Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakay sa Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Hindi pinipilit ni Allah, ang Kataas-taasan, ang sinuman na tumanggi sa pananampalataya o sumuway. Sa halip, nilikha Niya ang mga tao, sinubok sila, ipinakita sa kanila ang landas ng kabutihan at kasamaan, at binigyan sila ng kagustuhan at pagpili, habang alam na Niya nang una pa kung ano ang kanilang pipiliin at isinulat Niya iyon sa itinakda. Ang kahulugan ng “lumikha Siya ng mga tao para sa Impiyerno” ay na ang mga taong ito ay hahantong sa Impiyerno dahil sa mga gawa na sila mismo ang pumili, at hindi na nilikha sila ni Allah at pinilit na tumanggi sa pananampalataya upang pagkatapos ay parusahan sila.
Inutusan ni Allah ang Kanyang mga lingkod na maniwala at sumunod, ipinagbawal ang kawalan ng pananampalataya at pagsuway, at hindi Niya kinalulugdan ang kawalan ng pananampalataya para sa Kanyang mga lingkod. Sinabi Niya:
“Kung kayo ay tumanggi sa pananampalataya, tunay na si Allah ay Walang Pangangailangan sa inyo, at hindi Niya kinalulugdan ang kawalan ng pananampalataya para sa Kanyang mga lingkod; at kung kayo ay magpasalamat, iyon ay Kanyang kinalulugdan para sa inyo.” [Az-Zumar: 7]
Kung ang tao ay napilitang tumanggi sa pananampalataya o sumuway, hindi siya karapat-dapat na parusahan dahil dito, sapagkat hindi pananagutin ang isang tao sa bagay na pinilit lamang niyang gawin at wala siyang pagpili rito.
Sinabi ni Allah:
“At sabihin mo: Ang katotohanan ay mula sa inyong Panginoon; kaya ang sinumang nagnanais ay maniwala, at ang sinumang nagnanais ay tumanggi. Tunay na naghanda Kami para sa mga mapaggawa ng kawalang-katarungan ng Apoy na ang mga pader nito ay papalibot sa kanila…” [Al-Kahf: 29]
At sinabi Niya:
“At ipinakita Namin sa kanya ang dalawang landas.” [Al-Balad: 10]
Ipinaliwanag ni At-Tabari (kaawaan nawa siya ni Allah) na ang dalawang landas ay ang landas ng kabutihan at ang landas ng kasamaan, gaya ng talata:
“Tunay na ipinakita Namin sa kanya ang landas, maging siya man ay mapagpasalamat o mapagkaila.” [Al-Insan: 3]
Samakatuwid, ang tao ay may kagustuhan at pagpili, at ang pagpiling ito ang batayan ng pananagutang panrelihiyon, gantimpala, at kaparusahan.
Alam ni Allah, bago pa Niya nilikha ang Kanyang mga lingkod, kung ano ang kanilang pipiliin at kung ano ang kanilang gagawin, at ito ay Kanyang isinulat. Ngunit hindi Niya sila pinipilit na gawin ang mga iyon.
Ang paunang kaalaman ni Allah at ang pagkakasulat ng itinakda ay hindi nangangahulugang inalis sa tao ang kanyang kagustuhan. Alam ni Allah kung ano ang pipiliin ng Kanyang lingkod at isinulat Niya iyon sa itinakda.
Kaya kailangang pag-ibahin ang kaalaman ni Allah tungkol sa mangyayari at ang pagpipilit sa isang lingkod na gumawa ng isang bagay. Alam ni Allah ang pipiliin ng tao bago pa ito mangyari, samantalang pinipili ng tao ang kanyang kilos sa pamamagitan ng sarili niyang kagustuhan.
Napatunayang isinalaysay sa Sahih Muslim (2662), mula kay Aishah (kalugdan nawa siya ni Allah), na sinabi ng Propeta ﷺ:
“Hindi mo ba alam na nilikha ni Allah ang Paraiso at nilikha Niya ang Impiyerno, at lumikha Siya ng mga tao para rito at mga tao para roon?”
Ang pahayag na “lumikha Siya ng mga tao para sa Impiyerno” ay hindi nangangahulugang nilikha Niya sila upang parusahan, o pinilit Niya silang tumanggi sa pananampalataya at pagkatapos ay pinarusahan sila dahil dito.
Ang ibig sabihin nito ay ang mga taong iyon ay hahantong sa Impiyerno dahil sa kanilang mga gawa at kawalan ng pananampalataya na kanilang pinili.
Ang lam dito ay nagpapahiwatig ng kahihinatnan at resulta, hindi ng layunin. Ibig sabihin, ang kanilang huling hantungan ay Impiyerno; hindi ibig sabihin na ang orihinal na layunin ng kanilang paglikha ay upang sila ay parusahan.
Binanggit ni Al-Munawi (kaawaan nawa siya ni Allah) na ang lam sa hadith ay nagpapahiwatig ng kahihinatnan at resulta, tulad ng sinabi ni Allah:
“At tunay na nilikha Namin para sa Impiyerno ang marami sa mga jinn at mga tao.” [Al-A‘raf: 179]
Ipinaliwanag ni At-Tabari na hahantong sila sa Impiyerno sapagkat matutupad ang paunang kaalaman ni Allah tungkol sa kanila: sila ay tatanggi sa kanilang Panginoon.
Si Allah ay ganap na Malaya sa pangangailangan sa Kanyang mga lingkod at wala Siyang pangangailangang parusahan sila. Sa halip, pinarurusahan Niya ang mga karapat-dapat sa kaparusahan bilang bahagi ng Kanyang katarungan.
Sinabi ni Allah:
“Ano ang gagawin ni Allah sa pagpaparusa sa inyo kung kayo ay magpasalamat at maniwala? At si Allah ay Mapagpasalamat, Maalam.” [An-Nisa: 147]
Kung ang isang lingkod ay maniwala, magpasalamat, at sumunod, walang dahilan upang maging karapat-dapat siya sa kaparusahan. Ang Impiyerno ay bunga ng kawalan ng pananampalataya, pagsuway, at paghihimagsik. Alam ni Allah nang una pa kung sino ang pipili ng landas ng pananampalataya at kung sino ang pipili ng landas ng kawalan ng pananampalataya.
Naiulat sa hadith na maaaring gumawa ang isang tao ng mga gawa ng mga tao ng Paraiso hanggang sa halos isang siko na lamang ang pagitan niya at nito, pagkatapos ay maaabot siya ng itinakda at gagawa siya ng mga gawa ng mga tao ng Impiyerno at papasok dito.
Hindi ito nangangahulugang ang isang tao ay tunay na isang tapat na mananampalataya na gumagawa ng mga gawa ng mga tao ng Paraiso at pagkatapos ay biglang pinilit na tumanggi sa pananampalataya.
Sa halip, ipinaliwanag ng Propeta ﷺ sa hadith ni Sahl ibn Sa‘d (kalugdan nawa siya ni Allah) na ang isang taong gumagawa ng mga gawa ng mga tao ng Paraiso ayon sa nakikita ng mga tao ay maaaring iba ang tunay na kalagayan ng kanyang kalooban.
Sa isang labanan, may isang lalaking matinding nakipaglaban, hanggang sa inakala ng mga Kasamahan na siya ay kabilang sa mga tao ng Paraiso. Sinabi ng Propeta ﷺ na siya ay kabilang sa mga tao ng Impiyerno. Pagkatapos ay sinugatan ng lalaki ang kanyang sarili at namatay, at sinabi ng Propeta ﷺ:
“Tunay na maaaring gumawa ang isang tao ng mga gawa ng mga tao ng Paraiso ayon sa nakikita ng mga tao, samantalang siya ay kabilang sa mga tao ng Impiyerno; at maaaring gumawa siya ng mga gawa ng mga tao ng Impiyerno ayon sa nakikita ng mga tao, samantalang siya ay kabilang sa mga tao ng Paraiso.” Isinalaysay nina Al-Bukhari (4207) at Muslim (112).
Ang layunin nito ay magbigay-babala laban sa pagkasira ng kalooban, masasamang intensyon, at masamang wakas. Hindi ito nangangahulugan na gagawa si Allah ng kawalang-katarungan sa isang matuwid at tapat na lingkod sa pamamagitan ng pagpapalit ng kanyang pananampalataya tungo sa kawalan ng pananampalataya nang walang dahilan.
Ang sinumang naging tapat kay Allah, taos-pusong naglingkod sa Kanya, at nagsikap sa pagsunod, siya ay gagabayan at patatatagin ni Allah dahil sa Kanyang kagandahang-loob at awa.
Sinabi ni Allah:
“Pinatatatag ni Allah ang mga sumasampalataya sa pamamagitan ng matatag na salita sa buhay sa mundo at sa Kabilang-Buhay. At inililigaw ni Allah ang mga mapaggawa ng kawalang-katarungan. Ginagawa ni Allah ang Kanyang nais.” [Ibrahim: 27]
At sinabi Niya:
“At ang mga nagsusumikap para sa Amin—tunay na gagabayan Namin sila sa Aming mga landas. At tunay na si Allah ay kasama ng mga gumagawa ng kabutihan.” [Al-‘Ankabut: 69]
At sinabi ni Allah:
“Tunay na ang sinumang may takot kay Allah at nagtitiis, kung gayon, hindi Niya sasayangin ang gantimpala ng mga gumagawa ng kabutihan.” [Yusuf: 90]
Ang hadith na “Nilikha ni Allah ang mga tao para sa Impiyerno” ay hindi nangangahulugang pinilit ni Allah ang mga taong ito na tumanggi sa pananampalataya o nilikha Niya sila nang walang kabuluhan upang sila ay parusahan. Sa halip, si Allah ang Marunong at Makatarungang Tagapaglikha. Hindi Siya gumagawa ng kawalang-katarungan sa sinuman. Ipinakita Niya sa mga tao ang landas ng kabutihan at kasamaan, binigyan sila ng kagustuhan at pagpili, at pananagutin sila sa kanilang pinili at ginawa.
Ang kahulugan ng pagiging kabilang ng ilang tao sa mga tao ng Impiyerno ay hahantong sila roon dahil sa kawalan ng pananampalataya at pagsuway na kanilang pinili, habang alam na ito ni Allah nang una pa at isinulat Niya ito sa itinakda.
Samakatuwid, pinagsasama ng paniniwala ng Muslim ang pananampalataya sa itinakda ni Allah at sa Kanyang paunang kaalaman, kasama ang pagkilala sa pananagutan ng tao sa kanyang pagpili at mga gawa, habang may katiyakang si Allah ay higit na makatarungan at maawain upang parusahan ang isang tao dahil sa bagay na pinilit lamang niyang gawin.
Hinihiling natin kay Allah na gawin tayong kabilang sa mga tao ng Paraiso at patatagin tayo sa pananampalataya hanggang sa makatagpo natin Siya.
At si Allah ang higit na nakaaalam.