Ang papuri ay para kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakay sa Sugo ni Allah. Pagkatapos:
Walang pagkakasalungatan sa pagitan ng mga talatang ito. Ang pagpapaganda ng mga gawa ay iniuugnay kay Allah mula sa pananaw ng Kanyang pagtatakda, paglikha, at kalooban; samantalang ito ay iniuugnay kay Satanas mula sa pananaw ng tuwirang paggawa, panunukso, at pag-anyaya sa kabulaanan. Itinakda ni Allah ang pag-iral ng ganitong dahilan at binigyan Niya si Satanas ng kakayahang gawin ito, samantalang si Satanas mismo ang nagsagawa ng pagpapaganda, bumulong sa mga tao, at nag-anyaya sa kanila sa pagsuway.
Sinabi ni Allah تعالى:
“Tunay na ang mga hindi naniniwala sa Kabilang-Buhay, ginawa Naming kaakit-akit sa kanila ang kanilang mga gawa, kaya sila ay gumagala sa kamangmangan.” [An-Naml: 4]
At sinabi Niya:
“At ginawa ni Satanas na kaakit-akit sa kanila ang kanilang mga gawa at inilayo sila sa landas.” [An-Naml: 24]
Kaya iniuugnay ni Allah ang pagpapaganda sa Kanyang Sarili sa unang talata at kay Satanas sa ikalawang talata. Walang kontradiksyon dito dahil magkaiba ang pananaw kung paano iniuugnay ang gawain.
Ang pag-uugnay ng pagpapaganda kay Allah ay mula sa pananaw ng pagtatakda, paglikha, at kalooban. Si Allah ang Lumikha kay Satanas, sa kanyang kakayahan at sa kanyang mga gawa, at itinakda Niya na iligaw ni Satanas ang mga karapat-dapat sa gayong pagkaligaw.
Ipinaliwanag ni Shaykh Ibn ‘Uthaymin, kaawaan siya ni Allah, na si Satanas ang tuwirang nagpapaganda, samantalang si Allah ang pinag-uugnayan ng pagpapaganda mula sa pananaw ng pagtatakda; ibig sabihin, itinakda ni Allah na pagandahin ni Satanas para sa mga tao ang kanilang mga gawa.
Ito ay kabilang sa pangkalahatang katotohanan na si Allah ang lumikha ng lahat ng bagay. Sinabi Niya:
“Walang alinlangan, sa Kanya ang paglikha at ang kautusan. Mapagpala si Allah, ang Panginoon ng mga daigdig.” [Al-A‘raf: 54]
Tungkol naman kay Satanas, siya ang tuwirang nagsasagawa ng proseso ng panunukso at pagpapaganda. Ipinapakita niya ang kasalanan sa kaakit-akit na anyo, hinihikayat ang tao na gawin ito, at inililihis siya mula sa pag-iisip sa mga kahihinatnan nito.
Ipinaliwanag ni Ibn al-Qayyim, kaawaan siya ni Allah, na pinapaganda ni Satanas para sa tao ang masasamang gawain, ipinakikita ang mga ito na parang mga kapakinabangan at kaligayahan, at inilalayo siya sa pag-iisip tungkol sa kanilang mga pinsala. Dahil dito, nagkakaroon siya ng pagkahilig sa kasalanan at determinasyong gawin ito.
Sinabi ni Allah:
“At ginawa ni Satanas na kaakit-akit sa kanila ang kanilang mga ginagawa noon.” [Al-An‘am: 43]
At sinabi Niya:
“Kaya, ang taong pinalamuti para sa kanya ang kasamaan ng kanyang gawa at itinuring niya itong mabuti...” [Fatir: 8]
Samakatuwid, si Satanas ay nag-aanyaya sa kasamaan at pinapaganda ito, at ito ay bahagi ng kanyang panlilinlang at kawalang-katarungan.
Binanggit ni Ibn al-Qayyim na ang pagpapaganda ay hindi lamang para sa kasamaan. Maaari rin itong maging pagpapaganda ng kabutihan at patnubay, gaya ng sinabi ni Allah:
“Ngunit ginawa ni Allah na minamahal ninyo ang pananampalataya at pinalamutian Niya ito sa inyong mga puso.” [Al-Hujurat: 7]
Samantala, ang pagpapaganda ng kasamaan at pagkaligaw ay maaaring mangyari sa pamamagitan ng mga demonyo mula sa mga jinn at mga tao. Sinabi ni Allah:
“At gayundin, ginawa ng kanilang mga kasamahan na kaakit-akit sa marami sa mga sumasamba sa iba ang pagpatay sa kanilang mga anak.” [Al-An‘am: 137]
At sinabi Niya:
“Sa gayon, ginawa Naming kaakit-akit sa bawat pamayanan ang kanilang mga gawa. Pagkatapos, sa kanilang Panginoon ang kanilang pagbabalik, at ipababatid Niya sa kanila ang kanilang mga ginagawa.” [Al-An‘am: 108]
Kaya ang tuwirang pagpapaganda ay maaaring maisagawa sa pamamagitan ng mga anghel at mga mananampalataya sa kabutihan, at sa pamamagitan ng mga demonyo sa kasamaan. Ang lahat ng ito ay hindi lumalabas sa pagtatakda at kalooban ni Allah.
Hindi. Ang pagpapaganda ni Allah mula sa pananaw ng pagtatakda ay kabilang sa Kanyang karunungan at katarungan. Hindi ito nangangahulugan na minamahal ni Allah ang kawalan ng pananampalataya at pagsuway o na ipinag-uutos Niya ang mga ito.
Ipinaliwanag ni Ibn al-Qayyim na ang pagpapakita ni Allah sa isang tao ng kanyang masamang gawa bilang maganda ay maaaring maging kaparusahan dahil sa pagtalikod niya sa katotohanan at pagpili sa kabulaanan. Alam ng tao ang pagkakaiba ng mabuti at masama, ngunit kapag nagpumilit siya sa kasamaan at pinili ito, maaari siyang parusahan sa pamamagitan ng pagkawala ng kakayahang makita ang kapangitan nito hanggang sa ituring niya itong mabuti.
Kaya mula sa pananaw na ito, ang pagpapaganda ng Allah ay katarungan at karunungan, samantalang ang pagpapaganda ni Satanas ay panunukso at kawalang-katarungan.
Si Satanas ay nagpapaganda at nag-aanyaya sa kasamaan, ngunit hindi niya pinipilit ang tao na gumawa ng kasalanan. Ang alipin ay may kalooban at pagpili, at maaari siyang mahulog sa kasamaan dahil sa kanyang sariling pagkahilig sa kasalanan at pagtalikod sa katotohanan, kasabay ng mga bulong at panunukso ni Satanas.
Samakatuwid, si Allah ang Lumikha ng lahat, at ang lahat ay nangyayari sa pamamagitan ng Kanyang kalooban at kapangyarihan. Gayunpaman, nananatiling responsable ang alipin sa kanyang pagpili at mga gawa, at hindi niya maaaring gawing dahilan ang pagtatakda ni Allah upang bigyang-katwiran ang kasalanan.
Walang anumang pagkakasalungatan sa pag-uugnay ng pagpapaganda ng mga gawa kay Allah at kay Satanas. Iniuugnay ito kay Allah mula sa pananaw ng pagtatakda, paglikha, at kalooban, at kay Satanas mula sa pananaw ng tuwirang paggawa, panunukso, at pag-anyaya sa pagsuway.
Pinapaganda ni Satanas ang kasamaan at inaanyayahan dito, samantalang itinakda ni Allah ang pag-iral ng pagsubok na ito dahil sa isang karunungan. Hindi ito nangangahulugan na minamahal ni Allah ang kawalan ng pananampalataya o pagsuway o na ipinag-uutos Niya ang mga ito.
Sa ganitong paraan, nagsasama ang dalawang bagay: ang pagpapaganda ni Satanas ay panunukso at tuwirang pagkilos, samantalang ang pagpapaganda ni Allah ay pagtatakda, karunungan, at katarungan.
At si Allah ang higit na nakaaalam.