Ang Hatol sa Pagsasabing: “Maging Kamay ng Allah na Nagbibigay ng Kabutihan” at “Maging Awa ng Allah sa Kanyang mga Nilikha”

Ang lahat ng papuri ay para sa Allah, at ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanya nawa ang Sugo ng Allah. Pagkatapos nito:

Hindi tamang gamitin para sa isang nilikha ang pananalitang “Maging Kamay ng Allah,” sapagkat ang “Kamay ng Allah” ay isang napatunayang Katangian ng Allah, at hindi tamang bigyang-kahulugan ito bilang kapangyarihan o awa lamang sa pamamagitan ng interpretasyon. Tungkol naman sa pagsasabing “Maging awa ng Allah sa Kanyang mga nilikha,” pinahihintulutan ito kung ang ibig sabihin ay maging isang paraan ang tao upang makarating sa mga alipin ng Allah ang nilikhang awa na Kanyang inilagay sa pamamagitan ng kabutihan at habag.

Una: Ang Hatol sa Pagsasabing “Maging Kamay ng Allah na Nagbibigay ng Kabutihan”

Hindi nararapat sabihin sa isang nilikha: “Maging Kamay ng Allah” o “Maging Kamay ng Allah na nagbibigay ng kabutihan,” sapagkat maaaring magpahiwatig ang pananalitang ito ng pag-uugnay ng isang Katangian ng Allah sa isang nilikha. Maaari rin nitong ipahiwatig na ang “Kamay ng Allah” ay nangangahulugang Kanyang kapangyarihan o lakas.

Hindi ito tama, sapagkat ang Kamay ng Allah ay isang napatunayang Katangian Niya sa paraang naaangkop sa Kanyang Kadakilaan, at hindi ito ang Kanyang kapangyarihan, biyaya, o ang Kanyang kalooban lamang.

Pinagtibay ng Ahl al-Sunnah ang mga Katangiang binanggit sa Qur’an at Sunnah ayon sa tunay na kahulugan ng mga ito, nang hindi tinutukoy kung paano at nang hindi inihahalintulad sa mga katangian ng mga nilikha.

Sinabi ni Ibn ‘Abd al-Barr — kaawaan nawa siya ng Allah:

“Nagkakaisa ang Ahl al-Sunnah sa pagkilala sa lahat ng Katangiang binanggit sa Qur’an at Sunnah, paniniwala sa mga ito, at pag-unawa sa mga ito ayon sa tunay na kahulugan at hindi bilang talinghaga. Gayunpaman, hindi nila tinutukoy kung paano ang alinman sa mga ito at hindi nila nililimitahan ang mga ito sa isang partikular na paglalarawan.”

Kaya hindi tamang sabihin na ang “Kamay ng Allah” sa pananalitang ito ay nangangahulugang kapangyarihan o awa ng Allah, sapagkat inililihis nito ang salita mula sa kahulugang ipinahihiwatig ng mga teksto at nagbubukas ng pinto sa mga hindi kinakailangang suliraning pang-akidah at pangwika.

Mas mainam para sa nais manghikayat sa paggawa ng mabuti na sabihin, halimbawa:

“Maging dahilan sa pagpapalaganap ng kabutihan,” o “Maging katuwang ng mga nangangailangan,” o “Hayaan mong maghatid ang Allah ng kabutihan sa Kanyang mga alipin sa pamamagitan ng iyong mga kamay.”

Mas malinaw at mas ligtas ang mga pananalitang ito.

Ikalawa: Ang Hatol sa Pagsasabing “Maging Awa ng Allah sa Kanyang mga Nilikha”

Tungkol naman sa pagsasabing “Maging awa ng Allah sa Kanyang mga nilikha,” naiiba ang usapin, sapagkat ang awa ay maaaring tumukoy sa isang Katangian ng Allah, at maaari rin itong tumukoy sa nilikhang awa na inilagay ng Allah sa Kanyang mga alipin.

Tunay na naiulat sa Sahih Al-Bukhari mula kay Abu Hurayrah — kalugdan nawa siya ng Allah — na sinabi ng Propeta ﷺ:

“Tunay na nang likhain ng Allah ang awa, nilikha Niya ito bilang isang daang bahagi ng awa. Pinanatili Niya sa Kanya ang siyamnapu’t siyam na bahagi at nagpadala Siya ng isang bahagi ng awa sa lahat ng Kanyang mga nilikha...”

Iniulat ni Al-Bukhari (6469).

At sa Sahih Muslim:

“Tunay na ang Allah ay may isang daang bahagi ng awa. Ibinaba Niya ang isang bahagi nito sa pagitan ng mga jinn, mga tao, mga hayop, at iba pang mga nilikha, at sa pamamagitan nito sila ay nagmamahalan at nag-aawaan...”

Iniulat ni Muslim (2725).

Kaya maaaring tingnan ang awa sa dalawang paraan:

• Awa na isang Katangian ng Allah, na naaangkop sa Kanyang Kadakilaan at hindi katulad ng awa ng mga nilikha.
• Nilikhang awa na inilagay ng Allah sa Kanyang mga alipin, at sa pamamagitan nito sila ay nag-aawaan at nagpapakita ng habag sa isa’t isa.

Batay rito, kung sasabihin sa isang tao: “Maging awa ng Allah sa Kanyang mga nilikha,” at ang ibig sabihin ay: maging isang paraan upang makarating sa Kanyang mga alipin ang nilikhang awa na inilagay ng Allah, sa pamamagitan ng pagkaawa sa nangangailangan, pagtulong sa taong nasa kagipitan, at paggawa ng mabuti sa mga tao, walang nakikitang problema sa kahulugang ito.

Ang Mas Mainam sa mga Pananalita sa Da‘wah

Bagaman pinahihintulutan ang kahulugang ito ng “Maging awa ng Allah sa Kanyang mga nilikha,” mas mainam na pumili ng malinaw na mga salita na hindi nagdudulot ng kalituhan o nagpapahiwatig ng hindi nilalayong kahulugan.

Sa halip na sabihin:

“Maging Kamay ng Allah na nagbibigay ng kabutihan,”

maaaring sabihin:

“Maging isang paraan upang makarating ang kabutihan sa mga alipin ng Allah.”

At sa halip na:

“Maging awa ng Allah sa Kanyang mga nilikha,”

maaaring sabihin:

“Maging maawain sa mga alipin ng Allah at maging isang paraan upang makarating sa kanila ang Kanyang awa at kabutihan.”

Mas malinaw ito at mas malayo sa kalituhan, lalo na sa mga pampublikong post na binabasa ng mga taong magkakaiba ang antas ng kaalaman at pang-unawa.

Buod

Hindi tamang sabihin sa isang nilikha: “Maging Kamay ng Allah,” sapagkat ang Kamay ng Allah ay isang napatunayang Katangian Niya, at hindi pinahihintulutang bigyang-kahulugan ito bilang kapangyarihan o awa, ni iugnay sa ganitong paraan ang Katangian ng Allah sa isang nilikha.

Tungkol naman sa pagsasabing “Maging awa ng Allah sa Kanyang mga nilikha,” kung ang ibig sabihin ay maging isang paraan ang tao upang makarating ang nilikhang awa sa mga alipin ng Allah sa pamamagitan ng kabutihan, habag, at pagtugon sa kanilang mga pangangailangan, walang problema sa kahulugan nito.

Gayunpaman, mas mainam na gumamit ng malinaw at wastong mga pananalitang walang kalituhan at iwasan ang mga salitang maaaring maging malabo sa mga tao.

At ang Allah ang higit na nakaaalam.