Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at nawa’y ang kapayapaan at pagpapala ay mapasa Sugo ng Allah. Pagkatapos:
Walang malinaw na teksto sa Qur’an o sa tunay na Sunnah na nagpapatunay na nakita ni Jibril, sumakanya ang kapayapaan, o ng ibang mga anghel ang Allah na Kataas-taasan sa mundong ito. Gayundin, walang malinaw na teksto na ganap na nagtatanggi na walang sinuman sa kanila ang nakakita sa Kanya. Dahil dito, nagkaroon ng pagkakaiba ng pananaw ang mga iskolar sa usaping ito. Ang tamang pamamaraan ay magpigil sa paghatol at huwag tiyak na magpatunay o magtanggi sa gayong pagkakita nang walang ebidensya.
Sa hadith tungkol sa Mi‘raj, tunay na napatunayan na ang Propeta ﷺ ay iniakyat sa matataas na antas ng mga kalangitan at umabot sa isang lugar kung saan narinig niya ang tunog ng mga panulat.
Sinabi ng Propeta ﷺ:
“Pagkatapos ay iniakyat ako hanggang sa umabot ako sa isang antas kung saan naririnig ko ang tunog ng mga panulat.”
[Iniulat nina al-Bukhari at Muslim]
Gayunman, hindi binabanggit sa hadith na ito na nakita ni Jibril, sumakanya ang kapayapaan, ang Allah na Kataas-taasan sa lugar na iyon. Hindi rin pinatutunayan ng salaysay na ito na nakita roon ng Propeta ﷺ ang Allah.
Ang simpleng pag-abot sa isang napakataas na antas o pagiging malapit sa isang marangal na kalagayan ay hindi sapat upang patunayan ang pagkakita sa Allah.
Dahil hindi ito tahasang nilutas ng mga teksto ng kapahayagan.
Itinanggi ng ilang iskolar na nakikita ng mga anghel ang Allah sa mundong ito, samantalang sinabi naman ng iba na maaaring nangyari ito sa ilan sa kanila.
Iniulat ni Ibn Hajar al-Haytami (kaawaan nawa siya ng Allah) na si al-‘Izz ibn ‘Abd al-Salam at ang mga sumang-ayon sa kanya ay nagsabing hindi Siya nakikita ng mga anghel. Samantala, iniulat mula kina Abu al-Hasan al-Ash‘ari, al-Bayhaqi, at iba pa na kanilang itinuring na posible na makita ng mga anghel ang Allah o na nangyari ito sa ilan sa kanila.
Dahil dito, nang tanungin si Shaykh Ibn Baz (kaawaan nawa siya ng Allah), “Nakikita ba ng mga anghel ang kanilang Panginoon sa mundong ito?” sumagot siya:
“Ang Allah ang higit na nakaaalam.”
Ipinapakita nito ang likas na katangian ng usapin, sapagkat kabilang ito sa mga bagay na hindi nakikita, at hindi nararapat magsalita nang tiyak tungkol dito nang walang teksto.
Sinabi ng Allah:
“Yaong mga nagdadala ng ‘Arsh at yaong mga nasa paligid nito ay nagpupuri sa kanilang Panginoon at naniniwala sa Kanya.”
[Ghafir 40:7]
Maaaring isipin ng ilan na ang sinabi na “naniniwala sa Kanya” ay patunay na hindi nila Siya nakita, dahil ang pananampalataya ay nauugnay sa hindi nakikita.
Ngunit hindi kinakailangang ganito ang konklusyon.
Ang pagkakita ay hindi sumasalungat sa pananampalataya. Sa halip, tungkol sa isang bagay na nakita, maaaring lumipat ang isang tao mula sa pananampalataya sa hindi nakikita tungo sa pananampalatayang sinasamahan ng direktang pagsaksi.
Dahil dito, si Ibrahim (Abraham), sumakanya ang kapayapaan, ay isa nang mananampalataya bago ipinakita sa kanya ng Allah kung paano Niya binubuhay ang mga patay. Pagkatapos nito ay lalo pang nadagdagan ang kapanatagan at katiyakan ng kanyang puso. Sinabi ng Allah:
“Sinabi Niya: ‘Hindi ka ba naniniwala?’ Sinabi niya: ‘Oo, ngunit upang mapanatag ang aking puso.’”
[Al-Baqarah 2:260]
Gayundin, kinausap ng Allah si Musa (Moses), sumakanya ang kapayapaan, ngunit nanatili siyang isang mananampalataya sa Kanya.
Samakatuwid, ang sinabi ng Allah na ang mga anghel ay “naniniwala sa Kanya” ay hindi nagpapatunay na nakita nila Siya, at hindi rin nito itinatanggi ang posibilidad na nakita Siya ng ilan sa kanila.
Hindi.
Ang katotohanang ang ilang anghel ay nagdadala ng ‘Arsh o nasa paligid nito ay hindi sapat na patunay na nakikita nila ang Allah, Luwalhati at Kataas-taasan Siya.
Sinabi ng Allah:
“Yaong mga nagdadala ng ‘Arsh at yaong mga nasa paligid nito...”
[Ghafir 40:7]
Ngunit ang pagiging malapit at pagkakaroon ng mataas na katayuan ay isang bagay, samantalang ang pagpapatunay ng pagkakita sa Allah ay ibang bagay na nangangailangan ng hiwalay na ebidensya.
Sa mga usaping kabilang sa hindi nakikita, hindi tama na lumipat mula sa isang makatwirang posibilidad tungo sa isang tiyak na paniniwala nang walang ebidensya.
Sa usapin ng posibilidad, walang teksto ng kapahayagan na nagpapatunay na imposible ito.
Dahil dito, sinabi ng ilang iskolar na posibleng nakita ng ilang anghel ang Allah, lalo na ang mga anghel na malalapit sa Kanya, samantalang ang iba ay piniling huwag magpatunay o magtanggi.
Ngunit hangga’t walang malinaw at tunay na ebidensyang lumulutas sa usapin, hindi natin dapat sabihin nang tiyak na nakita nila Siya, at hindi rin natin dapat sabihin nang tiyak na hindi nila Siya nakita.
Ang tuntunin sa mga bagay na hindi nakikita ay patunayan ang pinatutunayan ng kapahayagan, itanggi ang itinatanggi nito, at magpigil sa paghatol tungkol sa mga bagay na walang malinaw na teksto.
Sinabi ng Allah:
“Huwag mong sundin ang bagay na wala kang kaalaman tungkol dito.”
[Al-Isra 17:36]
Kaya mas mainam na huwag bumuo ng detalyadong paniniwala tungkol sa kung nakita ba ni Jibril o ng ibang mga anghel ang Allah sa mundong ito nang walang ebidensya.
Walang malinaw na teksto sa Qur’an o sa tunay na Sunnah na nagpapatunay na nakita ni Jibril, sumakanya ang kapayapaan, o ng ibang mga anghel ang Allah na Kataas-taasan sa mundong ito. Gayundin, walang malinaw na tekstong nagtatanggi sa gayong pagkakita para sa lahat ng mga anghel.
Nagkaroon ng pagkakaiba ng pananaw ang mga iskolar tungkol dito. Kaya ang mas maingat at tamang paraan ay magpigil sa paghatol at huwag magbigay ng tiyak na pahayag tungkol sa isang bagay na walang napatunayang ebidensya.
Tungkol naman sa sinabi ng Allah na ang mga anghel ay “naniniwala sa Kanya,” hindi nito lamang pinatutunayan na hindi nila Siya nakita, sapagkat ang pananampalataya ay hindi sumasalungat sa pagkakita.
At ang Allah ang higit na nakaaalam.