Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakamay ng Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Walang kontradiksyon sa pamamaraan ng mga Salaf tungkol dito. Hindi nila ipinaliwanag ang pagkakasama ni Allah sa paraang sumasalungat sa maliwanag na kahulugan ng teksto. Sa halip, naunawaan nila ang “pagkakasama” ayon sa kahulugang Arabe nito at sa konteksto ng talata, habang pinagtitibay ang kataasan ni Allah at ang Kanyang pagiging nasa ibabaw ng Trono. Ang pagkakasama ni Allah ay hindi nangangahulugan ng paninirahan sa mga nilalang, pisikal na paghahalo sa kanila, o pagiging naroroon ni Allah sa bawat lugar sa pamamagitan ng Kanyang Sarili.
Ang pamamaraan ng mga Salaf ay pagtibayin ang anumang pinagtibay ni Allah تعالى para sa Kanyang Sarili at anumang pinagtibay ng Kanyang Sugo ﷺ para sa Kanya, nang walang pagtutulad sa mga nilalang, walang pagtatakda ng pagkakahawig, walang pagtanggi sa mga katangian, at walang pagtatanong kung paano ang mga ito.
Ang pagpapatibay ng isang katangian ay hindi nangangahulugang ito ay katulad ng mga katangian ng mga nilalang.
Kung sabihin natin: “kamay ng tao,” “kamay ng langgam,” at “Kamay ni Allah,” hindi nangangahulugang magkapareho ang mga kamay na ito sa kanilang realidad o paraan. Ang bawat nilalang na inilalarawan ay may bagay na angkop dito.
Kaya sinabi ni Allah تعالى:
﴿Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakakarinig, ang Lubos na Nakakakita﴾ [al-Shūrā: 11].
Ang mga teksto ay hindi nagpapahiwatig na si Allah ay katulad ng Kanyang mga nilalang. Sa halip, pinagtitibay nila ang Kanyang pagiging ganap habang itinatanggi ang anumang pagkakatulad.
Hindi lahat ng pagpapaliwanag sa isang salita ay isang masamang interpretasyon.
Ang masamang alegorikal na interpretasyon sa usaping ito ay ang paglayo ng isang salita mula sa agarang nauunawaang kahulugan nito tungo sa ibang kahulugan nang walang katibayan; halimbawa, ang pagsasabing ang “kamay” ay nangangahulugang “kapangyarihan,” o ang “pagiging nasa ibabaw” ay nangangahulugang “paghahari,” dahil lamang sa pag-aangking ang orihinal na kahulugan ay mangangahulugan ng pagkakatulad sa mga nilalang.
Tungkol naman sa pagkakasama (maʿiyyah), ito ay isang malawak na salitang Arabe, at ang kahulugan nito ay hindi kinakailangang nangangahulugan ng pisikal na paghahalo, pagdikit, o pagsasama sa iisang lugar.
Halimbawa, sinasabi natin: “Si ganito ay kasama ni ganito,” kahit maaaring nasa iisang lugar sila o maaaring malayo ang isa sa isa, depende sa konteksto.
Ang buwan, halimbawa, ay “kasama” ng isang manlalakbay sa kanyang paglalakbay kahit ito ay mataas at malayo sa kanya. Kaya ang “pagkakasama” ay hindi kinakailangang nangangahulugan ng pisikal na paghahalo o pagdikit.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Siya ang lumikha ng mga langit at lupa sa loob ng anim na araw, pagkatapos ay umangat sa ibabaw ng Trono... at Siya ay kasama ninyo saan man kayo naroroon. At nakikita ni Allah ang inyong ginagawa﴾ [al-Ḥadīd: 4].
Ang talata mismo ay pinagsasama ang pagiging nasa ibabaw ng Trono at pagkakasama.
Kaya hindi tama na unawain ang pagkakasama rito na nangangahulugang si Allah تعالى ay pisikal na naroroon sa bawat lugar sa pamamagitan ng Kanyang Sarili, dahil magiging salungat ang simula ng talata sa katapusan nito.
Ang kahulugan ay si Allah تعالى ay kasama ng Kanyang mga nilalang sa paraang naaangkop sa Kanya. Saklaw Niya sila sa pamamagitan ng Kanyang kaalaman, pandinig, paningin, kapangyarihan, awtoridad at pamamahala, habang Siya سبحانه ay nasa ibabaw ng Kanyang mga nilalang at nasa ibabaw ng Kanyang Trono.
Dahil dito, ipinaliwanag ng mga Salaf ang pagkakasamang ito bilang kaalaman; hindi ito nangangahulugan na itinanggi nila ang realidad ng pagkakasama.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Hindi mo ba nakikita na nalalaman ni Allah ang anumang nasa mga langit at anumang nasa lupa? Walang lihim na pag-uusap ng tatlo maliban na Siya ang ikaapat sa kanila, at walang lima maliban na Siya ang ikaanim... Tunay na alam ni Allah ang lahat ng bagay﴾ [al-Mujādilah: 7].
Malinaw sa konteksto na ang tinutukoy ay ang ganap na pagkaalam ni Allah tungkol sa kanila, sapagkat nagsimula ang talata sa kaalaman at nagtapos din sa kaalaman.
Dahil dito, naiulat mula kay Imam Aḥmad na ipinaliwanag niya ang pagkakasamang ito bilang kaalaman.
Hindi ito nangangahulugan na sinabi ng mga Salaf na ang salitang “pagkakasama” ay isang metapora lamang. Sa halip, ipinaliwanag nila ang uri ng pagkakasamang ipinahihiwatig ng konteksto.
Sinabi ni Allah تعالى tungkol sa Propeta ﷺ at kay Abū Bakr رضي الله عنه:
﴿Huwag kang malungkot; tunay na si Allah ay kasama natin﴾ [al-Tawbah: 40].
Ito ay pagkakasama ng tagumpay, tulong, proteksiyon at pangangalaga, dahil ang konteksto ng talata ay tungkol sa takot at paghabol.
Gayundin, sinabi ni Allah تعالى kina Moises at Aaron عليهما السلام:
﴿Tunay na Ako ay kasama ninyong dalawa; Ako ay nakikinig at nakakakita﴾ [Ṭāhā: 46].
Nilinaw Niya سبحانه ang uri ng pagkakasamang ito sa pagsasabing: ﴿Ako ay nakikinig at nakakakita﴾.
Samakatuwid, ang pagkakasama sa mga tekstong kapahayagan ay hindi nangangahulugang iisa lamang ang ipinahihiwatig nito sa lahat ng pagkakataon. Tinutukoy ng konteksto kung kabilang dito ang kaalaman, tagumpay, tulong, proteksiyon, pandinig, paningin, at iba pa.
Ang pagkakaiba ay hindi nakakita ang mga Salaf ng ibang kahulugan sa pagkakasama ni Allah na maaari lamang tanggapin sa pamamagitan ng paglayo sa salita mula sa tamang kahulugan nito. Sa wikang Arabe, ang pagkakasama ay hindi likas na nangangahulugan ng pagiging nasa iisang lugar o pisikal na paghahalo.
Samantala, ang pagsasabing ang “istawā” ay nangangahulugang “sinakop” o “naghari” ay paglilipat sa salita mula sa kilalang kahulugan nito tungo sa ibang kahulugan na nangangailangan ng katibayan.
Gayundin, hindi tama na sabihing ang “Kamay ni Allah” ay nangangahulugang “kapangyarihan,” at pagkatapos ay gawin itong tanging kahulugan ng salita nang walang katibayan.
Kaya ang batayan ay unawain ang mga salita ni Allah ayon sa mga tamang kahulugang naaangkop sa Kanya, habang ipinapahayag na Siya ay malaya sa anumang pagkakatulad sa mga nilalang.
Hindi.
Si Allah تعالى ay nasa ibabaw ng Kanyang mga nilalang at nasa ibabaw ng Kanyang Trono, habang Siya ay kasama ng Kanyang mga nilalang sa paraang naaangkop sa Kanyang kadakilaan. Walang kontradiksyon dito.
Ang pagkakasama ay hindi nangangahulugang kinakailangang nasa iisang lugar ang dalawang bagay o pisikal na magkahalo sa lahat ng paggamit ng salita.
Maling gawing “maliwanag na kahulugan ng teksto” ang isang kahulugang hindi naman kinakailangang ipinahihiwatig ng salita, at pagkatapos ay sabihing kailangan ang alegorikal na interpretasyon.
Ang tamang maliwanag na kahulugan ng mga teksto tungkol sa mga Katangian ni Allah ay yaong naaangkop kay Allah تعالى, hindi yaong iniisip ng tao batay sa mga katangian ng mga nilalang.
Hindi isinailalim ng mga Salaf ang mga talata tungkol sa pagkakasama ni Allah sa masamang uri ng alegorikal na interpretasyon, at hindi rin sila nahulog sa kontradiksyon. Ipinaliwanag nila ang pagkakasama ayon sa konteksto at kahulugang Arabe nito: pagkakasama sa pamamagitan ng kaalaman sa sinabi ni Allah ﴿Walang lihim na pag-uusap...﴾, pagkakasama sa pamamagitan ng tagumpay at tulong sa sinabi Niya ﴿Tunay na si Allah ay kasama natin﴾, at pagkakasama sa pamamagitan ng pandinig at paningin sa sinabi Niya ﴿Tunay na Ako ay kasama ninyong dalawa; Ako ay nakikinig at nakakakita﴾.
Sa lahat ng ito, hindi nangangahulugang si Allah تعالى ay nananahan sa Kanyang mga nilalang o nakikihalo sa kanila. Sa halip, Siya سبحانه ay nasa ibabaw ng Kanyang mga nilalang, nasa ibabaw ng Kanyang Trono, at kasama nila sa paraang naaangkop sa Kanyang kadakilaan at pagiging ganap.
Sa ganitong paraan, ang pagpapaliwanag sa pagkakasama ayon sa konteksto ay hindi paglayo sa katotohanan ng mga teksto, kundi paglilinaw sa kahulugang ipinahihiwatig ng konteksto at ng wikang Arabe.
At si Allah ang higit na nakaaalam.