Ang papuri ay kay Allah, at nawa ang pagpapala at kapayapaan ay mapasakay sa Sugo ni Allah.
Ang pagiging kuntento sa itinakda ni Allah ay hindi nangangahulugang hindi malulungkot o masasaktan ang isang tao kapag dumating ang isang pagsubok. Ang ibig sabihin nito ay hindi niya tinututulan ang itinakda ni Allah at hindi siya nagagalit o nagrereklamo laban dito. Kaya ang likas na kalungkutan ay hindi sumasalungat sa pagtanggap sa itinakda ni Allah.
Ang pagiging kuntento sa anumang itinakda ni Allah para sa Kanyang alipin, kahit salungat ito sa kanyang mga hangarin at kagustuhan, ay kabilang sa matataas na antas ng pananampalataya at higit sa simpleng pagtitiis.
Sinabi ni Ibn al-Qayyim, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang pagiging kuntento sa pangkalahatan at banal na pagtatakda, na nangyayari salungat sa kagustuhan at pagmamahal ng alipin tungkol sa mga bagay na hindi niya nais at wala sa kanyang pagpili, ay kanais-nais. Ito ay kabilang sa mga antas ng mga taong may pananampalataya, at may dalawang pananaw tungkol sa pagiging obligado nito.”
Madarij al-Salikin (3/1930–1931).
Ang pagtitiis ay ang pagpipigil ng tao sa sarili mula sa ipinagbabawal na pagkadismaya at pagrereklamo, kahit may sakit at pag-aalala sa kanyang puso. Ang pagiging kuntento naman ay mas mataas na antas, kung saan ang puso ay panatag sa hatol ni Allah at hindi ito tinututulan.
Sinabi ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah, kaawaan nawa siya ni Allah:
“Ang pagtitiis ay obligado ayon sa pagkakaisa ng mga iskolar, at higit na mataas dito ang pagiging kuntento sa hatol ni Allah.”
Ipinaliwanag niya na may pananaw na nagsasabing obligado ang pagiging kuntento, ngunit ang tamang pananaw ay ito ay kanais-nais. At higit na mataas pa rito ang pasasalamat ng alipin kay Allah para sa pagsubok dahil sa mga maaaring idulot nito, tulad ng kapatawaran sa mga kasalanan, pagtaas ng antas, at pagdami ng pagsusumamo at pagbabalik-loob kay Allah.
Hindi kondisyon ng pagiging kuntento na hindi makaramdam ang tao ng sakit o kalungkutan.
Ang tao ay likas na nasasaktan kapag nawawala ang isang taong mahal niya at nalulungkot kapag dumarating ang mga pagsubok. Ito ay likas na reaksiyon ng tao at hindi siya pananagutin dahil dito hangga’t hindi ito sinasamahan ng pagtutol kay Allah o pagkagalit sa Kanyang itinakda.
Sinabi ni Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah:
“Ang panloob na pagyanig na dulot ng isang pagsubok ay hindi sumasalungat sa pagiging kuntento ayon sa mga taong may wastong pang-unawa, sa pagkakaisa, at hindi ito kabilang sa mga bagay na ipinag-uutos, lalo nang hindi ito isang kasalanan.”
Jami‘ al-Masa’il (4/75).
Sinabi ni Ibn al-Qayyim:
“Hindi kondisyon ng pagiging kuntento na hindi makaramdam ng sakit at paghihirap; sa halip, ang kondisyon ay ang hindi pagtutol sa itinakda at hindi pagkagalit dito.”
Ipinaliwanag niya na ang pagdama ng sakit at likas na pagkamuhi sa isang bagay na hindi kanais-nais ay hindi sumasalungat sa pagiging kuntento mula sa ibang pananaw. Nagbigay siya ng mga halimbawa tulad ng maysakit na pumapayag uminom ng mapait na gamot, ang nag-aayuno na tumatanggap sa sakit ng gutom at uhaw, at ang mandirigma na tumatanggap sa mga sugat na natatamo niya sa landas ni Allah.
Samakatuwid, maaaring magsama sa isang tao ang sakit mula sa pananaw ng kanyang likas na pagkatao at pagiging kuntento sa itinakda ni Allah mula sa pananaw ng kanyang pananampalataya at pagsuko sa Kanya.
Kabilang sa pinakamalinaw na katibayan nito ay na ang Propeta Muhammad ﷺ, na siyang pinakamabuti sa lahat ng nilikha at pinakaganap sa pananampalataya at pagiging kuntento kay Allah, ay nalungkot nang mamatay ang kanyang anak na si Ibrahim.
Isinalaysay ni Anas, kalugdan nawa siya ni Allah:
“Pumasok kami kasama ng Sugo ni Allah ﷺ sa bahay ni Abu Sayf, ang panday, na siyang tagapag-alaga kay Ibrahim... Si Ibrahim ay nasa mga huling sandali ng kanyang buhay, at nagsimulang tumulo ang mga luha mula sa mga mata ng Sugo ni Allah ﷺ.”
Sinabi sa kanya ni ‘Abd al-Rahman ibn ‘Awf, kalugdan nawa siya ni Allah: “Pati ikaw, O Sugo ni Allah?”
Sumagot ang Propeta ﷺ:
“O Ibn ‘Awf, ito ay awa.”
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Ang mga mata ay lumuluha, ang puso ay nalulungkot, at wala tayong sinasabi kundi ang nakalulugod sa ating Panginoon. At tunay na kami ay nalulungkot sa iyong pagkakahiwalay sa amin, O Ibrahim.”
Isinalaysay ni al-Bukhari (1303) at Muslim (2315).
Malinaw na ipinakikita ng hadith na ito na ang pagluha ng mga mata at kalungkutan ng puso ay hindi sumasalungat sa pagiging kuntento kay Allah, sapagkat pinagsama ng Propeta ﷺ ang kalungkutan sa kanyang sinabi: “Wala tayong sinasabi kundi ang nakalulugod sa ating Panginoon.”
Ang ipinagbabawal ay hindi ang kalungkutan mismo, kundi ang maaaring sumama rito tulad ng pagtutol, pagkadismaya, o pananalitang salungat sa ikinalulugod ni Allah.
Sinabi ni Allah تعالى:
“At siya ay lumayo sa kanila at nagsabi: ‘Kay lungkot ko para kay Yusuf!’ At ang kanyang mga mata ay pumuti dahil sa kalungkutan, habang kinikimkim niya ang kanyang dalamhati. Sinabi nila: ‘Sumpa man kay Allah! Hindi ka titigil sa pag-alaala kay Yusuf hanggang sa ikaw ay lubhang manghina o maging kabilang sa mga mapapahamak.’ Sinabi niya: ‘Ang aking dalamhati at kalungkutan ay isinusumbong ko lamang kay Allah, at nalalaman ko mula kay Allah ang hindi ninyo nalalaman.’”
[Yusuf: 84–86]
Ang kalungkutan ni Ya‘qub (sumakanya nawa ang kapayapaan) ay umabot sa napakatinding antas, hanggang sa pumuti ang kanyang mga mata dahil sa kalungkutan. Gayunpaman, hindi siya tumutol sa kanyang Panginoon at hindi nagalit sa Kanyang itinakda. Sa halip, sinabi niya:
“Ang aking dalamhati at kalungkutan ay isinusumbong ko lamang kay Allah.”
Ang kanyang pagsusumbong ay kay Allah, hindi laban kay Allah.
Ipinaliwanag ni Ibn al-‘Arabi, kaawaan nawa siya ni Allah, na ang kalungkutan ni Ya‘qub ay likas na kalungkutan sa kanyang puso at hindi nito pinasabi sa kanyang dila ang anumang salungat sa batas ng Islam, tulad ng nangyari sa Propeta ﷺ nang mamatay si Ibrahim.
Samakatuwid, maaaring malungkot at masaktan ang isang tao, ngunit kailangan niyang bantayan ang kanyang dila laban sa pagkadismaya at pagtutol, at manatiling kuntento sa hatol at itinakda ni Allah.
Maaaring hindi magustuhan ng isang tao ang isang pagsubok dahil masakit ito sa kanya at naisin niyang mawala ito, habang nananatili siyang kuntento kay Allah, sa Kanyang hatol at sa Kanyang itinakda.
Ang pagiging kuntento ay hindi nangangahulugang mahal ng tao ang sakit, kahirapan, pagkawala ng mga mahal sa buhay o paghihirap dahil lamang sa mga ito ay masakit. Ang ibig sabihin nito ay pagsuko sa hatol ni Allah at hindi pagtutol dito.
Kaya pinahihintulutan at itinuturo sa isang Muslim na hilingin sa kanyang Panginoon na alisin ang pagsubok at mawala ang kapahamakan. Gayundin, isinumbong ni Ya‘qub (sumakanya nawa ang kapayapaan) ang kanyang kalungkutan kay Allah, at hindi ito sumalungat sa kanyang pagiging kuntento.
Malinaw ang pagkakaiba sa pagitan ng:
Likas na kalungkutan at sakit: hindi pananagutan ang tao dahil dito.
Pag-ayaw sa pagsubok dahil sa sakit na dulot nito: bahagi ito ng likas na pagkatao.
Pagkagalit at pagtutol sa itinakda ni Allah: ito ang ipinagbabawal.
Pagiging kuntento sa hatol ni Allah habang nakararanas ng kalungkutan at sakit: ito ang parehong makikita sa kalagayan ni Ya‘qub (sumakanya nawa ang kapayapaan) at ng Propeta ﷺ.
Ang kalungkutan ni Ya‘qub dahil sa pagkakahiwalay kay Yusuf ay hindi sumasalungat sa kanyang pagiging kuntento sa itinakda ni Allah.
Ang pagiging kuntento ay hindi nangangailangan ng pagkawala ng kalungkutan o sakit. Ang tunay na kahulugan nito ay ang hindi pagtutol sa hatol ni Allah at hindi pagkagalit sa Kanyang itinakda.
Nalungkot ang Propeta ﷺ nang mamatay ang kanyang anak na si Ibrahim at sinabi niya:
“Ang mga mata ay lumuluha, ang puso ay nalulungkot, at wala tayong sinasabi kundi ang nakalulugod sa ating Panginoon.”
Gayundin, nalungkot si Ya‘qub (sumakanya nawa ang kapayapaan) dahil kay Yusuf hanggang sa pumuti ang kanyang mga mata, ngunit sinabi niya:
“Ang aking dalamhati at kalungkutan ay isinusumbong ko lamang kay Allah.”
Kaya ang pagsasama ng likas na kalungkutan at pagiging kuntento sa itinakda ni Allah ay hindi isang kontradiksyon. Sa halip, ito ay bahagi ng ganap na pagkaalipin kay Allah: nalulungkot ang puso at lumuluha ang mga mata, ngunit hindi nagagalit ang alipin sa kanyang Panginoon at wala siyang sinasabi kundi ang nakalulugod sa Kanya.
At si Allah ang higit na nakaaalam.