Ano ang pagkakaiba ng patnubay sa pamamagitan ng pagpapaliwanag at patnubay sa pamamagitan ng banal na pagtulong? At bakit natin inaanyayahan ang mga tao sa Islam?

Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanya ng Sugo ni Allah. Pagkatapos:

Ang patnubay sa mga tekstong ipinahayag ay may dalawang uri: patnubay sa pamamagitan ng pagpapaliwanag, pagtuturo at paggabay, na kayang isagawa ng mga propeta, mga tagapangaral at kanilang mga tagasunod; at patnubay sa pamamagitan ng banal na pagtulong, inspirasyon, pagtanggap sa katotohanan at pananatiling matatag dito, na tanging si Allah lamang ang nagtataglay. Kaya walang salungatan sa pagitan ng paniniwalang ang patnubay ay nasa kamay ni Allah at ng obligasyong anyayahan ang mga tao sa Islam. Ipinapaliwanag ng mga tagapangaral ang katotohanan at inaanyayahan ang mga tao rito, samantalang ang paglalagay ng pananampalataya sa puso at pagbibigay ng kakayahang tanggapin ito ay nasa kamay lamang ni Allah.

Ang kahulugan ng patnubay sa wika at sa batas ng Islam

Sa wikang Arabe, ang patnubay ay maaaring mangahulugang paggabay, pagtuturo at pagpapaliwanag, at maaari rin itong mangahulugang banal na pagtulong.

Sinabi ni Ibn Faris, kaawaan nawa siya ni Allah, na ang ugat ng salitang hada (هدى) ay tumutukoy sa kahulugang pagsulong upang gumabay at sa isa pang kahulugang nauugnay sa kabutihan at banal na pagtulong.

Sinabi rin ni Ibn al-Jawzi, kaawaan nawa siya ni Allah, habang sinasangguni ang mga dalubhasa sa wika, na ang patnubay ay maaaring mangahulugang paggabay at pagpapaliwanag, at maaari rin itong mangahulugan ng banal na pagtulong.

Ang dalawang kahulugang ito ay matatagpuan sa mga tekstong Islamiko.

Ang unang uri: Patnubay sa pamamagitan ng pagpapaliwanag at paggabay

Ito ay ang pagpapaliwanag sa tao ng landas ng katotohanan at landas ng kabulaanan, pag-anyaya sa kanya tungo sa pananampalataya at pagsunod, at pagtatatag ng katibayan laban sa kanya.

Sinabi ni Allah تعالى:

﴿Katotohanan, nilikha Namin ang tao mula sa isang patak ng pinaghalong semilya upang siya ay subukin, at ginawa Namin siyang nakaririnig at nakakikita. Katotohanan, ipinakita Namin sa kanya ang landas, maging siya man ay mapagpasalamat o mapagkaila﴾ [Al-Insan: 2-3].

At sinabi Niya سبحانه:

﴿Hindi ba Namin siya binigyan ng dalawang mata, ng isang dila at dalawang labi, at ipinakita sa kanya ang dalawang landas?﴾ [Al-Balad: 8-10].

Ibig sabihin, ipinakita ni Allah sa tao ang landas ng kabutihan at ang landas ng kasamaan, at ang landas ng kaligayahan at ang landas ng kapighatian.

Ito ang uri ng patnubay na isinagawa ng mga Sugo, sumakanila nawa ang kapayapaan, at ng kanilang mga tagasunod pagkatapos nila, sa pamamagitan ng pagtuturo sa mga tao ng relihiyon ni Allah at pag-anyaya sa kanila rito.

Sinabi ni Allah تعالى:

﴿At tunay na ikaw ay gumagabay tungo sa isang tuwid na landas﴾ [Ash-Shura: 52].

At sinabi Niya سبحانه:

﴿At kabilang sa Aming mga nilikha ay isang pamayanan na gumagabay ayon sa katotohanan at sa pamamagitan nito ay nagtataguyod ng katarungan﴾ [Al-A'raf: 181].

Ang patnubay na ito ay nangangahulugang pagtuturo, pagpapaliwanag, paggabay at pag-anyaya, at ito ay nasa kakayahan ng mga Sugo at mga tagapangaral.

Ang ikalawang uri: Patnubay sa pamamagitan ng banal na pagtulong at pagtanggap

Ang ikalawang uri ay ang pagtulong sa isang tao upang tanggapin ang katotohanan, ang paggawa na maging minamahal ng kanyang puso ang pananampalataya, at ang pagpapatatag sa kanya rito hanggang sa kamatayan.

Ang ganitong patnubay ay tanging kay Allah lamang.

Sinabi ni Allah سبحانه:

﴿Hindi mo tungkuling gabayan sila, subalit si Allah ang gumagabay sa sinumang Kanyang nais﴾ [Al-Baqarah: 272].

At sinabi Niya تعالى:

﴿Kung ikaw man ay labis na nagnanais para sa kanilang patnubay, tunay na si Allah ay hindi gumagabay sa sinumang Kanyang inililigaw, at wala silang mga tagapagtanggol﴾ [An-Nahl: 37].

At sinabi Niya سبحانه sa Kanyang Propeta ﷺ:

﴿Katotohanan, hindi mo magagabayan ang sinumang iyong minamahal, subalit si Allah ang gumagabay sa sinumang Kanyang nais, at Siya ang higit na nakaaalam sa mga napatnubayan﴾ [Al-Qasas: 56].

Samakatuwid, kayang ipaliwanag ng Propeta ﷺ ang katotohanan at anyayahan ang mga tao rito, ngunit hindi niya kayang ilagay ang pananampalataya sa puso ng taong nais niyang gabayan, at hindi rin niya kayang pilitin ito na tanggapin ang katotohanan.

Dahil dito, ipinaliwanag ni Shaykh Muhammad al-Amin ash-Shinqiti, kaawaan nawa siya ni Allah, na ang patnubay na itinanggi sa Propeta ﷺ sa sinabi ni Allah na: ﴿Katotohanan, hindi mo magagabayan ang sinumang iyong minamahal﴾, ay ang patnubay ng banal na pagtulong; samantalang ang patnubay na ipinagkaloob sa kanya sa sinabi na: ﴿At tunay na ikaw ay gumagabay tungo sa isang tuwid na landas﴾, ay ang patnubay sa pamamagitan ng pagpapaliwanag at paggabay.

Kung gayon, bakit natin inaanyayahan ang mga tao sa Islam?

Matapos maunawaan ang pagkakaiba ng dalawang uri, nagiging malinaw ang sagot.

Hindi inobliga ni Allah ang mga tao na kontrolin ang mga puso ng iba o pagkalooban sila ng pananampalataya, sapagkat hindi ito nila kayang gawin. Sa halip, inobliga Niya sila na magpaliwanag, mag-anyaya, gumabay at magturo ng katotohanan.

Ipinaliwanag ni Ibn Taymiyyah, kaawaan nawa siya ni Allah, na ang patnubay sa kahulugan ng pag-anyaya sa mga nilalang tungo sa bagay na kapaki-pakinabang sa kanila, pagtatatag ng mga katibayan, pagpapadala ng mga Sugo, pagpapababa ng mga Aklat, pag-uutos at pagbabawal at pagtuturo ay mga bagay na maaaring isagawa ng mga taong may pananagutan. Ngunit ang patnubay na nangangahulugan ng paglalagay ng pananampalataya sa puso at pagkakaloob ng kakayahang tanggapin ito ay walang sinumang may kakayahang gumawa nito maliban kay Allah.

Kaya ang tungkulin ng tagapangaral ay maghatid at magpaliwanag, hindi ang tiyaking tutugon ang taong inaanyayahan.

Ang pag-anyaya ay isang paraan tungo sa patnubay sa pamamagitan ng banal na pagtulong

Ang katotohanang ang banal na pagtulong ay nasa kamay ni Allah ay hindi nangangahulugang walang kabuluhan ang pag-anyaya. Sa halip, ginawa ni Allah ang pagpapaliwanag at pag-anyaya na kabilang sa mga dahilan kung saan maaaring mangyari ang patnubay sa pamamagitan ng Kanyang pagtulong.

Sinabi ni Ibn al-Qayyim, kaawaan nawa siya ni Allah:

“Ang patnubay ay pagpapaliwanag at paggabay, pagkatapos ay banal na pagtulong at inspirasyon; at ito ay kasunod ng pagpapaliwanag at paggabay.”

Kaya ipinapaliwanag ng tagapangaral ang landas, nililinaw ang katotohanan at inaanyayahan ang mga tao rito, pagkatapos ay humihiling kay Allah na buksan ang kanilang mga puso para rito.

Mula rito ay nauunawaan natin na ang Sugo ﷺ ay inutusan na iparating ang mensahe, bagaman ang mga puso ng mga alipin ay nasa kamay ni Allah تعالى.

Buod

Ang patnubay ay may dalawang uri:

1. Patnubay ng pagpapaliwanag, pagtuturo at paggabay:
   Ito ay pagpapaliwanag ng katotohanan at pag-anyaya rito, at ito ay isinasagawa ng mga Sugo at kanilang mga tagasunod.

2. Patnubay ng banal na pagtulong, pagtanggap at katatagan:
   Ito ay ang paggawa na maging katanggap-tanggap at minamahal sa puso ang katotohanan at ang pagkakaloob ng kakayahang isagawa ito. Ito ay tanging nasa kamay ni Allah.

Samakatuwid, walang salungatan sa pagitan ng pagsasabing ang patnubay ay mula kay Allah at ng obligasyong anyayahan ang mga tao sa Islam, sapagkat ang tagapangaral ay inutusang magpaliwanag at gumabay, samantalang ang banal na pagtulong upang tanggapin ang katotohanan ay nasa kamay lamang ni Allah سبحانه وتعالى.

At si Allah ang higit na nakaaalam.