Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasa-Mensahero ni Allah, sa kanyang pamilya at sa lahat ng kanyang mga Kasamahan. Pagkatapos:
Ang mga tanong na ito ay nakabatay sa paghahalo sa pagitan ng mga bagay na posible, na saklaw ng kapangyarihan ni Allah, at mga bagay na likas na imposible at walang tunay na pag-iral. Mula rito nagmumula ang sagot sa pag-aalinlangang ito.
Si Allah سبحانه وتعالى ay Nag-iisa at walang katambal. Siya ang Tagapaglikha ng lahat ng bagay, at hindi maaaring magkaroon ng ibang diyos na katulad Niya sa Kanyang sarili, mga katangian, o mga gawa.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Kung mayroon sanang mga diyos sa mga langit at lupa maliban kay Allah, kapwa sana sila nasira. Kaya kaluwalhatian kay Allah, Panginoon ng Trono, higit na mataas Siya kaysa sa kanilang inilalarawan.﴾ [Al-Anbiya’ 21:22]
At sinabi Niya:
﴿Hindi kumuha si Allah ng anak, at walang ibang diyos na kasama Niya. Kung gayon, bawat diyos ay kukuha sana sa kanyang nilikha, at ang ilan sa kanila ay mangingibabaw sa iba. Kaluwalhatian kay Allah higit sa kanilang inilalarawan.﴾ [Al-Mu’minun 23:91]
Kung ipagpapalagay ang pagkakaroon ng dalawang malayang diyos, ang bawat isa ay kailangang magkaroon ng mga katangian ng pagka-diyos at sariling kapangyarihan. Ito ay hahantong sa tunggalian at hindi pagkakasundo, na salungat sa kaayusan ng sansinukob at sa pagkakaisa ng pamamahala rito.
Ipinaliwanag ni Ibn Kathir, nawa’y kaawaan siya ni Allah, na ang pagkakaroon ng maraming diyos ay mangangahulugan na bawat isa ay magiging hiwalay sa nilikha niya, at hahantong ito sa pagkasira ng kaayusan ng nilalang at sa pagtatangka ng ilan na mangibabaw sa iba.
Ang mismong tanong ay naglalaman ng kontradiksyon.
Ang tunay na diyos, ayon sa kahulugan ng pagka-diyos, ay hindi maaaring maging isang nilikha, sapagkat ang nilikha ay nangangailangan sa Tagapaglikha nito. Ang isang nilikha ay hindi maaaring maging isang malayang diyos.
Kung lilikha si Allah تعالى ng isang bagay at pagkatapos ay tatawagin itong “diyos,” maaaring mangyari lamang ang dalawang posibilidad: kung ang nilikhang iyon ay isang malayang tagapaglikha na hindi nangangailangan kay Allah, salungat ito sa pagiging nilikha niya; o kung ito ay isang nilikhang alipin na nangangailangan kay Allah, hindi ito magiging diyos.
Samakatuwid, ang pariralang “lumikha ng isang diyos na katulad Niya” ay pinagsasama ang dalawang magkasalungat na katangian: ang pagiging nilikha at ang pagiging diyos na katulad ng Tagapaglikha.
Ipinaliwanag ng mga iskolar na ang tanong na ito ay kabilang sa mga bagay na imposible, sapagkat ang tunay na diyos ay hindi maaaring maging nilikha, samantalang ang isang nilikha ay hindi maaaring maging diyos na katulad ni Allah تعالى.
Ang pag-aalinlangang ito ay nakabatay rin sa pagbuo ng isang tanong na naglalaman ng kontradiksyon.
Kapag sinasabi nating si Allah تعالى ay “may kakayahan sa lahat ng bagay,” ang ibig sabihin nito ay saklaw ng Kanyang kapangyarihan ang lahat ng bagay na maaaring umiral. Ang likas na imposibleng bagay naman ay hindi isang tunay na umiiral na bagay na maaaring saklawin ng kapangyarihan.
Kabilang sa mga halimbawa ng likas na imposible ang isang bagay na umiiral at hindi umiiral nang sabay at sa parehong kahulugan, o isang bagay na sabay na nilikha at isang diyos na katulad ng Tagapaglikha nito.
Ang mga ito ay hindi tunay na bagay na maaaring umiral; mga konsepto lamang sila sa isip na naglalaman ng kontradiksyon.
Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Tunay na si Allah ay may kakayahan sa lahat ng bagay.﴾
Hindi nito ibig sabihin na kasama sa konsepto ng “bagay” ang mga kontradiksyon at mga bagay na likas na imposible.
Ang likas na imposible ay hindi maaaring umiral sa simula pa lamang, kaya hindi ito isang tunay na bagay.
Ipinaliwanag ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah, nawa’y kaawaan siya ni Allah, na ang lahat ng maaaring umiral ay saklaw ng kapangyarihan ni Allah تعالى. Ngunit ang likas na imposible, gaya ng pagiging umiiral at hindi umiiral ng parehong bagay nang sabay, ay walang tunay na realidad at hindi maaaring umiral. Kabilang dito ang tinatawag na “paglikha ng isang katulad ng Kanyang sarili.”
Sinabi rin ni Ibn al-Qayyim, nawa’y kaawaan siya ni Allah, na ang imposible ay hindi isang bagay at samakatuwid ay hindi saklaw ng kapangyarihan, samantalang ang lahat ng posible ay nasa ilalim ng kapangyarihan ni Allah تعالى.
Mahalagang pag-ibahin ang dalawang bagay:
Ang kawalan ng kakayahang gawin ang isang bagay na posible: Ito ay isang kakulangan, at si Allah سبحانه وتعالى ay malayo sa anumang kawalan ng kakayahan.
Ang hindi pagkakaugnay ng kapangyarihan sa isang bagay na likas na imposible: Hindi ito kawalan ng kakayahan, dahil ang imposible ay hindi maaaring umiral sa simula pa lamang.
Kung may magtanong: “Maaari bang gawing parisukat ni Allah ang isang tatsulok habang ito ay nananatiling tatsulok at parisukat nang sabay?” Ang problema ay hindi sa kapangyarihan ni Allah. Ang problema ay hinihingi ng tanong na magkaroon nang sabay ang dalawang magkasalungat na katangian sa iisang bagay at sa parehong kahulugan.
Gayundin, ang tanong na “Maaari bang lumikha si Allah ng isang bagay na hindi Niya kayang buhatin?” ay ipinapalagay na may isang bagay na kaya Niyang likhain ngunit hindi Niya kayang harapin o buhatin. Nangangahulugan ito ng pagtanggi sa Kanyang ganap na kapangyarihan, na sumasalungat mismo sa batayan ng tanong.
Hindi wastong gamitin ang mga tanong na ito bilang argumento na may kakulangan sa kapangyarihan ni Allah تعالى, sapagkat nakabatay ang mga ito sa mga imposibilidad at lohikal na kontradiksyon, hindi sa mga tunay na bagay na maaaring umiral.
Si Allah سبحانه وتعالى ay may kakayahan sa lahat ng bagay, at saklaw ng Kanyang kapangyarihan ang lahat ng maaaring umiral. Walang bagay na posible na nasa labas ng Kanyang kapangyarihan.
Tungkol naman sa “paglikha ng ibang diyos na katulad Niya” o “paglikha ng isang bagay na hindi kayang buhatin ni Allah,” kapwa naglalaman ang mga pahayag na ito ng kontradiksyon sa kanilang konsepto. Ang isang diyos ay hindi maaaring maging nilikha, at ang bagay na hindi kayang buhatin ni Allah ay hindi kabilang sa tunay na kahulugan ng banal na kapangyarihang inilarawan ni Allah. Gayundin, ang likas na imposible ay hindi isang tunay na bagay upang masaklaw ng kapangyarihan.
At si Allah ang higit na nakaaalam.