Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakay ng Sugo ni Allah. Pagkatapos:
Ang salitang “pagkalimot” sa wika at sa terminolohiyang Islamiko ay may dalawang magkaibang kahulugan, at kailangang pag-ibahin ang mga ito.
Ito ay kapag ang isang bagay na dati nang alam ng isang tao ay mawala sa kanyang isipan, kaya nakalilimutan niya ito dahil sa kapabayaan o pagkawala ng atensyon.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
﴿Aming Panginoon! Huwag Mo kaming parusahan kung kami ay makalimot o magkamali﴾
[Al-Baqarah: 286].
At sinabi Niya:
﴿At tunay na nagbigay na Kami noon ng kasunduan kay Adan, ngunit siya ay nakalimot, at hindi Namin nakita sa kanya ang matibay na pagpapasya﴾
[Taha: 115], ayon sa isa sa mga pagpapaliwanag ng mga mufassir.
Sinabi rin ng Propeta ﷺ:
“Ako ay tao lamang; nakakalimot ako tulad ng inyong pagkalimot. Kaya kapag nakalimot ako, ipaalala ninyo sa akin.”
At sinabi niya ﷺ:
“Ang sinumang makatulog at hindi makapagdasal, o makalimot sa isang salah, ay isagawa niya ito kapag naalala niya.”
Ang ganitong uri ng pagkalimot ay itinanggi kay Allah, ang Kataas-taasan, sapagkat ito ay kakulangan na salungat sa pagiging ganap ng Kanyang kaalaman.
Ito ay pinatutunayan kapwa ng tekstuwal at makatuwirang mga ebidensya.
Tungkol sa tekstuwal na ebidensya: sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan, na isinasalaysay ang sinabi ni Moises, sumakanya ang kapayapaan:
﴿Sinabi niya: Ang kaalaman tungkol dito ay nasa aking Panginoon sa isang Talaan. Ang aking Panginoon ay hindi naliligaw ni nakakalimot﴾
[Taha: 52].
Si Allah ay hindi nakakalimot ng anuman, at walang anumang bagay ang nawawala sa Kanyang kaalaman.
Tungkol naman sa makatuwirang ebidensya: ang pagkalimot sa ganitong kahulugan ay isang kakulangan. Taglay ni Allah ang lahat ng katangian ng pagiging ganap at Siya ay malayo sa anumang kakulangan. Sinabi Niya:
﴿At kay Allah ang pinakamataas na halimbawa, at Siya ang Makapangyarihan, ang Marunong﴾
[An-Nahl: 60].
Samakatuwid, hindi maaaring ilarawan si Allah bilang nakalilimot sa kahulugan ng pagkawala sa isip o kawalan ng pansin sa isang bagay.
Ang pagkalimot na nangangahulugang sadyang pag-iwan o pagpapabaya sa isang bagay kahit alam ito ay ibang kahulugan, at ginamit ito sa Qur’an at Sunnah.
Sinabi ni Allah, ang Kataas-taasan:
﴿Ngunit nang kanilang nakalimutan ang ipinapaalala sa kanila, binuksan Namin para sa kanila ang mga pintuan ng lahat ng bagay﴾
[Al-An‘am: 44].
Ibig sabihin: nang kanilang iwan at talikuran ang ipinapaalala sa kanila.
Ayon sa isa sa mga pagpapaliwanag ng mga mufassir, kasama rin sa kahulugang ito ang sinabi ni Allah:
﴿At tunay na nagbigay na Kami noon ng kasunduan kay Adan, ngunit siya ay nakalimot, at hindi Namin nakita sa kanya ang matibay na pagpapasya﴾
[Taha: 115].
Isinalaysay din mula sa Propeta ﷺ, nang ipaliwanag niya ang mga uri ng mga taong nag-aalaga ng kabayo:
“At ang isang taong nag-aalaga nito dahil sa kasapatan at pagpipigil sa sarili, at hindi nakakalimot sa karapatan ni Allah tungkol sa leeg at likod nito, ito ay magiging pananggalang para sa kanya.”
Samakatuwid, ang pagkalimot dito ay nangangahulugang pag-iwan sa isang bagay habang alam ito.
Sa Qur’an, ang “pagkalimot” ay iniuugnay kay Allah, ang Kataas-taasan, at ang ibig sabihin nito ay pag-iwan at pagganti nang naaayon, hindi pagkawala sa isip o kawalan ng kaalaman.
Sinabi ni Allah:
﴿Kaya lasapin ninyo ang kaparusahan dahil sa inyong pagkalimot sa pakikipagtagpo sa Araw na ito; tunay na Kami ay nakalimot sa inyo﴾
[As-Sajdah: 14].
At sinabi Niya tungkol sa mga mapagkunwari:
﴿Nakalimutan nila si Allah, kaya nakalimutan Niya sila. Tunay na ang mga mapagkunwari ay mga suwail﴾
[At-Tawbah: 67].
Ang “pagkalimot” ni Allah sa mga mapagkunwari ay hindi nangangahulugang hindi na Niya sila alam o nawala sa Kanyang kaalaman ang kanilang kalagayan—dakila at malayo si Allah sa gayong kahulugan. Sa halip, nangangahulugan ito ng pag-iwan sa kanila, pagpapabaya sa kanila, at hindi pagbibigay sa kanila ng karangalan at pangangalaga bilang gantimpala sa kanilang sariling pagkalimot at pagsuway.
Sa Sahih Muslim, may hadith na isinalaysay ni Abu Hurayrah, kalugdan nawa siya ni Allah, tungkol sa pagtatanong ng mga Sahabah sa Propeta ﷺ hinggil sa pagkakita kay Allah sa Araw ng Pagkabuhay. Dito ay sinabi ni Allah sa Kanyang alipin:
“Inakala mo ba na makikipagtagpo ka sa Akin?”
Sasagot siya: Hindi. At sasabihin Niya:
“Kung gayon, kalilimutan kita tulad ng pagkalimot mo sa Akin.”
Ibig sabihin: iiwan kita at tatalikuran kita tulad ng iyong pag-iwan sa paniniwala sa pakikipagtagpo sa Akin at pagtalikod dito.
Kapag ang ibig sabihin ng “pagkalimot” ay pag-iwan at pagtalikod sa isang bagay, ito ay kabilang sa mga katangian ng gawa ni Allah, na ginagawa Niya ayon sa Kanyang kalooban at karunungan.
Pinatutunayan ng Qur’an ang pag-iwan bilang isang gawa ni Allah. Sinabi Niya:
﴿At iniwan Niya sila sa mga kadiliman na hindi sila nakakakita﴾
[Al-Baqarah: 17].
At sinabi Niya:
﴿At iniwan Namin ang ilan sa kanila sa Araw na iyon na nag-aalimpuyo sa isa’t isa﴾
[Al-Kahf: 99].
At sinabi Niya:
﴿At nag-iwan Kami roon ng isang malinaw na tanda﴾
[Al-‘Ankabut: 35].
Ang mga tekstong ito at iba pa ay nagpapatunay na si Allah ay may mga gawa na nauugnay sa Kanyang kalooban at karunungan, kabilang dito ang pag-iwan at ang pagkalimot sa kahulugan ng pag-iwan.
Kailangang pag-ibahin ang dalawang kahulugan ng pagkalimot:
Pagkalimot sa kahulugan ng pagkawala sa isip, kawalan ng pansin at hindi pag-alala sa isang bagay: Ito ay imposible kay Allah at itinatanggi sa Kanya, sapagkat ito ay kakulangan na salungat sa pagiging ganap ng Kanyang kaalaman.
Pagkalimot sa kahulugan ng pag-iwan at pagtalikod sa isang bagay habang alam ito: Ito ay pinatutunayan kay Allah ng mga tekstuwal na ebidensya, at kabilang ito sa Kanyang mga katangian ng gawa na ginagawa Niya ayon sa Kanyang karunungan at kalooban.
Ang batayan dito ay na ang mga katangian ni Allah ay hindi katulad ng mga katangian ng mga nilalang. Maaaring magkapareho ang isang salita sa pagitan ng Tagapaglikha at ng nilikha sa pangunahing kahulugan nito, ngunit ang realidad at paraan ng katangian ay magkaiba sa paraang naaangkop kay Allah, Kaluwalhatian at Kataas-taasan sa Kanya.
At si Allah ang higit na nakaaalam.