Ang lahat ng papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanilang Mensahero ni Allah. Pagkatapos:
Ang hadith na ito ay tunay na napatunayang nagmula sa Propeta ﷺ at isinalaysay sa iba’t ibang anyo ng pananalita. Ayon sa Ahl as-Sunnah wa al-Jama‘ah, ang nararapat ay pagtibayin ang anumang pinagtitibay ng teksto, habang itinatanggi ang anumang pagkakatulad sa pagitan ng mga katangian ni Allah تعالى at ng mga katangian ng mga nilalang.
Isinalaysay nina al-Bukhari (6227) at Muslim (2841), mula kay Abu Hurayrah رضي الله عنه, na sinabi ng Propeta ﷺ:
“Nilikha ni Allah si Adan ayon sa Kanyang larawan. Ang kanyang taas ay animnapung siko. Nang siya ay likhain, sinabi Niya sa kanya: ‘Pumunta ka at batiin mo ang mga anghel na yaon na nakaupo, at pakinggan mo kung paano ka nila babatiin, sapagkat iyon ang magiging iyong pagbati at pagbati ng iyong mga inapo.’ Sinabi niya: ‘Ang kapayapaan ay mapasainyo.’ Sumagot sila: ‘Ang kapayapaan ay mapasaiyo at ang awa ni Allah.’ Kaya idinagdag nila ang ‘awa ni Allah.’ Ang bawat sinumang papasok sa Paraiso ay magiging ayon sa anyo ni Adan. Patuloy na lumiit ang taas ng mga nilalang hanggang sa kasalukuyan.”
Isinalaysay ni Muslim (2612), mula kay Abu Hurayrah رضي الله عنه, na sinabi ng Sugo ni Allah ﷺ:
“Kapag nakipaglaban ang isa sa inyo sa kanyang kapatid, iwasan niyang tamaan ang mukha, sapagkat nilikha ni Allah si Adan ayon sa Kanyang larawan.”
Sa ilang salaysay ay dumating din ang pananalitang: “ayon sa larawan ng Pinakamaawain”, na itinuring na mapapatunayang authentic ng ilang mga iskolar.
Iniulat din sa hadith: “Dumating sa akin ang aking Panginoon sa pinakamagandang larawan,” na isinalaysay ni at-Tirmidhi (3234) at pinatunayang authentic ni al-Albani.
Sa mahabang hadith tungkol sa pamamagitan, sinabi ng Propeta ﷺ:
“Pagkatapos ay darating sa kanila ang Makapangyarihan sa isang larawang iba sa larawang nakita nila sa unang pagkakataon.”
Isinalaysay nina al-Bukhari (7440) at Muslim (182).
Ang mga tekstong ito ay nagpapatunay sa paggamit ng salitang “larawan” kaugnay kay Allah تعالى sa paraang naaangkop sa Kanya.
Ang Ahl as-Sunnah wa al-Jama‘ah na nagpapatibay sa hadith na ito ayon sa maliwanag nitong kahulugan, sa paraang naaangkop kay Allah تعالى, ay naniniwalang ang panghalip sa sinabi ng Propeta ﷺ na “ayon sa Kanyang larawan” ay tumutukoy kay Allah سبحانه وتعالى.
Binanggit ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah رحمه الله na ito ang kilalang pagkaunawa ng mga unang henerasyon, at ang hadith ay isinalaysay sa maraming chain of transmission mula sa ilang mga Sahabah, at ang konteksto ng mga salaysay ay sumusuporta rin sa ganitong pagkaunawa.
Ipinaliwanag niya رحمه الله na ang salitang “larawan” ay maaaring gamitin sa paglalarawan sa isang nilalang, ngunit kapag iniugnay kay Allah تعالى, ito ay nauukol sa Kanya sa paraang natatangi sa Kanya, gaya ng pagsasabi ng kaalaman, kapangyarihan, awa, pandinig at paningin ni Allah; at gaya rin ng pagpapatibay sa Kanyang Kamay at Kanyang pagiging nasa ibabaw ng Trono sa paraang naaangkop sa Kanya.
Ang pagpapatibay na si Allah تعالى ay may larawan ay hindi nangangahulugang ang Kanyang larawan ay katulad ng mga larawan ng mga nilalang. Gayundin, ang pagpapatibay sa pandinig, paningin, Mukha, Kamay at iba pang mga katangian ay hindi nangangahulugang ang mga katangian ng Tagapaglikha ay katulad ng mga katangian ng Kanyang mga nilalang.
Sinabi ni Allah سبحانه وتعالى:
“Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakaririnig, ang Lubos na Nakakakita.” [Ash-Shura 42:11]
At sinabi Niya:
“At walang sinumang maihahambing sa Kanya.” [Al-Ikhlas 112:4]
Ang kahulugan nito ay si Allah تعالى ay may mga katangiang naaangkop sa Kanyang kadakilaan at kaluwalhatian, samantalang ang nilalang ay may mga katangiang naaangkop sa kanyang kahinaan at pangangailangan. Ang pagkakapareho ng pangalan o katawagan ay hindi nangangahulugan ng pagkakapareho ng realidad o paraan.
Dahil dito, sinabi ni Shaykh Ibn Baz رحمه الله sa pagpapaliwanag ng hadith na ang paglikha kay Adan ayon sa Kanyang larawan ay hindi nangangailangan ng pagtutulad o anthropomorphism. Si Adan ay nakaririnig, nakakakita at nagsasalita kapag nais niya, at mayroon siyang mukha, kamay at iba pang katangian; si Allah سبحانه وتعالى ay nakaririnig, nakakakita at nagsasalita kung kailan Niya nais, at Siya ay may Mukha, Kamay at iba pang mga katangian, ngunit ang mga katangian ng Tagapaglikha ay hindi katulad ng mga katangian ng nilalang.
Ang salitang “larawan” sa wikang Arabe ay maaaring mangahulugan ng anyo, hugis, realidad at katangian.
Ipinaliwanag ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah رحمه الله na ang bawat umiiral na bagay na may sariling pag-iral ay kinakailangang may isang larawan o anyo kung saan ito umiiral, gaya rin ng bawat umiiral na bagay na may mga katangiang taglay nito.
Samakatuwid, ang pagpapatibay ng larawan para kay Allah تعالى ay hindi nangangahulugang pagtutulad sa Kanya sa mga nilalang. Ito ay pagpapatibay lamang sa itinakda ng teksto, habang pinaniniwalaang ang realidad at paraan ng katangiang ito ay tanging si Allah تعالى ang nakaaalam.
Kabilang sa mga katibayang nagpapaliwanag nito ang sinabi ng Propeta ﷺ tungkol sa unang pangkat na papasok sa Paraiso:
“Ang unang pangkat na papasok sa Paraiso ay ayon sa larawan ng buwan.”
Isinalaysay nina al-Bukhari (3245) at Muslim (2834).
Hindi ibig sabihin nito na ang mga tao ng Paraiso ay katulad ng buwan sa lahat ng aspeto. Ang ibig sabihin ay mayroon silang pagkakahawig dito sa liwanag, kagandahan, kariktan at bilog ng mukha, nang hindi sila kapareho nito.
Samakatuwid, ang sinabi ng Propeta ﷺ na “Nilikha ni Allah si Adan ayon sa Kanyang larawan” ay hindi nangangahulugang ang mga katangian ni Adan ay katulad ng mga katangian ni Allah تعالى. Ang pagkakapareho sa isang pangunahing paglalarawan ay hindi nangangahulugan ng pagkakapareho sa realidad o paraan.
Ang pamamaraan ng Ahl as-Sunnah wa al-Jama‘ah ay pagtibayin ang anumang pinagtibay ni Allah para sa Kanyang Sarili o pinagtibay ng Kanyang Sugo ﷺ para sa Kanya, nang walang pagbabago sa kahulugan o pagtanggi, nang walang pagtatanong kung paano, at nang walang pagtutulad sa mga nilalang.
Pinagtitibay natin ang mga katangian ni Allah تعالى na binanggit sa mga teksto at pinaniniwalaan ang mga ito sa paraang naaangkop sa Kanyang kadakilaan. Hindi natin itinatanong kung paano ang Kanyang mga katangian, at hindi natin ihinahambing ang mga ito sa mga katangian ng mga nilalang.
Sinabi ni Ibn Qutaybah رحمه الله tungkol dito na ang pagpapatibay sa larawan ay hindi mas kahanga-hanga kaysa sa pagpapatibay sa dalawang kamay, mga daliri at mata, at ang obligasyon ay maniwala sa anumang naiulat, nang hindi tinatalakay o tinutukoy ang paraan nito.
Ang hadith na “Nilikha ni Allah si Adan ayon sa Kanyang larawan” ay tunay na napatunayang hadith at isinalaysay sa iba’t ibang anyo. Ayon sa mga nagpatibay na ang panghalip ay tumutukoy kay Allah تعالى, ang kahulugan ay si Adan عليه السلام ay nilikha ayon sa isang larawang naaangkop kay Allah تعالى sa pangunahing kahulugan ng paglalarawan, nang hindi nangangahulugang ang larawan ni Adan ay katulad ng larawan ni Allah سبحانه وتعالى.
Si Allah تعالى ay may mga katangiang naaangkop sa Kanyang kadakilaan at pagiging ganap, samantalang ang nilalang ay may mga katangiang naaangkop sa kanyang pagiging nilalang. Ang pagkakapareho sa pangalan o pangunahing kahulugan ay hindi nangangahulugang pagkakapareho sa realidad o paraan.
Ang nararapat ay maniwala sa anumang napatunayan sa Qur’an at Sunnah, habang isinasakatuparan ang sinabi ni Allah تعالى:
“Walang anumang katulad Niya, at Siya ang Lubos na Nakaririnig, ang Lubos na Nakakakita.” [Ash-Shura 42:11]
At si Allah ang higit na nakaaalam.