Ang papuri ay kay Allah, at nawa'y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasa Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Hindi, hindi napilitan si Adan (sumakanya nawa ang kapayapaan) na kainin ang puno. Kinain niya ito sa pamamagitan ng kanyang sariling kagustuhan at pagpili, bagama't itinakda na ni Allah, sa pamamagitan ng Kanyang kaalaman, pagtatala at kalooban, na kakain si Adan mula rito at bababa sa lupa. Ang itinakdang kapalaran ay hindi nangangahulugan ng pamimilit; nangangahulugan ito na alam ni Allah ang lahat ng bagay, itinala ang mga ito, at itinakda ang mga dahilan ng mga ito bago pa man mangyari.
Sinabi ni Allah, Kaluwalhatian sa Kanya:
“Katotohanan, nilikha Namin ang bawat bagay ayon sa isang itinakdang sukat.” [Al-Qamar 54:49]
Nalalaman ni Allah, Luwalhati at Kataas-taasan Siya, ang lahat ng bagay. Itinala Niya ang mangyayari, niloob Niya itong mangyari, at nilikha Niya ito ayon sa Kanyang kaalaman at karunungan.
Kabilang dito ang pagtakda ni Allah na si Adan (sumakanya nawa ang kapayapaan) ay bababa sa lupa, at itinakda rin Niya ang dahilan kung paano mangyayari ang pagbaba na iyon—ang pagkain niya mula sa puno.
Napatunayang iniulat sa dalawang Sahih, mula kay Abu Hurayrah (kalugdan nawa siya ni Allah), na sinabi ng Propeta ﷺ tungkol sa pagtatalo nina Adan at Moises (sumakanila nawa ang kapayapaan):
“Nagtalo sina Adan at Moises. Sinabi ni Moises kay Adan: ‘Ikaw si Adan na ang iyong kasalanan ang naging dahilan upang ikaw ay mapaalis sa Paraiso.’ Sumagot si Adan: ‘Ikaw si Moises na pinili ni Allah nang higit sa mga tao sa pamamagitan ng Kanyang mga mensahe at nakausap Niya; gayunpaman, sinisisi mo ako dahil sa isang bagay na itinakda ni Allah para sa akin bago pa man ako likhain.’” Pagkatapos ay sinabi ng Sugo ni Allah ﷺ: “Sa gayon, nanaig si Adan kay Moises sa pagtatalo nang dalawang beses.” Isinalaysay nina al-Bukhari (3409) at Muslim (2652).
Sa isa pang salaysay ni al-Bukhari (6614), sinabi:
“Sinisisi mo ba ako dahil sa isang bagay na itinakda ni Allah para sa akin bago Niya ako likhain nang apatnapung taon?”
Samakatuwid, ang paglabas ni Adan sa Paraiso ay itinakda na bago pa siya likhain, tulad ng lahat ng pangyayari na itinakda bago mangyari.
Hindi. Ang pagiging itinakda ng isang gawain ay hindi nangangahulugan na ang gumawa nito ay pinilit na gawin ito.
Alam ni Allah, bago pa mangyari ang isang gawain, kung ano ang pipiliin ng Kanyang alipin, at itinala Niya iyon sa itinakdang kapalaran. Ngunit ang naunang kaalaman ni Allah ay hindi pumipilit sa tao na gawin ang isang bagay.
May malinaw na pagkakaiba sa pagitan ng mga kilos na nangyayari sa tao nang wala siyang pagpili at ng kanyang mga kusang kilos. Halimbawa, hindi kontrolado ng tao ang paggalaw ng kanyang mga bituka, samantalang pinipili niyang igalaw ang kanyang kamay, lumakad gamit ang kanyang mga paa, at magsalita gamit ang kanyang dila.
Gayundin, kinain ni Adan ang bunga mula sa puno ayon sa kanyang sariling kagustuhan at pagpili, bagama't alam na ito ni Allah at itinakda Niya bago pa ito mangyari.
Kaya hindi tama na sabihin: “Kung may pagpili si Adan, hindi sana itinakda ang kanyang paglabas sa Paraiso,” sapagkat ang mismong pagpili ay bahagi rin ng itinakdang kapalaran ni Allah.
Hindi tama na sabihin: “Kung hindi kinain ni Adan ang puno, mananatili sana tayong lahat sa Paraiso,” sapagkat ang palagay na ito ay naghihiwalay sa dahilan at sa bunga, samantalang parehong itinakda ni Allah ang mga ito.
Halimbawa, kung itinakda ni Allah na magkakaroon ng mga anak ang isang tao, itinakda rin Niya ang mga paraan upang mangyari iyon, at isa sa pinakamahalaga rito ang pag-aasawa. Kaya hindi sinasabing: “Kung hindi siya nag-asawa, hindi sana siya nagkaroon ng mga anak,” na para bang ang pag-aasawa ay hiwalay sa itinakdang kapalaran. Ang pag-aasawa mismo ay bahagi ng itinakdang paraan kung paano ipinagkakaloob ni Allah ang pagkakaroon ng mga anak.
Gayundin, itinakda ni Allah na bababa si Adan sa lupa at itinakda Niya ang dahilan kung paano ito mangyayari.
Ang paglalagay kay Adan (sumakanya nawa ang kapayapaan) sa Paraiso noong una at ang kanyang pagbaba mula roon patungo sa lupa ay hindi nagpapahiwatig ng kawalan ng layunin o pagkakasalungat sa itinakdang layunin. Ginagawa ni Allah ang Kanyang nais, at wala Siyang ginagawa nang walang karunungan.
Kabilang sa malinaw na mga karunungan sa kuwento ni Adan ang paglalantad sa poot, kasinungalingan at panlilinlang ni Iblis; pagpapakita ng masamang bunga ng pagsuway; at pagpapakita ng kabutihan ng pagsisisi at pagtanggap ni Allah dito, bukod pa sa iba pang mga karunungan na nakapaloob sa kuwento.
Samakatuwid, ang buhay ni Adan sa Paraiso at ang kanyang pagbaba sa lupa ay hindi mga pangyayaring hiwalay sa layuning itinakda ni Allah. Ang lahat ng ito ay kabilang sa Kanyang pagtatakda at karunungan.
Ang mas matibay na pananaw ay ang Paraisong pinaglagyan ni Allah kay Adan (sumakanya nawa ang kapayapaan) ay ang walang-hanggang Paraiso. Hindi ito nangangahulugan na ito ay nasa labas ng kaalaman at pagtatakda ni Allah, ni nangangahulugan na ang pananatili ni Adan doon ay sumasalungat sa katotohanang mabubuhay siya sa lupa.
Sa halip, ang kanyang pagpasok sa Paraiso, pagkain mula sa puno, paglabas dito, at pagbaba sa lupa ay pawang mga pangyayaring kabilang sa pagtatakda at karunungan ni Allah.
Dapat paghiwalayin ang paniniwala sa itinakdang kapalaran at ang paggamit dito bilang dahilan upang bigyang-katwiran ang kasalanan.
Hindi alam ng tao kung ano ang isinulat ni Allah para sa kanya bago mangyari ang isang gawain. Ang alam niya ay inuutusan siyang maniwala, sumunod, umiwas sa kasalanan, at mayroon siyang kagustuhan, kakayahan at pagpili.
Kaya ang paggamit sa itinakdang kapalaran bilang dahilan ay hindi maaaring maging wastong dahilan upang iwan ang mga obligasyon o gumawa ng mga ipinagbabawal, sapagkat ginawa iyon ng tao sa pamamagitan ng kanyang sariling kagustuhan at pagpili.
Kung ang isang tao ay hindi kwalipikadong magsaliksik sa mga pag-aalinlangan at sumagot sa mga ito, hindi siya dapat manguna sa pakikipagtalo sa mga ateista at mapagduda. Ang pakikilahok sa ganitong mga usapan nang walang sapat na kaalaman ay maaaring magdulot sa kanya ng pagkalito sa kanyang relihiyon. Maaari rin na ang kanyang kahinaan sa pagsagot ay magdulot ng karagdagang pagkaligaw sa taong kausap niya.
Isinalaysay ni adh-Dhahabi, kaawaan nawa siya ni Allah, mula kay Sufyan ang babala laban sa pakikinig sa mga bid‘ah, at pagkatapos ay sinabi niya: “Karamihan sa mga dakilang iskolar ng mga unang salinlahi ay nagbabala sa ganitong paraan. Nakikita nila na mahina ang mga puso at mabilis silang maagaw ng mga pag-aalinlangan.” Tingnan ang Siyar A‘lam an-Nubala’ (7/261).
Ang paglabas ni Adan sa Paraiso ay itinakda bago pa siya likhain, at ang pagkain niya mula sa puno ay kabilang din sa itinakdang kapalaran ni Allah. Gayunpaman, hindi ito nangangahulugan na napilitan siyang gawin iyon.
Kinain ni Adan (sumakanya nawa ang kapayapaan) ang puno sa pamamagitan ng kanyang sariling kagustuhan at pagpili, habang alam na ni Allah bago pa ito mangyari na gagawin niya iyon, at itinakda at isinulat Niya ito.
Gayundin, ang pagbaba ni Adan sa lupa ay hindi isang biglaang pangyayaring salungat sa layunin ng paglikha sa tao. Sa halip, ito ay kabilang sa pagtatakda at karunungan ni Allah. Ang kuwento ni Adan ay naglalaman ng maraming aral at karunungan, kabilang ang pagpapakita ng poot ni Iblis, ang panganib ng pagsuway, at ang kabutihan ng pagsisisi.
At si Allah ang higit na nakaaalam.