Mga Hadith
Sinabi ng Sugo ng Allah (sumakanya nawa ang kapayapaan at pagpapala): "Kapag namatay ang isang tao, napuputol ang kanyang mga gawa maliban sa tatlo: isang patuloy na kawanggawa, kapaki-pakina
Ang Pananampalatayang Islamiko Ang mga Pangalan at mga Katangian ni Allah sa Isla 1281 2026-10-06

Ang Kahulugan ng Paggamit ng Panghalip na “Kami” sa Qur’an

Tanong
Bakit ginagamit ng Qur’an ang panghalip na “Kami” kapag tinutukoy si Allah تعالى? Ang paggamit ba ng anyong maramihan, gaya ng “Tunay na Kami” at “Kami”, ay nagpapahiwatig ng maraming diyos, o nangangahulugan ba ito na si Hesus (‘Isa) عليه السلام ang nagsasalita, gaya ng sinasabi ng ilang hindi mananampalataya?
Sagot

 

Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasaatas Sugo ni Allah.

Ang paggamit ng “Kami” at “Tunay na Kami” sa Qur’an kapag nagsasalita tungkol kay Allah تعالى ay hindi nagpapahiwatig ng pagiging maramihan. Sa halip, ito ay kabilang sa mga paraan ng pagpapahayag sa wikang Arabe na ginagamit upang ipahayag ang kadakilaan at kamahalan. Si Allah سبحانه وتعالى ay Nag-iisa at walang katambal. Maaari Niyang tukuyin ang Kanyang Sarili sa anyong isahan gaya ng “Ako” at “Siya,” at maaari rin Niyang tukuyin ang Kanyang Sarili sa anyong maramihan na nagpapahayag ng kadakilaan. Ang lahat ng ito ay naaayon sa mga paraan ng paggamit ng wikang Arabe na siyang wikang pinababa ang Qur’an.

Mga Paraan ng Pagtukoy kay Allah تعالى sa Qur’an

Kabilang sa mga paraan ng pagpapahayag sa wikang Arabe na ang nagsasalita ay maaaring tumukoy sa kanyang sarili gamit ang tatlong uri ng panghalip:

  • Ang isahang panghalip ng unang panauhan, gaya ng “Ako.”

  • Ang isahang panghalip ng ikatlong panauhan, gaya ng “Siya.”

  • Ang anyong maramihan, gaya ng “Kami” at “Tunay na Kami.”

Ang lahat ng mga paraang ito ay matatagpuan sa Qur’an. Si Allah تعالى ay nakikipag-usap sa mga Arabo sa wikang kanilang nauunawaan.

Sinabi ni Allah تعالى:

﴿إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا﴾
[Al-Fath: 1]

At sinabi Niya سبحانه وتعالى:

﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴾
[Al-Hijr: 9]

Sa ibang mga talata, nagsasalita Siya سبحانه وتعالى sa anyong isahan, gaya ng:

﴿إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي﴾
[Taha: 14]

Ang “Kami” ba ay nagpapahiwatig ng maraming diyos?

Hindi. Ang anyong maramihan dito ay hindi nangangahulugang maraming diyos; ginagamit lamang ito upang ipahayag ang kadakilaan at kamahalan.

Ipinaliwanag ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah رحمه الله na minsan ay tinutukoy ni Allah سبحانه وتعالى ang Kanyang Sarili sa anyong isahan at minsan naman sa anyong maramihan. Hindi Niya tinutukoy ang Kanyang Sarili sa anyong dalawahan, sapagkat ang anyong maramihan sa ganitong konteksto ay nagpapahayag ng kadakilaan, samantalang ang anyong dalawahan ay tumutukoy sa isang tiyak na bilang.

Kabilang din sa mga paraan ng pagsasalita ng mga Arabo na ang isang taong may mataas na katayuan ay maaaring magsalita tungkol sa kanyang sarili gamit ang anyong maramihan. Halimbawa, may mga hari na nagsasabi sa kanilang mga kautusan at pasya: “Kami ay nagpasya,” kahit iisang tao lamang ang nagsasalita. Ginagamit ang anyong maramihan upang ipahayag ang kadakilaan at awtoridad.

At si Allah تعالى ang higit na karapat-dapat sa kadakilaan kaysa sa sinuman. Kaya kapag sinabi Niya سبحانه وتعالى na “Tunay na Kami” o “Kami,” hindi ibig sabihin nito na may ibang mga diyos na kasama Niya. Ito ay isang paraan lamang ng pagpapahayag ng kadakilaan.

Paano natin sasagutin ang pag-aangking ang “Kami” ay tumutukoy kay Hesus?

Kapag may taong nalilito sa kahulugan ng ilang talata, dapat ibalik ang maaaring malabong kahulugan sa mga malinaw na talata na hayagang nagtatatag ng doktrina ng Tawhid.

Kung may isang tao na gumamit ng sinabi ni Allah تعالى:

﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ﴾
[Al-Hijr: 9]

at nagsabing ang anyong maramihan ay nangangahulugang maraming diyos, ang ganitong interpretasyon ay pinabubulaanan ng sinabi ni Allah تعالى:

﴿وَإِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمَٰنُ الرَّحِيمُ﴾
[Al-Baqarah: 163]

At ng Kanyang sinabi سبحانه وتعالى:

﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ۝ اللَّهُ الصَّمَدُ ۝ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ۝ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ﴾
[Al-Ikhlas: 1-4]

Ang mga malinaw na talatang ito ay hindi nagbibigay ng anumang puwang para sa kahulugan ng maraming diyos. Sa halip, malinaw nilang itinatatag ang Kaisahan ni Allah تعالى at ang Kanyang pagiging Nag-iisa sa pagka-Diyos.

Bakit ginamit ang anyong maramihan?

Binanggit ni Ibn Taymiyyah رحمه الله na ang mga anyong maramihan na ginagamit ni Allah تعالى sa pagtukoy sa Kanyang Sarili ay naglalaman ng kahulugan ng kadakilaan. Maaari rin itong maiugnay sa kasaganaan ng Kanyang mga Pangalan at Katangian, gayundin sa Kanyang mga anghel at mga hukbo. Hindi nito ibig sabihin na Siya سبحانه وتعالى ay may katambal sa pagka-Diyos.

Samakatuwid, hindi tama na unawain ang salitang “Kami” nang hiwalay sa mga tuntunin ng wikang Arabe at sa iba pang mga teksto ng Qur’an na nagpapaliwanag sa isa’t isa.

Buod

Ang mga panghalip tulad ng “Kami” at “Tunay na Kami” sa Qur’an ay hindi nagpapahiwatig ng maraming diyos at hindi rin tumutukoy kay Hesus عليه السلام. Sa halip, kabilang ang mga ito sa mga paraan ng pagpapahayag sa wikang Arabe upang ipakita ang kadakilaan at kamahalan.

Tinukoy ni Allah تعالى ang Kanyang Sarili kapwa sa anyong isahan at maramihan, at ang lahat ng ito ay katotohanan, habang nananatiling malinaw ang doktrina ng Tawhid:

﴿قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ﴾

At si Allah ang higit na nakaaalam.