Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakay ng Sugo ni Allah.
Ang pangunahing prinsipyo ay na si Allah تعالى ang tunay na Tagapagkaloob ng mga biyaya at Tagapagtangkilik ng Kanyang mga alipin. Siya ang lumikha ng mga biyaya, nagkaloob ng mga ito sa Kanyang mga nilalang, naglaan ng mga ito para sa kanila, at naghatid ng mga ito sa kanila sa pamamagitan ng Kanyang kagandahang-loob at awa, nang hindi sila nagkaroon ng sariling karapatan sa mga biyayang iyon.
Sinabi ni Ibn al-Qayyim, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang lahat ng kabutihan ay kay Allah, nasa Kanyang kamay, sa pamamagitan Niya at mula sa Kanya. Siya ang Tagapagkaloob ng Kanyang biyaya at ang Siyang nagsisimula nito nang walang anumang karapatan ang tumatanggap nito, at ipinagkakaloob Niya ito sa kanya sa kabila ng pagtalikod, kapabayaan at pagsuway ng alipin.”
Samakatuwid, si Allah سبحانه وتعالى ang tunay na Tagapagkaloob, at ang bawat biyayang dumarating sa alipin ay mula sa Kanyang kagandahang-loob at kabutihan.
Oo. Walang nakikitang hadlang sa paggamit ng ganitong pananalita para sa ilang nilalang kung ang ibig sabihin ay sila ay isang paraan kung saan nakararating ang biyaya o kabutihan sa ibang tao, habang pinaniniwalaang ang biyaya sa pinagmulan nito ay mula kay Allah تعالى.
Maaaring pagkalooban ni Allah ang isa sa Kanyang mga alipin ng kayamanan, kakayahan o katayuan, at pagkatapos ay gawin siyang dahilan upang makinabang ang ibang tao—halimbawa, sa pamamagitan ng pagtulong sa kanya sa pananalapi, pagligtas sa kanya mula sa pangangailangan, pagpapalaya sa kanya mula sa pagkaalipin, o paggawa ng kabutihan sa kanya.
Dito ay kailangang pag-ibahin ang dalawang bagay:
Dahil dito, maaaring sabihin tungkol sa taong gumawa ng kabutihan sa iba: “Siya ang naging dahilan ng aking biyaya” o “Siya ay gumawa ng kabutihan sa akin,” kung ang pananalita ay ginagamit sa wastong kahulugang ito.
Ang mga pariralang “tagapagkaloob ng biyaya” at “patron ng biyaya” ay ginamit sa mga salita ng mga iskolar. Kabilang sa mga kilalang halimbawa ang iniulat ni al-Bayhaqi mula kay Hudhayl ibn Shurahbil: isang lalaki ang nagpalaya sa isang alipin na pag-aari niya. Pagkatapos, namatay ang napalayang alipin at nag-iwan ng kayamanan. Sinabi ni ʿAbdullah ibn Masʿud, kalugdan nawa siya ni Allah:
“Ikaw ang kanyang tagapagmana at ang tagapagkaloob ng kanyang biyaya.”
Ang pangunahing salaysay ng kuwentong ito ay iniulat sa Sahih al-Bukhari.
Sinabi rin ni al-Qadi ʿIyad, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang patron ng biyaya ay ang taong nagpapalaya sa alipin.”
Sinabi naman ni al-Jassas, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang mawla ay ang taong nagpapalaya sa alipin, sapagkat siya ang naging tagapagkaloob ng biyaya sa kanyang pagpapalaya; dahil dito tinawag siyang patron ng biyaya.”
Ipinakikita nito na ang paggamit ng “tagapagkaloob ng biyaya” para sa isang nilalang ay kilala sa paggamit na panrelihiyon at pangwika, at hindi ito eksklusibo kay Allah تعالى.
Binanggit din ng mga dalubwika ang ganitong paggamit. Sinabi ni Ibn Manzur, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang mawla ay ang patron ng biyaya, ibig sabihin, ang taong nagpalaya sa alipin at gumawa ng kabutihan sa kanya sa pamamagitan ng kanyang pagpapalaya.”
Pinahihintulutan ito kung ang ibig sabihin ay ang kabutihan at pabor na ginawa ng taong iyon, habang pinaniniwalaang si Allah تعالى ang tunay na Tagapagkaloob at ang nilalang ay isa lamang paraan kung saan nakararating ang kabutihan sa iba.
Ngunit kung ang pananalitang ito ay humahantong sa pagmamalabis tungkol sa nilalang, o nagbibigay ng impresyon na siya mismo ang malayang nagmamay-ari ng biyaya, o na siya mismo ay may kapangyarihang magbigay ng pakinabang o pinsala, dapat itong iwasan upang maiwasan ang pagmamalabis at maisara ang mga daang maaaring humantong dito.
Samakatuwid, ang pagsasabi tungkol sa isang taong gumawa ng kabutihan sa isang tao: “Siya ang tagapagkaloob ng aking biyaya,” ay hindi lumilitaw na may pagbabawal sa prinsipyo, hangga’t ang ibig sabihin ay siya ay gumawa ng kabutihan at nagpakita ng pabor sa kanya, at hindi na siya ang tunay at malayang Tagapagkaloob bukod kay Allah تعالى.
At si Allah ang higit na nakaaalam.