Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakay ng Sugo ni Allah. Pagkatapos:
Tunay na napatunayan sa dalawang Sahih, ayon kay Abu Hurayrah, kalugdan nawa siya ni Allah, na sinabi ng Propeta ﷺ, na isinasalaysay mula sa kanyang Panginoon, ang Makapangyarihan at Dakila:
“Nasasaktan Ako dahil sa anak ni Adan; nilalait niya ang panahon, samantalang Ako ang Ad-Dahr. Nasa Aking kamay ang kapakanan; pinapalitan Ko ang gabi at araw.”
Isinalaysay ni Al-Bukhari (4826) at Muslim (2246).
Ang hadith na ito ay hindi nagpapahiwatig na ang “Ad-Dahr” ay isa sa mga Pangalan ni Allah. Ang kahulugan nito ay si Allah, Kaluwalhatian at Kataas-taasan sa Kanya, ang Siyang namamahala sa panahon at nagsasaayos ng mga pangyayari at bagay na nagaganap dito. Ang lahat ng mga pagbabagong at pangyayaring iniuugnay ng mga tao sa panahon ay nagaganap lamang ayon sa pagtatakda at kalooban ni Allah.
Ipinaliwanag ng mga iskolar na hindi ibig sabihin nito na ang Ad-Dahr ay isang pangalan ni Allah. Sa halip, ang ibig sabihin ay si Allah ang Tagapamahala ng panahon at Tagapagsaayos ng mga nagaganap dito.
Sinabi ni Al-Khattabi, kaawaan nawa siya ni Allah:
Ang kahulugan ng hadith ay si Allah ang Panginoon ng panahon at ang Siyang namamahala sa mga bagay na iniuugnay ng mga tao sa panahon. Ang sinumang lumalait sa panahon dahil naniniwala siyang ito ang gumagawa ng mga pangyayaring iyon, ang kanyang panlalait ay sa katotohanan ay bumabalik kay Allah, sapagkat Siya ang lumikha at nagtakda ng mga ito.
Ipinaliwanag ni Imam An-Nawawi, kaawaan nawa siya ni Allah, ang kahulugan ng hadith:
“Sapagkat si Allah ay Ad-Dahr,” ibig sabihin: Siya ang Tagapagpasimula ng mga kapahamakan at pangyayari, at ang Tagapaglikha ng mga nilalang.
Samakatuwid, ang kahulugan ay si Allah ang tunay na gumagawa ng mga nagaganap sa panahon, at hindi na ang panahon mismo ay isa sa mga Pangalan ni Allah.
Ipinaliwanag ni Shaykh Ibn ‘Uthaymin, kaawaan nawa siya ni Allah, na ang “Ad-Dahr” ay hindi kabilang sa mga Pangalan ni Allah sa dalawang kadahilanan:
Una: Ang mga Pangalan ni Allah ay mga Magaganda
Sinabi ni Allah:
﴿At kay Allah ang pinakamagagandang mga Pangalan, kaya manalangin kayo sa Kanya sa pamamagitan ng mga ito﴾
[Al-A‘raf: 180].
Ang mga Pangalan ni Allah ay nagpapahiwatig ng ganap na mga kahulugan at katangian; hindi lamang sila mga salitang walang kahulugan.
Samantala, ang salitang “Ad-Dahr” ay pangalan para sa panahon at paglipas ng mga yugto ng panahon. Sa sarili nito, hindi ito naglalaman ng isang kahulugan ng pagiging ganap na angkop kay Allah. Kaya hindi ito maaaring ituring na isa sa mga Magagandang Pangalan ni Allah.
Ikalawa: Ang mismong konteksto ng hadith ay nagpapakita na ang Ad-Dahr ay hindi si Allah
Sinabi ng Propeta ﷺ sa hadith:
“At Ako ang Ad-Dahr; nasa Aking kamay ang kapakanan; pinapalitan Ko ang gabi at araw.”
Ang Siyang nagpapalit ng gabi at araw ay si Allah, samantalang ang gabi at araw ay bahagi ng panahon.
Kaya hindi tama na ang bagay na sumasailalim sa pagbabago ang siya ring gumagawa ng pagbabago. Ang kahulugan ay si Allah ang Tagapamahala ng panahon at Siyang nagpapalit ng gabi at araw.
Mahalagang tandaan na ang hadith ay dumating sa konteksto ng pagbabawal sa paglalait sa panahon. Ang sinumang lumalait sa panahon dahil sa mga kapahamakan at pangyayaring nagaganap dito ay maaaring, sa kanyang mga salita, tumututol sa pagtatakda ni Allah, sapagkat si Allah ang nagtatakda ng mga bagay at nagpapaganap ng mga ito ayon sa Kanyang karunungan.
Dahil dito, sinabi ni Allah sa Hadith Qudsi:
“Nasasaktan Ako dahil sa anak ni Adan; nilalait niya ang panahon.”
Ang panahon mismo ay walang kakayahang gumawa ng anuman. Ang mga pangyayari ay nagaganap ayon sa pagtatakda at kalooban ni Allah.
Ang “Ad-Dahr” ay hindi kabilang sa mga Magagandang Pangalan ni Allah. Ang sinabi sa Hadith Qudsi na “At Ako ang Ad-Dahr” ay hindi nangangahulugang si Allah mismo ang panahon. Ang kahulugan nito ay si Allah ang Tagapamahala ng panahon, Tagapagsaayos ng mga pangyayaring nagaganap dito, at Siyang nagpapalit ng gabi at araw.
Samakatuwid, hindi maaaring sabihin na “ang Ad-Dahr ay isa sa mga Pangalan ni Allah.” Ang mga Pangalan ni Allah ay dapat lamang patunayan batay sa wastong ebidensya, at ang mga teksto ay dapat unawain sa paraang naaayon sa Kanyang Kamahalan at pagiging ganap.
At si Allah ang higit na nakaaalam.