Ang lahat ng papuri ay kay Allah, at nawa’y ang kapayapaan at mga pagpapala ay mapasakanila ng Sugo ni Allah. Pagkatapos nito:
Ang pag-iisip na maaaring iniwan na ni Allah ang Kanyang mga alipin o hindi Niya sinasagot ang kanilang mga panalangin ay kabilang sa mga bulong ni Satanas at pagkakaroon ng masamang palagay kay Allah. Si Allah تعالى ay higit na maawain sa Kanyang mga alipin kaysa sa kanilang pagiging maawain sa kanilang sarili, at higit Niyang nalalaman kung ano ang makabubuti at kapaki-pakinabang para sa kanila. Wala Siyang ginagawa kundi ang naaayon sa Kanyang karunungan.
Kabilang sa pinakamahahalagang bagay na dapat malaman ay ang mga sumusunod:
Si Allah سبحانه ay hindi tinatanong tungkol sa Kanyang ginagawa. Siya ang Tagapaglikha at Tagapangasiwa ng lahat ng bagay. Hinahatulan Niya ang anumang Kanyang nais, at walang sinuman ang makapipigil o makapagtataboy sa Kanyang itinadhana.
Limitado ang kaalaman ng tao. Maaaring mahalin ng isang tao ang isang bagay kahit ito ay masama para sa kanya, at maaaring kamuhian niya ang isang bagay kahit ito ay mabuti para sa kanya. Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Maaaring kamuhian ninyo ang isang bagay samantalang ito ay mabuti para sa inyo, at maaaring mahalin ninyo ang isang bagay samantalang ito ay masama para sa inyo. Si Allah ay nakaaalam, samantalang kayo ay hindi nakaaalam﴾ [Al-Baqarah: 216].
Ang buong kalagayan ng mananampalataya ay mabuti. Kapag dumating sa kanya ang isang biyaya, nagpapasalamat siya at ito ay mabuti para sa kanya; at kapag dumating sa kanya ang isang paghihirap, nagtitiis siya at ito ay mabuti para sa kanya. Sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم:
“Kahanga-hanga ang kalagayan ng mananampalataya; ang lahat ng kanyang kalagayan ay mabuti…” Isinalaysay ni Muslim.
Ang pagsubok ay hindi nangangahulugang galit si Allah sa Kanyang alipin o pinababayaan Niya ito. Sa halip, maaari itong maging dahilan upang mapawi ang mga kasalanan at maiangat ang mga antas ng isang tao. Sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم:
“Ang isang tao ay sinusubok ayon sa kanyang relihiyon. Kung matatag ang kanyang relihiyon, mas magiging mabigat ang kanyang pagsubok…” Isinalaysay ni At-Tirmidhi at itinuring niya itong mapananaligan.
Kabilang sa mga karunungan sa likod ng pagsubok ay ang pagtulak nito sa alipin tungo sa pagpapakumbaba, panalangin, at paglapit kay Allah. Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Kung sana, nang dumating sa kanila ang Aming kaparusahan, sila ay nagpakumbaba﴾ [Al-An‘am: 43].
Kaya ang paghihirap ay maaaring maging dahilan upang higit na mapalakas ang ugnayan ng alipin sa kanyang Panginoon, at hindi isang tanda na siya ay iniwan ni Allah.
Ang pagtitiis sa pagsubok ay bahagi ng pananampalataya. Habang higit na nagtitiis ang alipin at umaasa sa gantimpala mula kay Allah, mas marami siyang kabutihan at gantimpalang matatanggap, na ang buong lawak nito ay tanging si Allah lamang ang nakaaalam. Sinabi ni Allah تعالى:
﴿Tunay na ang mga nagtitiis ay bibigyan ng kanilang gantimpala nang walang sukat﴾ [Az-Zumar: 10].
Hindi kinakailangang ang pagsubok ay dahil sa isang partikular na kasalanan, at hindi tama na tiyaking ang isang tao ay hindi kailanman nagkasala. Ang tao ay nagkakamali, at maaaring magkaroon ang pagsubok ng maraming dahilan at karunungan na higit pa sa simpleng kaparusahan. Ang pinakamalinaw na halimbawa nito ay si Ayyub (Job), عليه السلام. Matagal ang kanyang pagsubok, ngunit pinuri siya ni Allah sa pagsasabing:
﴿Tunay na natagpuan Namin siyang matiisin. Napakabuting alipin! Tunay na siya ay palaging nagbabalik-loob kay Allah﴾ [Sad: 44].
Ang pagkaantala ng sagot sa panalangin ay hindi nangangahulugang hindi ito sinagot. Maaaring agad na ibigay ni Allah sa alipin ang kanyang hinihiling, o ilayo sa kanya ang katumbas na kasamaan, o ipag-ipunan para sa kanya ang gantimpala ng kanyang panalangin sa Kabilang-Buhay. Sinabi ng Propeta صلى الله عليه وسلم:
“Walang Muslim na nananalangin sa pamamagitan ng isang panalangin na walang kasalanan o pagputol ng ugnayan sa mga kamag-anak, maliban na bibigyan siya ni Allah dahil dito ng isa sa tatlong bagay…” Isinalaysay ni Ahmad at pinatunayang mapananaligan ni Al-Albani.
Samakatuwid, hindi dapat sabihin: “Iniwan na tayo ni Allah,” at hindi rin dapat magkaroon ng masamang palagay sa Kanya dahil sa pagkaantala ng kaginhawahan. Ito ay masamang asal sa harap ni Allah at masamang palagay sa Kanya. Sa halip, dapat humingi ng kapatawaran, magkaroon ng mabuting palagay kay Allah, magtiis, magpatuloy sa panalangin, gamitin ang mga lehitimo at wastong paraan, at magkaroon ng katiyakang higit na alam ni Allah kung ano ang makabubuti sa Kanyang mga alipin at higit Siyang maawain sa kanila kaysa sa kanilang sarili.
Sa kabuuan: Ang matagal na pagsubok ay hindi nagpapahiwatig na hindi mahal ni Allah ang Kanyang mga alipin o hindi Niya naririnig ang kanilang mga panalangin. Sa halip, maaaring ang pagsubok ay kabutihan para sa kanila, kapatawaran sa kanilang mga kasalanan, pagtaas ng kanilang mga antas, at dahilan upang higit silang mapalapit kay Allah. Maaaring maantala ang kaginhawahan dahil sa isang karunungang Siya lamang ang nakaaalam, ngunit ang panalangin ng mananampalataya ay hindi kailanman nasasayang: maaaring makita niya ang epekto nito sa mundong ito, o sa pamamagitan nito ay maiiwas sa kanya ang isang kasamaan, o ang gantimpala nito ay maiipon para sa kanya sa Kabilang-Buhay.
Kaya manatili kang matatag sa Islam, at huwag mong hayaang ang nakikita mong tindi ng pagsubok ay maging dahilan upang pagdudahan ang awa ni Allah. Hindi pinababayaan ni Allah ang Kanyang mga alipin, at hindi Niya hinahayaang masayang ang kanilang mga panalangin. Ang kaginhawahan ay nasa Kanyang kamay lamang, at maaari itong dumating sa panahon at kalagayang hinihingi ng Kanyang karunungan.
At si Allah ang higit na nakaaalam.