Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at mga pagpapala ay sumakanya nawa ang Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Ang liwanag na binanggit sa hadith na ito ay ang liwanag na isang katangian ni Allah, Kataas-taasan Siya, at hindi isang nilikhang liwanag na hiwalay sa Kanya. Hindi rin nangangahulugan ang pariralang “nagbuhos Siya sa kanila mula sa Kanyang liwanag” na humihiwalay ang katangian kay Allah o nahahati ito. Ang katangian ay nananatili sa Siyang inilalarawan nito, samantalang natatanggap ng mga nilikha ang epekto nito at ang nagmumula rito na patnubay at pag-iilaw.
Ang hadith ay isinalaysay ni ‘Abdullah ibn ‘Amr, kalugdan nawa sila ni Allah, at nakasaad dito:
“Katotohanang si Allah, Makapangyarihan at Dakila, ay nilikha ang Kanyang mga nilikha sa kadiliman, pagkatapos ay nagbuhos Siya sa kanila mula sa Kanyang liwanag. Ang sinumang naabot ng liwanag na iyon ay napatnubayan, at ang sinumang hindi nito naabot ay naligaw. Kaya sinasabi ko: natuyo na ang Panulat ayon sa kaalaman ni Allah.”
Isinalaysay nina Ahmad, al-Tirmidhi, at Ibn Hibban. Itinuring itong hasan ni al-Tirmidhi, at pinatunayang sahih ni al-Albani sa Sahih al-Tirmidhi.
Ang liwanag sa hadith ay iniuugnay kay Allah, at ang tinutukoy rito ay ang liwanag bilang katangian, gaya ng ipinaliwanag ni Ibn al-Qayyim, kaawaan nawa siya ni Allah. Binanggit niya na ang “liwanag” ay kung minsan ginagamit tungkol kay Allah mismo, at kung minsan naman ay iniuugnay sa Kanya bilang isa sa Kanyang mga katangian, gaya ng buhay, pandinig, paningin, kapangyarihan, lakas, at kaalaman.
Kaya hindi ang ibig sabihin ay nagbuhos si Allah sa mga nilikha ng isang nilikhang bagay na tinatawag na “Kanyang liwanag” na pagkatapos ay humiwalay sa Kanya. Sa halip, ang ibig sabihin ay ang epekto ng liwanag na ito sa mga nilikha, kabilang ang pag-iilaw at patnubay.
Ang salitang “mula” ay maaaring suriin batay sa kahulugang pangwika nito, ngunit hindi tama na unawain dito ang pagiging bahagi na parang nahati ang katangian ni Allah o may isang bahagi nito na humiwalay sa Kanya, Kaluwalhatian sa Kanya.
Kahit sabihin na ang “mula” ay may partitive na kahulugan, hindi ibig sabihin ng pagiging bahagi rito na ang katangian mismo ay nahahati o humihiwalay sa Siyang inilalarawan nito.
Mahalagang prinsipyo ito sa usapin ng mga katangian ni Allah, sapagkat ang mga katangiang umiiral kay Allah ay hindi dapat unawain sa paraan ng mga katangian ng mga nilikha na maaaring mahiwalay o mahati.
Ipinapaalam ng hadith ang pag-iilaw ni Allah sa Kanyang mga nilikha at ang epekto ng Kanyang liwanag sa kanila. Ang sinumang maabot ng liwanag na iyon ay mapapatnubayan, at ang hindi nito maabot ay maliligaw.
Kailangang pag-ibahin ang dalawang uri ng liwanag:
Una: ang liwanag na isang katangian ni Allah, at ito ay hindi nilikha.
Pinatutunayan ito ng mga teksto tungkol sa liwanag ni Allah, kabilang ang Kanyang sinabi:
“At ang lupa ay magniningning sa liwanag ng Panginoon nito, at ilalagay ang Talaan, at dadalhin ang mga propeta at mga saksi, at hahatulan sila nang may katotohanan, at hindi sila gagawan ng kawalang-katarungan.”
[Al-Zumar 39:69]
Gayundin, nakasaad sa hadith: “Ang Kanyang tabing ay liwanag.”
Ikalawa: ang nilikhang liwanag, gaya ng liwanag ng araw, buwan, mga bituin, apoy, at kuryente. Ang lahat ng ito ay nilikha ni Allah.
Sinabi ni Allah:
“Siya ang gumawa sa araw bilang ningning at sa buwan bilang liwanag.”
[Yunus 10:5]
At sinabi Niya:
“At gumawa Kami ng isang nagliliyab na ilawan.”
[Al-Naba’ 78:13]
Kaya hindi dapat paghaluin ang liwanag bilang katangian ni Allah, na hindi nilikha, at ang mga pisikal na liwanag na nilikha ni Allah.
Hindi.
Maaaring magkaroon ng epekto ang isang katangian sa ibang bagay nang hindi umaalis o humihiwalay sa Siyang may katangiang iyon.
Maaaring ilapit ang kahulugan sa pamamagitan ng isang halimbawa mula sa mga nilikha, habang malinaw na ang mga katangian ni Allah ay hindi katulad ng mga katangian ng Kanyang mga nilikha: ang araw ay may liwanag, subalit nakikinabang ang mga tao sa lupa sa liwanag nito at naliliwanagan ang mga bagay dahil dito. Hindi ibig sabihin nito na ang mismong araw o ang katangian nitong liwanag ay lumipat sa lupa.
Kaya ang ibig sabihin ng hadith ay ang pagkakaroon ng epekto ng liwanag at pag-iilaw, hindi ang paglipat ng mismong katangian o ang paghihiwalay nito kay Allah, Kataas-taasan Siya.
Ipinaliwanag ni Ibn al-Qayyim, kaawaan nawa siya ni Allah, na ang Liwanag ay kabilang sa mga pangalan at paglalarawan kay Allah. Binanggit din niya na ang liwanag na iniuugnay kay Allah ay maaaring mangahulugan ng isang katangiang umiiral sa Kanya, at hindi isang nilikhang liwanag na hiwalay sa Kanya.
Ipinaliwanag din ni Ibn Baz, kaawaan nawa siya ni Allah, ang pagkakaiba ng dalawang uri. Sinabi niya na may nilikhang liwanag, gaya ng liwanag ng araw, buwan, apoy, at kuryente, at may liwanag na hindi nilikha, na kabilang sa mga katangian ni Allah, gaya ng liwanag ng Kanyang Mukha, Kaluwalhatian sa Kanya.
Kaya dapat patunayan ang anumang napatunayan sa mga teksto tungkol sa katangian ng liwanag para kay Allah, nang walang paghahalintulad, nang hindi nagtatanong kung paano, at nang hindi iniisip na ang katangian ay humihiwalay kay Allah, Kaluwalhatian sa Kanya.
Ang tamang pananaw ay ang liwanag na binanggit sa hadith ni ‘Abdullah ibn ‘Amr, kalugdan nawa sila ni Allah, ay ang liwanag na isang katangian ni Allah, Kataas-taasan Siya, at hindi isang nilikhang liwanag na hiwalay sa Kanya.
Ang Kanyang sinabi: “nagbuhos Siya sa kanila mula sa Kanyang liwanag” ay hindi nangangahulugang humiwalay kay Allah ang katangian ng liwanag o nahati ito. Sa halip, ang ibig sabihin ay ang pag-iilaw at ang epekto ng liwanag sa mga nilikha.
Tungkol naman sa nilikhang liwanag, gaya ng liwanag ng araw, buwan, apoy, at kuryente, iyon ay ibang bagay at kabilang sa mga nilikha ni Allah.
Kaya ang pag-unawa sa “mula” bilang partitive ay hindi nangangahulugang kailangang sabihing may isang bahagi ng katangian ni Allah na humiwalay sa Kanya. Ito ay maling konklusyon na hindi ipinahihiwatig ng hadith at hindi rin kinakailangan ng mga salita nito.
At si Allah ang higit na nakaaalam.