paraiso ng kanyang mga gawa.”
Tinanong nila:
“Kahit ikaw, O Sugo ng Allah?”
Sumagot siya:
“Kahit ako, maliban kung balutin ako ng Allah ng Kanyang biyaya at awa.”
[Iniulat nina Al-Bukhari at Muslim]
Kung ang Propeta ﷺ, na siyang pinakamahusay sa mga tao, ay nangangailangan ng biyaya at awa ng Allah, hindi kataka-takang ang lahat ng iba pang mga nilikha ay nangangailangan din nito.
Sa Tashahhud, sinasabi ng Muslim:
“Ang kapayapaan ay sumaiyo, O Propeta, at ang awa ng Allah at Kanyang mga pagpapala.”
Ang pananalangin natin ng awa para sa Propeta ﷺ ay hindi nangangahulugang siya ay makasalanan o pinagkaitan ng awa. Sa halip, ito ay panalangin upang dagdagan ng Allah ang Kanyang biyaya, awa, at karangalan sa kanya.
Gayundin ang pananalangin para sa mga anghel.
Ang awa ay hindi lamang nangangahulugan ng kapatawaran ng mga kasalanan. Malawak ang kahulugan nito at kabilang dito ang kabutihan, biyaya, proteksiyon, karangalan, at pagdagdag ng mabuti.
Bagaman hindi sumusuway ang mga anghel sa Allah, sila ay mga nilikhang lubos na nangangailangan sa Kanya. Kailangan nila ang Kanyang awa at biyaya, umaasa sila sa Kanya, natatakot sa Kanya, at sumasamba sa Kanya. Kaya tama ang pananalangin ng kapayapaan at awa para sa kanila. Napatunayang sinabi ni Aisha, kalugdan nawa siya ng Allah, tungkol kay Jibril, sumakanya nawa ang kapayapaan: “At sumakanya nawa ang kapayapaan, awa ng Allah, at Kanyang mga pagpapala.”
Gayundin, ang pagbati sa pagtatapos ng salah ay hindi para lamang sa mga anghel, at ang pagdaragdag ng “wa barakatuh” ay hindi nauugnay sa anghel sa kanan o sa kaliwa. Sa halip, ito ay isang usaping pang-fiqh na pinagkaiba-iba ng pananaw ng mga iskolar.
At ang Allah ang higit na nakaaalam.