Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa'y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanila ng Sugo ni Allah.
Napatunayang mapananaligan sa dalawang Sahih, mula kay Abu Hurayrah رضي الله عنه, na sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم:
“Ang ating Panginoon, Mapagpala at Kataas-taasan, ay bumababa bawat gabi sa pinakamababang langit kapag natitira na ang huling ikatlong bahagi ng gabi, at nagsasabi: Sino ang dumadalangin sa Akin upang sagutin Ko siya? Sino ang humihingi sa Akin upang ibigay Ko sa kanya? Sino ang humihingi ng kapatawaran sa Akin upang patawarin Ko siya?”
Isinalaysay nina Al-Bukhari (1145) at Muslim (758).
May ilang salaysay na malinaw na tumutukoy sa oras ng banal na pagbaba bilang huling ikatlong bahagi ng gabi. Binanggit ni Imam At-Tirmidhi رحمه الله na ang salaysay na ito ang pinakatumpak sa mga salaysay tungkol sa usaping ito.
Kung hahatiin ang gabi sa anim na magkakapantay na bahagi, ang huling ikatlong bahagi ay binubuo ng:
Ika-5 na ika-anim.
Ika-6 na ika-anim.
Samakatuwid, ang ikalimang ika-anim ang simula ng huling ikatlong bahagi ng gabi.
Kaya kapag sinabi na ang oras ng banal na pagbaba ay ang huling ikatlong bahagi, kabilang dito ang ikalimang at ikaanim na bahagi.
At kapag sinabi na ang oras ng pagbaba ay ang ikalimang ika-anim, ang ibig sabihin ay nagsisimula ito sa ikalimang bahagi, hindi na nagtatapos ito sa pagtatapos ng ikalimang bahagi.
Kaya walang salungatan sa pagitan ng dalawang pagpapahayag.
May salaysay sa Muslim (758) na nagpapakitang nagpapatuloy ito hanggang sa bukang-liwayway. Nabanggit dito:
“At nananatili Siyang ganoon hanggang sa sumikat ang bukang-liwayway.”
Samakatuwid, ang kahulugan ay nagsisimula ang pagbaba kapag pumapasok ang huling ikatlong bahagi ng gabi, ibig sabihin, sa simula ng ikalimang ika-anim, at nagpapatuloy hanggang bukang-liwayway.
Halimbawa, kung ang gabi sa isang lugar ay siyam na oras, ang huling ikatlong bahagi ay tatlong oras, hindi lamang isang oras at kalahati.
Sa halimbawang nabanggit: kung ang paglubog ng araw ay alas-8 ng gabi at ang bukang-liwayway ay alas-5 ng umaga, ang gabi ay siyam na oras. Ang huling ikatlong bahagi ay nagsisimula makalipas ang anim na oras, sa alas-2 ng madaling-araw, at nagpapatuloy hanggang alas-5 ng umaga.
Ito ang buong huling ikatlong bahagi, na kinabibilangan ng ikalimang at ikaanim na bahagi.
Sa ilang hadith ay ginamit ang pariralang:
“Ang pinakaloob na bahagi ng huling bahagi ng gabi.”
Ipinaliwanag ng ilang iskolar na ang ibig sabihin nito ay ang huling ikatlong bahagi ng gabi, na, kapag hinati ang gabi sa anim na bahagi, ay nagsisimula sa ikalimang ika-anim.
Sinabi ni Al-Khattabi رحمه الله sa pagpapaliwanag nito:
“Ito ay ang ikalimang bahagi mula sa anim na bahagi ng gabi.”
Sinabi naman ni Ibn Al-Athir رحمه الله:
“Ang pinakaloob na bahagi ng huling bahagi ng gabi ay nangangahulugang ang huling ikatlong bahagi nito, na siyang ikalimang bahagi ng anim na bahagi ng gabi.”
Hindi nito ibig sabihin na ang ikalimang ika-anim lamang ang kasama at hindi ang ikaanim, sapagkat ang ikalimang ika-anim ay simula ng huling ikatlong bahagi. Ang pagtukoy rito bilang unang bahagi ng huling ikatlong bahagi ay hindi nangangahulugang nagtatapos ang oras kapag natapos ang ikalimang ika-anim.
Binanggit ng mga iskolar ang posibilidad na ang ikalimang ika-anim ay may natatanging kabutihan dahil ito ang simula ng huling bahagi ng gabi at kabilang sa mga panahong mas malaki ang posibilidad na tanggapin ang panalangin.
Isinalaysay mula kay Abu Umamah رضي الله عنه na tinanong ang Propeta صلى الله عليه وسلم:
“Aling panalangin ang pinakamalamang na marinig?”
Sumagot siya:
“Ang pinakaloob na bahagi ng huling bahagi ng gabi at pagkatapos ng mga obligadong pagdarasal.”
Isinalaysay ni At-Tirmidhi (3499), at itinuring na mapananaligan ni Al-Albani.
Gayunpaman, hindi nito binabago ang pangunahing punto: ang huling ikatlong bahagi ay nagsisimula sa ikalimang ika-anim at nagpapatuloy hanggang bukang-liwayway.
Walang salungatan sa pagitan ng dalawang pahayag:
Ang huling ikatlong bahagi ng gabi = ang ikalimang at ikaanim na ika-anim.
Ang ikalimang ika-anim = ang simula ng huling ikatlong bahagi.
Ang pinakaloob na bahagi ng huling bahagi ng gabi ay maaaring tumukoy sa huling ikatlong bahagi, na nagsisimula sa ikalimang ika-anim.
Samakatuwid, ayon sa hadith na isinalaysay sa dalawang Sahih, ang oras ng banal na pagbaba ay ang huling ikatlong bahagi ng gabi; nagsisimula ito sa ikalimang ika-anim at nagpapatuloy hanggang bukang-liwayway.
Kung ang gabi ay siyam na oras, gaya ng halimbawa sa itaas, ang huling ikatlong bahagi ay nagsisimula makalipas ang anim na oras mula sa simula ng gabi at tumatagal nang buong tatlong oras hanggang bukang-liwayway.
At si Allah ang higit na nakaaalam.