Ang papuri ay para kay Allah, at nawa ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasa Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Ang kalooban ay may dalawang aspeto: ang uri nito ay walang hanggan, samantalang ang mga partikular na kaloobang nauugnay sa mga tiyak na bagay ay nagaganap sa kanilang itinakdang panahon. Kailanman ay hindi tumigil si Allah sa pagnanais; kapag itinakda at isinulat Niya ang isang bagay, alam Niya na ito ay mangyayari sa itinakdang panahon nito. Kapag dumating ang oras ng paglitaw nito, ninais Niya itong likhain at nilikha Niya ito.
Kailanman ay hindi tumigil si Allah sa pagnanais, ngunit hindi ito nangangahulugan na ang bawat partikular na bagay ay aktuwal nang ninanais Niya mula pa sa kawalang-hanggan sa kahulugang nililikha na Niya ito.
Kapag alam ni Allah ang isang bagay, itinakda at isinulat Niya ito, nais Niyang mangyari ito sa hinaharap, ngunit hindi Niya ninanais na ito ay umiral agad bago dumating ang itinakdang panahon nito.
Kapag dumating ang panahong itinakda ni Allah para sa pag-iral ng bagay na iyon, ang Kanyang kalooban ay nauugnay dito upang ito ay umiral, at ito ay nangyayari ayon sa Kanyang nais.
Sinabi ni Allah تعالى:
{Ang Kanyang utos, kapag ninais Niya ang isang bagay, ay sabihin lamang dito: “Maging,” at ito ay nagiging gayon.} [Ya-Sin: 82]
At sinabi Niya:
{At ninais ng iyong Panginoon na sila ay umabot sa kanilang ganap na gulang at mailabas nila ang kanilang kayamanan.} [Al-Kahf: 82]
At sinabi Niya:
{Sabihin: “Nakikita ba ninyo ang inyong tinatawagan bukod kay Allah? Kung ninais ni Allah ang pinsala para sa akin, maaari ba nilang alisin ang Kanyang pinsala? O kung ninais Niya ang awa para sa akin, maaari ba nilang pigilan ang Kanyang awa?”} [Az-Zumar: 38]
Samakatuwid, ang kaloobang nauugnay sa isang partikular na bagay sa oras ng paglikha nito ay nagaganap kapag ito ay nangyari.
Kung sasabihin na ang kalooban ni Allah para sa mga partikular na bagay ay isa lamang walang hanggang kalooban, nang walang kaloobang nagaganap muli kapag ang bawat bagay ay nangyayari, hahantong ito sa isa sa dalawang bagay:
Ang partikular na bagay ay kailangang umiral na mula pa sa kawalang-hanggan, at ito ay mali, sapagkat ang mga nilikhang bagay ay may mga tiyak na panahon kung kailan sila umiiral.
O ang bagay ay umiral sa panahon kung kailan ito umiral nang walang anumang nagtatalaga sa partikular na panahong iyon, kaya ang pag-iral nito sa panahong iyon at hindi sa iba ay walang tagapagtakda.
Dahil dito, tinalakay ng mga iskolar ang usapin tungkol sa kaugnayan ng kalooban sa mga partikular na bagay. Ipinaliwanag nila na ang pagsasabing ang kaugnayan lamang ang nagaganap muli ay hindi nalulutas ang problema kung ang kaugnayang ito ay itinuturing na isang umiiral na bagay, sapagkat mangangahulugan ito na may bagong bagay na nauugnay sa banal na katangian. Ngunit kung ang kaugnayan ay itinuturing na isang bagay na walang sariling pag-iral o isang konseptong pangkaisipan lamang, wala namang bagong nangyari na nagtatalaga sa pag-iral ng nilikhang bagay sa partikular nitong panahon.
Tinalakay ni Ar-Razi ang usaping ito at ipinaliwanag na kung ang walang hanggang kalooban ay nauugnay sa pagpili na umiral ang isang bagay sa isang partikular na panahon, ang kaugnayang ito ay hindi nananatiling eksaktong katulad pagkatapos mangyari ang bagay na ninanais, sapagkat ang pagpili sa pag-iral ng isang bagay na nangyari na ay hindi na katulad ng naunang pagpili.
Binanggit ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah, kaawaan nawa siya ni Allah, ang mga pananaw ng mga tao tungkol sa usaping ito. Kabilang sa mga pangunahing pananaw ang:
Ang pananaw na ang kalooban ay iisang walang hanggang kalooban, at ang nagaganap lamang ay ang pagbabago ng kaugnayan nito sa mga bagay na ninanais. Ito ang pananaw ni Ibn Kullab, al-Ash‘ari, at ng mga sumang-ayon sa kanila.
Ang pananaw na may walang hanggang kalooban kasabay ng mga kaloobang nagaganap kapag may mga bagong kilos, gaya ng iniuugnay sa Karramiyyah at sa iba pa.
Ang pananaw ng Jahmiyyah at Mu‘tazilah, na tumanggi na may kaloobang nananatili kay Allah sa paraang pinagtitibay ng Ahl as-Sunnah.
Ang pananaw na si Allah ay hindi kailanman tumigil sa pagnanais sa pamamagitan ng magkakasunod na mga kalooban: ang uri ng kalooban ay walang hanggan, samantalang ang kalooban para sa isang partikular na bagay ay nagaganap sa itinakdang panahon nito.
Ipinaliwanag ni Ibn Taymiyyah, kaawaan nawa siya ni Allah, na itinatakda at isinusulat ni Allah ang mga bagay at pagkatapos ay nililikha Niya ang mga ito. Kapag itinakda Niya ang mga ito, alam Niya kung ano ang Kanyang gagawin at nais Niyang gawin ito sa hinaharap na panahon, ngunit hindi Niya ninanais na mangyari ito agad bago dumating ang itinakdang panahon.
Kapag dumating ang panahong iyon, ang kalooban ay nauugnay sa partikular na gawain, at ang gawain ay nangyayari ayon sa itinakda ni Allah.
Hindi. Ang pagsasabing ang kaloobang nauugnay sa mga gawain ay nagaganap muli ay hindi nangangahulugang may kakulangan o pagbabago sa Sarili ni Allah. Ang ibig sabihin lamang nito ay si Allah, Luwalhati at Kataas-taasan Siya, ay gumagawa ng anumang Kanyang nais sa anumang panahong Kanyang nais, at ang Kanyang mga gawaing nauugnay sa mga nilikha ay nagaganap nang sunod-sunod ayon sa Kanyang karunungan at kalooban.
Kung paanong lumilikha Siya ng isang nilikha pagkatapos ng isa pa at nagsasalita ng isang salita pagkatapos ng isa pa, ang Kanyang mga kilos at kaloobang nauugnay sa mga partikular na bagay ay nagaganap ayon sa kanilang mga itinakdang panahon.
Ang kabuuan nito ay na alam ni Allah ang isang bagay bago ito umiral, itinakda at isinulat Niya ito, at ninais Niya itong mangyari sa panahong itinakda Niya para rito. Kapag dumating ang panahong iyon, ninais Niya itong likhain at nilikha Niya ito ayon sa Kanyang nais.
Ang kalooban ay nauugnay sa bagay na alam ni Allah. Alam Niya ang isang bagay bago ito umiral at alam Niya ang mga katangian at detalye nito; pagkatapos, ang Kanyang kalooban ay nauugnay sa bagay na pinili Niyang likhain sa itinakdang panahon nito.
Dahil dito, sinabi ni Ibn Taymiyyah, kaawaan nawa siya ni Allah, sa pagtatapos ng kanyang talakay tungkol sa usaping ito:
“Ang kalooban ay sumusunod sa kaalaman.”
Ang pag-una ng kaalaman at pagsulat ay hindi nangangahulugang ang partikular na bagay ay umiiral na mula pa sa kawalang-hanggan, o na ang kalooban na likhain ito ay nauugnay rito sa eksaktong parehong paraan mula pa sa kawalang-hanggan. Ang ibig sabihin nito ay alam ni Allah ang bagay, itinakda Niya ito, isinulat Niya na ito ay mangyayari, at alam Niya kung kailan ito mangyayari. Kapag dumating ang panahon nito, ang Kanyang kalooban ay nauugnay sa paglikha nito, at ito ay nangyayari ayon sa Kanyang Qadar.
Kailanman ay hindi tumigil si Allah sa pagnanais; ang uri ng kalooban ay walang hanggan, samantalang ang kalooban para sa isang partikular na bagay ay nagaganap muli kapag dumating ang panahon ng paglikha nito.
Ang pag-una ng kaalaman at pagsulat ay hindi nangangahulugang ang gawain ay naganap na mula pa sa kawalang-hanggan, ni nangangahulugan na ang kaloobang likhain ito ay nauugnay rito sa parehong paraan mula pa sa kawalang-hanggan. Alam ni Allah kung ano ang mangyayari, itinakda Niya ito, isinulat Niya ito, at ninais Niya itong mangyari sa itinakdang panahon. Kapag dumating ang panahong iyon, ninais Niya itong likhain at nilikha Niya ito.
Samakatuwid, walang salungatan sa pagitan ng katotohanang si Allah ay hindi kailanman tumigil sa pagnanais at ng paglitaw ng Kanyang kaloobang nauugnay sa mga partikular na bagay kapag dumating ang kanilang itinakdang panahon.
At si Allah ang higit na nakaaalam.