Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakay sa Sugo ni Allah.
Napatunayan sa Qur’an at Sunnah na ang “Al-Wali” at “Al-Mawla” ay ginagamit para kay Allah.
Sinabi ni Allah:
“O kumuha ba sila ng mga tagapagtanggol bukod sa Kanya? Ngunit si Allah ang Al-Wali; Siya ang nagbibigay-buhay sa mga patay at Siya ay Makapangyarihan sa lahat ng bagay.” [Ash-Shura: 9]
At sinabi Niya:
“Si Allah ang Wali ng mga sumampalataya; inilalabas Niya sila mula sa mga kadiliman tungo sa liwanag.” [Al-Baqarah: 257]
Sinabi rin Niya:
“At kung sila ay tumalikod, alamin ninyo na si Allah ang inyong Mawla. Napakabuti ng Mawla at napakabuti ng Tagatulong.” [Al-Anfal: 40]
At sinabi Niya:
“At patawarin Mo kami at kahabagan Mo kami. Ikaw ang aming Mawla, kaya tulungan Mo kami laban sa mga taong hindi naniniwala.” [Al-Baqarah: 286]
Sinabi rin Niya:
“Sabihin: Walang mangyayari sa amin maliban sa itinakda ni Allah para sa amin. Siya ang aming Mawla, at kay Allah dapat manalig ang mga mananampalataya.” [At-Tawbah: 51]
Naiulat din nang mapagkakatiwalaan na sinabi ng Propeta ﷺ:
“O Allah, ipagkaloob Mo sa aking kaluluwa ang kabanalan nito at dalisayin Mo ito. Ikaw ang pinakamahusay sa mga dumadalisay dito. Ikaw ang Wali nito at ang Mawla nito.”
Isinalaysay ni Muslim.
Ipinakikita ng mga tekstong ito na si Allah ay tinatawag na Al-Wali at Al-Mawla, at ang dalawang ito ay kabilang sa Kanyang mga Pangalan.
Ang salitang “Al-Mawla” ay may maraming kahulugan depende sa konteksto.
Maaari itong mangahulugan ng: may-ari, panginoon, amo, kasama, malapit na tao, kapitbahay, kakampi, tagatulong, minamahal, tagapagbigay ng biyaya, taong tumanggap ng biyaya, alipin, tagapagpalaya, at iba pa.
Ipinaliwanag ni Ibn al-Athir, kaawaan nawa siya ni Allah, ang maraming kahulugan ng “Mawla”:
“Ang salitang Mawla ay maraming ulit na binabanggit sa mga hadith at ginagamit para sa maraming kahulugan: Panginoon, may-ari, amo, tagapagbigay ng biyaya, tagapagpalaya, tagatulong, minamahal, tagasunod, kapitbahay, pinsan, kakampi, kamag-anak sa pag-aasawa, alipin, tagapagpalaya, at taong pinagkalooban ng biyaya, at iba pa.”
Ang tamang kahulugan ay nauunawaan mula sa konteksto ng hadith at sa kalagayan kung saan ginamit ang salita.
Pinahihintulutang tawagin ang isang Muslim na “Mawlana” kapag ang isang wastong kahulugan ng salita ang nilalayon, lalo na kung siya ay isang mabuting Muslim na kilala sa kaalaman o kabanalan.
Napatunayan sa Sunnah na sinabi ng Propeta ﷺ kay Zayd ibn Harithah, kalugdan nawa siya ni Allah:
“Ikaw ay aming kapatid at aming Mawla.”
Isinalaysay ni al-Bukhari.
Ipinakikita nito na pinahihintulutang tawagin ang isang Muslim na “Mawlana.”
Nagbigay rin ang mga iskolar ng ilang detalye tungkol sa paggamit ng “Al-Mawla” na may pantukoy para sa isang tao. Pinahintulutan ito ng ilan kapag ang taong tinutukoy ay may kabutihan sa kaalaman, kabanalan, o katulad nito, habang hindi nila nagugustuhan ang mga pagpapahayag ng labis na kadakilaan sa isang taong hindi karapat-dapat dito.
Tungkol naman sa pagtawag sa isang hindi Muslim ng “Mawlana” o paggamit ng katulad na salita, ipinagbawal ito ng mga iskolar dahil naglalaman ito ng uri ng pagpaparangal na hindi angkop.
Sinabi ni Ibn al-Qayyim, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang isang dhimmi ay hindi dapat tawaging ‘aming panginoon’ o sa katulad na paraan. Ang pagtawag sa kanya na ‘aming panginoon,’ ‘aming Mawla,’ o katulad nito ay tiyak na ipinagbabawal.”
Samakatuwid, ang ipinagbabawal ay ang paggamit ng mga salitang ito para sa isang hindi Muslim bilang paraan ng labis na pagpaparangal at pagdakila.
Nagbigay ang mga iskolar ng mga detalye tungkol sa paggamit ng mga salitang ito.
Isinalaysay ni Imam an-Nawawi, kaawaan nawa siya ni Allah, mula kay Abu Ja‘far an-Nahhas na maaaring ipagbawal ang paggamit ng “Al-Mawla” para sa isang nilalang kapag ang tiyak na anyo ng salita ang ginagamit. Ipinaliwanag naman ni an-Nawawi na may mga detalye rito at na walang masama sa pagtawag sa isang mabuting Muslim na “Al-Mawla” o “As-Sayyid” kapag natutupad ang kinakailangang kondisyon.
Sinabi niya tungkol sa taong maaaring tawagin sa ganitong paraan:
“Kung ang taong pinararangalan ay mabuti at marangal, maging dahil sa kanyang kaalaman, kabanalan, o iba pang katangian, ito ay pinahihintulutan. Ngunit kung siya ay makasalanan, pinagdududahan sa kanyang relihiyon, o katulad nito, hindi kanais-nais na tawagin siyang ‘Sayyid’.”
Samakatuwid, ang mga salitang As-Sayyid at Al-Mawla ay dapat isaalang-alang ayon sa kahulugan, konteksto, at kalagayan ng taong tinutukoy, habang iniiwasan ang pagmamalabis at hindi makatarungang pagdakila.
Ang “Al-Wali” at “Al-Mawla” ay kabilang sa mga Pangalan ni Allah at binanggit sa Qur’an at Sunnah.
Ang “Al-Mawla” ay may maraming kahulugan sa wikang Arabe, at ang tinutukoy na kahulugan ay nakasalalay sa konteksto.
Maaaring tawagin ang isang Muslim na “Mawlana” kapag ang isang wastong kahulugan ang nilalayon, at ito ay napatunayang ginamit sa Sunnah.
Hindi pinahihintulutang tawagin ang isang hindi Muslim na “Mawlana” o sa katulad na paraan bilang pagpaparangal sa kanya.
Ayon sa mga iskolar, maaaring gamitin ang ilang katawagan ng karangalan, pamumuno at pangangalaga para sa isang mabuting Muslim, habang isinasaalang-alang ang kahulugan at konteksto at iniiwasan ang pagmamalabis.
At si Allah ang higit na nakaaalam.