Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakamay ng Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Ang tamang pamamaraan ay ang maniwala sa lahat ng ipinahayag ni Allah تعالى tungkol sa Kanyang sarili, o sa lahat ng pinatunayan para sa Kanya ng Kanyang Sugo صلى الله عليه وسلم, sa paraang naaangkop sa Kanyang Kamahalan, nang walang pagbabago o pagtanggi, nang hindi tinatanong kung paano, at nang hindi Siya inihahambing sa Kanyang mga nilikha. Alam natin ang mga kahulugan ng mga Pangalan at Katangian ni Allah, ngunit hindi natin alam kung paano ang Kanyang mga katangian at hindi natin kayang lubos na maunawaan ang kanilang tunay na realidad at paraan. Ang pagsasabing ang mga katangian ay mga guniguni lamang o mga pagtatangkang ilapit ang kahulugan na walang tunay na realidad ay hindi ang tamang pamamaraan.
Ang paniniwala sa mga Pangalan at Katangian ni Allah ay bahagi ng saligan ng pananampalataya kay Allah تعالى, sapagkat si Allah سبحانه ang higit na nakaaalam sa Kanyang sarili at Siya ang pinakatapat sa pagbabalita tungkol sa Kanyang sarili. Ang Kanyang Sugo صلى الله عليه وسلم naman ang pinakamaalam sa Allah sa lahat ng nilikha at ang pinakatapat sa anumang ipinahayag niya tungkol sa Kanya.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakaririnig, ang Lubos na Nakakakita.﴾ [ash-Shura: 11]
Pinagsasama ng talatang ito ang pagtanggi at pagpapatunay: itinatanggi nito na may anumang katulad si Allah at pinatutunayan para sa Kanya ang pandinig at paningin.
Kaya dapat tayong maniwala na Siya سبحانه ay Lubos na Nakaririnig, Lubos na Nakakakita, Ganap na Nakaaalam, at Marunong, at na taglay Niya ang mga katangiang ipinahayag Niya tungkol sa Kanyang sarili, tulad ng pandinig, paningin, kaalaman, karunungan, pagiging nasa ibabaw ng Trono, pagdating, kagalakan, pagtawa, galit, kasiyahan, Mukha at dalawang Kamay, at iba pang mga katangiang napatunayan sa Qur’an at Sunnah, nang hindi inihahambing ang alinman sa Kanyang mga katangian sa mga katangian ng Kanyang mga nilikha.
Dapat pag-ibahin ang pag-alam sa kahulugan ng isang katangian at ang pag-alam kung paano ito at ang tunay na realidad nito.
Alam natin ang pangunahing kahulugan ng pandinig, paningin, at kaalaman, ngunit hindi natin alam kung paano nakaririnig si Allah, kung paano Siya nakakakita, o kung ano ang tunay na realidad ng Kanyang mga katangian.
Naririnig ni Allah تعالى ang lahat ng mga tunog, sa kabila ng pagkakaiba ng mga wika at diyalekto, nang sabay-sabay, at nakikita Niya ang lahat ng bagay, ngunit hindi natin kayang maunawaan kung paano ito nangyayari.
Samakatuwid:
Ito ang ibig sabihin ng mga iskolar kapag sinasabi nila tungkol sa mga katangian: “Ang kahulugan ay alam, ngunit ang paraan nito ay hindi alam.”
Hindi lamang ito naaangkop sa mga Katangian ni Allah. Maaaring malaman ng tao ang kahulugan ng ilang bagay na kabilang sa hindi nakikita nang hindi nalalaman ang eksaktong realidad o paraan ng mga ito.
Halimbawa, naniniwala tayo na sa Paraiso ay may pulot, alak, at kaligayahan, at alam natin ang pangunahing kahulugan ng mga salitang ito ayon sa wika. Ngunit tiyak nating ang nasa Paraiso ay hindi katulad ng nasa mundong ito, gaya ng iniulat ng Propeta صلى الله عليه وسلم mula sa kanyang Panginoon:
“Naghanda Ako para sa Aking mga matuwid na lingkod ng mga bagay na hindi pa nakita ng anumang mata, hindi pa narinig ng anumang tainga, at hindi kailanman sumagi sa puso ng isang tao.”
Dito ay kailangang gumawa ng pagkakaiba.
Kung ang ibig sabihin ng pagsasabing “ang mga teksto ay inilalapit sa atin ang kahulugan, ngunit hindi natin kayang maunawaan ang paraan o tunay na realidad ng mga katangian” ay ito, kung gayon tama ang kahulugang iyon.
Ngunit kung ang ibig sabihin ay ang mga katangiang ipinahayag ni Allah tungkol sa Kanyang sarili ay walang tunay na realidad at mga larawan o guniguni lamang na ipinakita ni Allah o ng Kanyang Sugo sa mga tao upang maisip nila ang isang bagay na sa katotohanan ay hindi umiiral, kung gayon mali ang pahayag na ito.
Ang Qur’an at Sunnah ay hindi nagbigay sa atin ng mga kathang-isip na paglalarawan tungkol kay Allah na walang realidad. Sa halip, ipinahayag nila ang mga tunay at matatag na bagay tungkol kay Allah, ngunit ang paraan ng Kanyang mga katangian at ang kanilang realidad sa paraang naaangkop kay Allah ay lampas sa kakayahan ng nilikha na maunawaan at lubusang masaklaw.
Ang pagpapatunay sa mga Katangian ay hindi nangangahulugan na ang mga katangian ni Allah ay katulad ng mga katangian ng Kanyang mga nilikha.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakaririnig, ang Lubos na Nakakakita.﴾ [ash-Shura: 11]
Si Allah ay may pandinig, ngunit ang Kanyang pandinig ay hindi tulad ng pandinig ng mga nilikha. Siya ay may paningin, ngunit ang Kanyang paningin ay hindi tulad ng kanila. Siya ay may Mukha at dalawang Kamay, at iba pang mga katangiang pinatunayan ng mga teksto, ngunit hindi natin dapat isipin kung paano ang mga ito o ihambing ang mga ito sa mga katangian ng mga nilikha.
Ang tamang pagsasama ay:
Pagpapatunay nang walang paghahalintulad, at pagpapahayag ng Kanyang pagiging malaya sa kakulangan nang hindi itinatanggi ang mga Katangian.
Mali ang pagsasabing: dahil hindi natin kayang lubusang maunawaan si Allah sa pamamagitan ng ating kaalaman, hindi natin alam ang kahulugan ng Kanyang mga katangian, o na ang mga teksto tungkol sa mga katangian ay mga salita lamang na wala tayong nauunawaang kahulugan.
Nauunawaan ng mga Sahabah رضي الله عنهم ang mga kahulugan ng Qur’an. Alam nila na si Allah ay Lubos na Nakaririnig at Nakakakita, na Siya ay nasa ibabaw ng Kanyang mga nilikha, at na taglay Niya ang mga katangiang ipinahayag Niya tungkol sa Kanyang sarili. Gayunman, hindi nila pinahirapan ang kanilang sarili sa pagtatanong kung paano ang mga katangiang iyon.
Ito ang pagkakaiba ng hindi pag-alam sa paraan at hindi pag-alam sa kahulugan.
Maaaring magkaroon ng pagkakamali sa usaping ito mula sa dalawang direksiyon:
Una: guniguni at paghahalintulad, kung saan iniisip ng isang tao ang mga Katangian ni Allah ayon sa anyo ng mga katangian ng mga nilikha.
Ito ay mali, sapagkat sinabi ni Allah تعالى:
﴿Walang anumang katulad Niya.﴾ [ash-Shura: 11]
Ikalawa: pagtanggi sa mga kahulugan at pagbabalewala sa mga teksto, sa pagsasabing hindi natin alam kahit ang kahulugan ng ipinahayag ni Allah tungkol sa Kanyang sarili, o na ang mga tekstong ito ay mga simbolo at guniguni lamang na walang realidad.
Ang tama ay patunayan ang ipinahayag ni Allah tungkol sa Kanyang sarili, habang naniniwalang walang nakaaalam sa paraan ng Kanyang mga katangian maliban sa Kanya.
Ang pamantayan ay hindi ang dami ng mga grupo at samahan, kundi ang pagbabalik sa Qur’an at Sunnah at sa landas na sinusunod ng mga Sahabah ng Propeta صلى الله عليه وسلم.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Kung kayo ay hindi nagkakasundo tungkol sa anumang bagay, isangguni ninyo ito kay Allah at sa Sugo, kung kayo ay tunay na naniniwala kay Allah at sa Huling Araw.﴾ [an-Nisa’: 59]
Hindi dapat hayaang ang dami ng magkakaibang pananaw ay magdulot ng kalituhan sa Muslim. Sa halip, dapat niyang itanong: Ano ang pinatunayan ni Allah para sa Kanyang sarili? Ano ang tunay na naitatag mula sa Kanyang Sugo صلى الله عليه وسلم? At paano ito naunawaan ng mga Sahabah?
Ang tamang pamamaraan tungkol sa mga Pangalan at Katangian ni Allah ay ang maniwala sa anumang napatunayan sa Qur’an at Sunnah, patunayan ang mga kahulugan ng mga Katangian sa paraang naaangkop kay Allah, habang itinatanggi ang anumang pagkakahawig ng mga ito sa mga katangian ng mga nilikha, at hindi naghahanap ng paraan o modalidad ng mga ito.
Ang pahayag na “At hindi nila Siya kayang palibutan ng kaalaman” ay hindi nangangahulugang wala tayong nauunawaan tungkol sa mga Pangalan at Katangian ni Allah. Ang ibig sabihin nito ay hindi natin kayang lubusang maunawaan si Allah تعالى, ni ang paraan ng Kanyang mga katangian o ang tunay na realidad ng mga ito.
Samakatuwid, kung ang ibig mong sabihin sa pagsasabing ang mga teksto ay “para ilapit ang kahulugan” ay nauunawaan natin mula sa mga ito ang mga tunay na kahulugang naaangkop kay Allah, habang hindi natin kayang maunawaan kung paano ang mga ito, kung gayon ito ay tama. Ngunit kung ang ibig mong sabihin ay mga guniguni at simbolo lamang na walang realidad, kung gayon hindi ito tama.
At si Allah ang higit na nakaaalam.