Tama ba na Sabihing si Allah ay Higit sa Lugar at Panahon?

Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang pagpapala at kapayapaan ay mapasakanya, ang Sugo ni Allah. Pagkatapos:

Ang pagsasabi nang walang paglilinaw na si Allah تعالى ay “malaya sa lugar at panahon” ay hindi kabilang sa mga pananalitang naiulat mula sa mga unang salinlahi, at ito ay isang pangkalahatang pahayag na kailangang ipaliwanag. Kung ang ibig sabihin ay walang anumang nilikha ni Allah تعالى ang makapapaligid o makapagtatakda ng hangganan sa Kanya, ito ay wastong kahulugan. Ngunit kung ang ibig sabihin ay itanggi na si Allah تعالى ay mataas sa ibabaw ng Kanyang mga nilikha at nakapirmi sa ibabaw ng Kanyang Trono, ito ay maling kahulugan na salungat sa mga tekstong Islamiko. Gayundin, ang pahayag na “malaya sa panahon” ay kailangang ipaliwanag muna bago ito hatulan.

Una: Ang kahulugan ng “pagpapalaya kay Allah mula sa lugar”

Ang pananalitang ito ay hindi dumating sa ganitong ganap na anyo sa Qur’an at Sunnah, at hindi rin ito kabilang sa mga kilalang pananalita ng mga unang salinlahi. Kaya dapat tanungin ang nagsasabi nito kung ano ang kanyang ibig sabihin.

Kung ang ibig niyang sabihin sa “lugar” ay may nilalang mula sa mga nilikha ni Allah تعالى na nakapaligid sa Kanya o naglilimita sa Kanya, ito ay wastong kahulugan, sapagkat si Allah تعالى ay higit na dakila kaysa sa Kanyang mga nilikha, at walang anumang nilikha Niya ang makapapaligid sa Kanya.

Sinabi ni Allah تعالى:

﴿At ang buong lupa ay nasa Kanyang kamay sa Araw ng Pagkabuhay na Muli, at ang mga kalangitan ay nakatiklop sa Kanyang kanang kamay.﴾ [Az-Zumar: 67]

Sa dalawang Sahih, iniulat ni Abu Hurayrah رضي الله عنه na sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم:

“Hahawakan ni Allah ang lupa at ititiklop ang mga kalangitan sa Kanyang kanang kamay, pagkatapos ay sasabihin Niya: ‘Ako ang Hari. Nasaan ang mga hari ng lupa?’”

Ngunit kung ang ibig sabihin ng “pagpapalaya kay Allah mula sa lugar” ay itakwil na si Allah تعالى ay nasa ibabaw ng Kanyang mga nilikha at nakapirmi sa ibabaw ng Kanyang Trono, ito ay ibang kahulugan at ito ay mali; kaya hindi dapat gamitin ang pahayag sa ganitong kahulugan nang walang paglilinaw.

Ikalawa: Ang pagpapatunay sa pagiging mataas ni Allah at sa Kanyang pagkakatatag sa ibabaw ng Kanyang Trono

Maraming teksto sa Qur’an at Sunnah ang nagpapatunay sa kataasan ni Allah تعالى at sa Kanyang pagkakatatag sa ibabaw ng Kanyang Trono. Kabilang dito ang Kanyang sinabi:

﴿Ang Mahabagin ay nagtatag sa ibabaw ng Trono.﴾ [Ta-Ha: 5]

Iniulat din sa hadith tungkol sa babaeng alipin na tinanong siya ng Propeta صلى الله عليه وسلم:

“Nasaan si Allah?”

Sumagot siya: “Nasa langit.” Pagkatapos ay sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم sa kanyang amo:

“Palayain mo siya, sapagkat siya ay isang mananampalataya.”

Isinalaysay ni Muslim (537).

Samakatuwid, ang paniniwala sa kataasan ni Allah تعالى at sa Kanyang pagkakatatag sa ibabaw ng Kanyang Trono ay hindi salungat sa paniniwalang walang anumang nilikha Niya ang makapapaligid sa Kanya.

Ikatlo: Paano naman ang pagsasabing “Si Allah ay nasa lahat ng lugar”?

Kung ang ibig sabihin ng “pagpapalaya kay Allah mula sa lugar” ay si Allah تعالى ay nasa bawat lugar sa Kanyang Sarili, ito ay maling paniniwala.

Ngunit ang pagsasabing si Allah تعالى ay kasama ng Kanyang mga nilikha sa pamamagitan ng Kanyang kaalaman, nakikita Niya sila, at walang anumang tungkol sa kanila ang nakatago sa Kanya, ay tama.

Sinabi ni Allah تعالى:

﴿At Siya ay kasama ninyo saanman kayo naroroon, at nakikita ni Allah ang anumang inyong ginagawa.﴾ [Al-Hadid: 4]

Ang pagiging “kasama” ni Allah تعالى sa Kanyang mga nilikha ay hindi nangangahulugang ang Kanyang Sarili ay nananahan sa kanila o nakahalo sa kanila. Bagkus, pinatutunayan natin ang ipinakita ng mga tekstong Islamiko sa paraang angkop sa Kanyang kamahalan.

Ikaapat: Paano naman ang pagpapalaya kay Allah mula sa panahon?

Gayundin, ang pahayag na “Si Allah ay malaya sa panahon” ay isang pangkalahatang pahayag, at hindi ito dapat hatulan bago malaman ang ibig sabihin nito.

Kung ang ibig sabihin ay si Allah تعالى ang Una na walang simula at ang Huli na walang wakas, at Siya ay umiiral bago pa umiral ang panahon at ang mga nilikha, ito ay wastong kahulugan.

Sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم:

“O Allah! Ikaw ang Una at walang anumang nauna sa Iyo; Ikaw ang Huli at walang anumang susunod sa Iyo; Ikaw ang Nakikita at walang anumang nasa ibabaw Mo; at Ikaw ang Nakatago at walang anumang nasa ibaba Mo.”

Isinalaysay ni Muslim (2713).

Samakatuwid, si Allah تعالى ang Una na walang anumang nauna sa Kanya, at ang Huli na walang anumang susunod sa Kanya.

Ngunit kung ang ibig sabihin ng “malaya sa panahon” ay itakwil ang mga gawaing pinagtibay ng Sunnah na nauugnay sa Kanyang kalooban, tulad ng Kanyang pagbaba, pagkagiliw, pagkagalit, at iba pa, hindi ito wastong kahulugan.

Pinatutunayan ng mga tekstong Islamiko na si Allah تعالى ay gumagawa ng mga bagay ayon sa Kanyang nais at kailan Niya nais, sa paraang angkop sa Kanyang kamahalan. Hindi maaaring tanggihan ang mga ito dahil lamang sa paggamit ng isang pangkalahatang terminong wala sa mga tekstong Islamiko.

Ikalima: Mas mainam na gamitin ang mga pananalita ng Qur’an at Sunnah

Isang mahalagang tuntunin sa mga usapin ng aqidah ay na ang mga pangkalahatang pananalitang maaaring magkaroon ng maraming kahulugan ay hindi dapat gamitin tungkol kay Allah تعالى nang hindi nililinaw ang kahulugan, sapagkat maaaring gamitin ng isang tao ang parehong salita na may tamang kahulugan, samantalang iba naman ang maaaring gumamit nito sa maling kahulugan.

Kaya mas mainam na sabihin:

• Si Allah تعالى ay nasa ibabaw ng Kanyang mga nilikha at nakapirmi sa ibabaw ng Kanyang Trono sa paraang angkop sa Kanya.
• Walang anumang nilikha Niya ang makapapaligid sa Kanya.
• Si Allah تعالى ay kasama ng Kanyang mga nilikha sa pamamagitan ng Kanyang kaalaman at ganap na pag-alam sa kanila.
• Si Allah تعالى ang Una na walang anumang nauna sa Kanya, at ang Huli na walang anumang susunod sa Kanya.

Ang mga pahayag na ito ay mas malinaw at mas malayo sa kalituhan.

Ikaanim: Huwag hayaang maging sanhi ng kaguluhan sa aqidah ang mga mapilit na pag-iisip

Kung ang isang Muslim ay naniniwala sa dumating sa Qur’an at Sunnah, hindi niya dapat hayaang madaig siya ng mga pagdududa na nagmumula sa mga malabong pananalita o mga debate na hindi niya nauunawaan ang mga termino.

Kapag nakatagpo siya ng pahayag tulad ng “Si Allah ay wala sa isang lugar” o “Si Allah ay malaya sa lugar at panahon,” dapat niyang itanong sa nagsabi nito kung ano ang ibig niyang sabihin. Pagkatapos ay suriin ang kahulugan: kung tama, tanggapin; kung mali, tanggihan, nang hindi hinahayaan ang sarili na maging bihag ng malabong mga salita.

Dapat din siyang lumayo sa mga bulong ni Satanas, humingi ng kanlungan kay Allah laban dito, at ituon ang kanyang sarili sa pag-aaral ng aqidah mula sa Qur’an at Sunnah at sa mga salita ng mga kinikilalang iskolar.

Buod

Hindi tama na sabihin nang walang paglilinaw: “Si Allah تعالى ay malaya sa lugar at panahon,” sapagkat ito ay isang pangkalahatang pahayag na hindi naiulat sa ganitong ganap na anyo sa mga tekstong Islamiko.

Kung ang ibig sabihin ng “lugar” ay walang anumang nilikha ni Allah تعالى ang makapapaligid sa Kanya, ito ay tama. Ngunit kung ang ibig sabihin ay itanggi ang Kanyang kataasan at ang Kanyang pagkakatatag sa ibabaw ng Kanyang Trono, ito ay maling kahulugan.

Gayundin, kung ang ibig sabihin ng “panahon” ay si Allah تعالى ang Una na walang anumang nauna sa Kanya at ang Huli na walang anumang susunod sa Kanya, ito ay tama. Ngunit kung ang ibig sabihin ay itanggi ang mga gawaing pinagtibay tungkol sa Kanya na nauugnay sa Kanyang kalooban, hindi ito tama.

Samakatuwid, mas mainam sa usaping ito na gamitin ang mga pananalitang itinatag sa Qur’an at Sunnah at iwasan ang mga pangkalahatang pananalitang maaaring maglaman ng tama at maling kahulugan.

At si Allah ang higit na nakaaalam.