Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasaiyo, O Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Alam ni Allah تعالى ang mga gawa ng Kanyang mga lingkod bago pa mangyari ang mga ito sa pamamagitan ng Kanyang nauna at ganap na kaalaman. Tungkol naman sa paningin, ito ay nauugnay sa mga bagay na umiiral; kaya nakikita Niya سبحانه ang gawa kapag ito ay umiiral at nagmumula sa lingkod. Walang kontradiksyon sa pagitan nito at ng Kanyang naunang kaalaman, at hindi rin nito ipinahihiwatig na ang tao ay napipilitang gawin ang kanyang mga kilos.
Dapat paniwalaan na ang kaalaman ni Allah تعالى ay ganap at sumasaklaw sa lahat. Walang bagay na nakatago sa Kanya. Alam Niya سبحانه ang nangyari, ang mangyayari, at ang hindi nangyari—at kung paano ito mangyayari kung ito ay nangyari.
Sinabi ni Allah تعالى:
{Itago man ninyo ang inyong salita o ihayag ito, tunay na Siya ay Nakaaalam ng nasa mga puso. Hindi ba malalaman ng Siyang lumikha, samantalang Siya ang Pinong Nakaaalam, ang Lubos na Nakababatid?} [Al-Mulk: 13-14].
At sinabi Niya سبحانه:
{Nasa Kanya ang mga susi ng di-nakikita; walang nakaaalam ng mga ito maliban sa Kanya. Alam Niya ang nasa lupa at nasa dagat. Walang dahong nalalaglag nang hindi Niya nalalaman, at walang butil sa mga kadiliman ng lupa, at walang basa o tuyo na wala sa isang malinaw na Aklat.} [Al-An‘am: 59].
At sinabi ni Allah تعالى:
{Upang malaman ninyo na si Allah ay may kapangyarihan sa lahat ng bagay at na si Allah ay sumasaklaw sa lahat ng bagay sa Kanyang kaalaman.} [At-Talaq: 12].
Kabilang sa Kanyang kaalaman tungkol sa mga gawa ng Kanyang mga lingkod ang pagkaalam Niya sa lahat ng pagsunod at pagsuway, kaligayahan at kapighatian, at lahat ng kanilang kalagayan na magmumula sa kanila. Isinulat Niya ang mga ito bago Niya likhain ang mga langit at lupa, gaya rin ng isinulat Niya para sa sanggol sa sinapupunan ang kanyang mga gawa, panustos, takdang-buhay, at kung siya ay magiging maligaya o malungkot.
Ang kaalaman at paningin ay hindi iisang bagay.
Ang kaalaman ni Allah تعالى ay nauugnay sa umiiral at hindi umiiral, sa nakaraan, kasalukuyan at hinaharap, at sa maaaring mangyari at imposibleng mangyari, sapagkat Siya سبحانه ay Nakaaalam ng lahat ng bagay.
Samantala, ang paningin ay nauugnay sa mga bagay na umiiral at maaaring makita.
Samakatuwid, alam ni Allah تعالى kung ano ang gagawin ng lingkod bago pa Niya ito likhain. Kapag umiiral na ang lingkod at nagmumula sa kanya ang kanyang mga gawa, nakikita Niya ang mga ito sa paraang naaangkop sa Kanya, tulad ng pakikinig Niya sa kanyang mga salita at pananagutan Niya sa mga ito.
Sinabi ni Allah تعالى:
{At sabihin mo: “Gumawa kayo, sapagkat makikita ni Allah ang inyong mga gawa, at gayundin ng Kanyang Sugo at ng mga mananampalataya. At ibabalik kayo sa Nakaaalam ng di-nakikita at nakikita, at ipaaalam Niya sa inyo ang inyong mga ginagawa.”} [At-Tawbah: 105].
At sinabi Niya سبحانه:
{At ang tao ay walang makukuha maliban sa kanyang pinagsikapan, at ang kanyang pagsisikap ay makikita; pagkatapos ay gagantimpalaan siya nang lubos.} [An-Najm: 39-41].
At sinabi ni Allah تعالى:
{Sinabi Niya: “Huwag kayong matakot. Ako ay kasama ninyong dalawa; Ako ay nakaririnig at nakakakita.”} [Ta-Ha: 46].
At sinabi Niya سبحانه:
{Hindi ba niya alam na si Allah ay nakakakita?} [Al-‘Alaq: 14].
Kaya walang salungatan sa pagsasabing nakikita ni Allah ang gawa kapag ito ay nangyari at sa Kanyang naunang kaalaman tungkol dito, sapagkat ang kaalaman ay isang bagay at ang paningin ay ibang bagay.
Isa sa mga katangian ng kaalaman ay maaari itong nauugnay sa mga bagay na hindi pa umiiral. Kaya alam ni Allah تعالى ang hindi pa nangyari, at kung ito ay mangyayari, alam Niya kung paano ito magiging.
Sinabi Niya سبحانه:
{At kung sila ay ibalik, babalik sila sa kanilang dating ipinagbawal sa kanila.} [Al-An‘am: 28].
At sinabi ni Allah تعالى:
{At kahit magpadala Kami sa kanila ng mga anghel, at magsalita sa kanila ang mga patay, at tipunin Namin sa harapan nila ang bawat bagay, hindi sila maniniwala maliban kung naisin ni Allah.} [Al-An‘am: 111].
Binanggit ni Al-Saffarini رحمه الله na ang kaalaman ay nauugnay sa lahat ng bagay. Ipinaliwanag ni Shaykh Ibn ‘Uthaymin رحمه الله na ang kaalaman ni Allah تعالى ay nauugnay sa nakaraan, kasalukuyan at hinaharap, maging sa mga imposibleng bagay.
Tungkol naman sa pandinig at paningin, bawat isa ay may sariling pinag-uukulan: ang pandinig ay nauugnay sa mga naririnig, samantalang ang paningin ay nauugnay sa mga nakikita. Kaya ang mga salita ay kabilang sa mga bagay na naririnig, samantalang ang mga gawa ay kabilang sa mga bagay na nakikita dahil maaari itong makita.
Ang usapin ng pagkakita sa mga gawa pagkatapos mangyari ang mga ito ay walang kaugnayan sa pagiging malaya o napipilitan ng tao.
Ang tama ay ang tao ay saklaw ng pagtatakda ni Allah sa isang aspeto at may pagpili naman sa ibang aspeto.
Siya ay saklaw ng pagtatakda sa kahulugang siya ay nilikha ni Allah تعالى at hindi makalalabas sa Kanyang paghahari, kalooban at kapangyarihan. Wala sa kanyang mga gawa ang nangyayari nang labas sa naunang kaalaman at kalooban ni Allah.
Kasabay nito, siya ay may pagpili sa kanyang mga kusang-loob na gawa. Binigyan siya ni Allah ng isip, pandinig, paningin at kalooban, at sa pamamagitan ng mga ito ay pinipili niya ang pagsunod o pagsuway, pananampalataya o kawalan ng pananampalataya.
Sinabi ni Allah تعالى:
{Kaya sinumang nagnanais ay maniwala, at sinumang nagnanais ay hindi maniwala.} [Al-Kahf: 29].
At sinabi Niya سبحانه:
{Para sa sinumang nagnanais sa inyo na tumahak sa matuwid na landas. At hindi kayo magnanais maliban kung naisin ni Allah, ang Panginoon ng mga daigdig.} [At-Takwir: 28-29].
Samakatuwid, ang kalooban ng lingkod ay tunay, ngunit hindi ito lumalabas sa kalooban ni Allah تعالى.
Hindi.
Ang pagkaalam ni Allah تعالى sa kung ano ang pipiliin ng lingkod ay hindi nangangahulugang pinilit Niya itong piliin iyon.
Kapag ang isang tao ay nagdarasal, nag-aayuno, bumibili, nagbebenta o nag-aasawa, ginagawa niya ito sa pamamagitan ng kanyang sariling kalooban at pagpili. Kaya ang mga gawa ay iniuugnay sa kanya at nararapat siyang tumanggap ng gantimpala o kaparusahan dahil dito.
Kung ang tao ay sapilitang gumagawa ng kanyang mga kusang-loob na kilos, ang pagpaparusa sa kanya dahil dito ay magiging kawalang-katarungan, samantalang si Allah تعالى ay malayo sa anumang kawalang-katarungan.
Tungkol naman sa naunang kaalaman ni Allah, hindi nito ibig sabihin na alam ng lingkod kung ano ang isinulat para sa kanya. Kaya hindi maaaring gawing dahilan ng makasalanan ang pagtatakda ni Allah upang bigyang-katwiran ang kanyang kasalanan, sapagkat hindi niya alam kung ano ang isinulat ni Allah para sa kanya hanggang sa mangyari ang bagay.
Ang lingkod ay inuutusang kumilos at pumili, habang alam na ni Allah تعالى kung ano ang pipiliin ng Kanyang lingkod.
Alam ni Allah تعالى ang mga gawa ng Kanyang mga lingkod bago pa mangyari ang mga ito sa pamamagitan ng Kanyang nauna at ganap na kaalaman, at nakikita Niya ang kanilang mga gawa kapag umiiral na ang mga ito at nagmumula sa kanila. Walang kontradiksyon sa pagitan ng dalawang ito.
Ang kaalaman ay nauugnay sa umiiral at hindi umiiral, samantalang ang paningin ay nauugnay sa umiiral na maaaring makita. Ang naunang kaalaman ni Allah sa mga gawa ng Kanyang mga lingkod ay hindi nangangahulugang pinipilit Niya silang gawin ang mga iyon. Pinipili ng lingkod ang kanyang mga kusang-loob na gawa sa pamamagitan ng kanyang kalooban at kakayahan, habang ang kanyang buong pagpili ay nananatili sa loob ng kaalaman at kalooban ni Allah.
Kaya hindi tama na gawing katibayan para sa sapilitang pagtatakda o sa pagtanggi sa pagpili ng tao ang pagkakaiba ng kaalaman at paningin. Ang tao ay may pagpili sa kanyang mga kusang-loob na gawa, ngunit hindi siya lumalabas sa pagtatakda at kalooban ni Allah.
At si Allah ang higit na nakaaalam.